การศึกษาสารสกัดหยาบจากพืชสมุนไพรท้องถิ่น 5 ชนิด ต่อการยับยั้งเชื้อ Colletotrichum gloeosporioides (Penz.) Sacc. ในมะม่วงน้ำดอกไม้

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อท้าการศึกษาชนิดของสมุนไพรท้องถิ่นที่มีฤทธิ์ยับยั้งเชื้อ Colletotrichum gloeosporioides (Penz.) Sacc. และเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารสกัดที่มีผลต่อการยับยั้งเชื้อราที่เป็นสาเหตุของโรคแอนแทรคโนสในมะม่วงน้้าดอกไม้ โดยท้าการศึกษา สารสกัดหยาบของสมุนไพรท้องถิ่น 5 ชนิด ได้แก่ ขิง สะเดา กะเพรา มะกรูด และตะไคร้ โดยใช้ น้้ากลั่น และ 95% เอทิลแอลกอฮอล์เป็นตัวท้าละลายที่ระดับความเข้มข้น 0 (ควบคุม) , 500 , 750 และ 1,000 ppm พบว่าผลการทดสอบประสิทธิภาพของสารสกัดหยาบจากขิงด้วยตัวท้าละลาย 95% เอทิลแอลกอฮอล์สามารถยับยั้งเชื้อรา C. gloeosporioides ที่เป็นสาเหตุของโรคแอนแทรคโนสในมะม่วงได้ดีทีสุดที่ระดับความเข้มข้น 1000 ppm โดยวิธี paper disc diffusion technique ได้เส้นผ่านศูนย์กลางของ clear zone มากที่สุด 4.2 มิลลิเมตร ส่วนใบกะเพราที่สกัดด้วยน้้ากลั่นยับยั้งได้น้อยที่สุด มีค่าเฉลี่ยเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.8 มิลลิเมตร เมื่อท้าการศึกษาประสิทธิภาพการยับยั้งการเจริญเติบโตของเส้นใยเชื้อรา โดยวิธี poisoned food technique (PFT) พบว่าสารสกัดหยาบจากขิง และมะกรูดที่ 1,000 ppm สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของเส้นใยราได้สูงสุด 76.08% และ 75.66% ตามล้าดับ ซึ่งการใช้ 95% เอทิลแอลกอฮอล์เป็นตัวท้าละลายในการสกัดมีฤทธิ์ในการยับยั้ง การเจริญเติบโตได้ดีกว่าน้้ากลั่นซึ่งแตกต่างกันอย่างมีนัยส้าคัญทางสถิติที่ระดับความเชื่อมั่น 95% สารสกัดจากขิงมีค่า ED50 เท่ากับ 251.356 ppm บ่งบอกถึงความเข้มข้นที่มีฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อราได้ 50% ซึ่งดีกว่าสมุนไพรชนิดอื่นๆ ค่า MIC ของสารสกัดมะกรูด ขิง และตะไคร้ มีค่าเท่ากับ 0.1875 , 0.375 และ 0.75 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร ตามล้าดับ ส่วนสารสกัดจากสะเดา และกะเพรามีค่า MIC เท่ากับ 1.5 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร ซึ่งเป็นความเข้มข้นต่้าที่สุดที่สามารถยับยั้ง การเจริญเติบโตของเชื้อราได้ สารสกัดจากขิงที่ระดับความเข้มข้น 1,000 ppm สามารถยับยั้งการงอกของสปอร์เชื้อราได้ 100% เช่นเดียวกับแมนโคแซบ โดยมีผลท้าให้เส้นใยที่งอกมีความผิดปกติ และไม่พบการงอกของ germ tube

คำสำคัญ