ปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจในการปลูกข้าวอินทรีย์ของเกษตรกร ในอำเภอแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยเรื่อง ปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจในการปลูกข้าวอินทรีย์ของเกษตรกร ในอา เภอแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ เป็ นการวิจัยเชิงสารวจและเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษา สภาพปัญหาของการปลูกข้าวอินทรีย์ของเกษตรกร ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจในการปลูก ข้าวอินทรีย์ของเกษตรกรและเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรอิสระกับตัวแปรตามของ เกษตรกรที่เป็นปัจจัยส่งผลต่อการปลูกข้าวอินทรีย์ของเกษตรกรในอา เภอแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ ระเบียบวิธีวิจัย ได้แก่กลุ่มตัวอย่างได้แก่ เกษตรกรที่ปลูกข้าวด้วยระบบอินทรีย์ เขตพื้นที่ อาเภอแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ จานวน ๑๕๐ ครอบรัว เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลได้ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์เชิงลึก เก็บรวบรวมข้อมูลโดยแบบสอบถามและสัมภาษณ์เชิงลึก ใช้สถิติวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และเชิงอนุมานโดยใช้สถิติทดสอบ t – test และ F-test สา หรับนัยสา คัญทางสถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลครั้งนี้กา หนดไว้ที่ระดับ ๐.๐๕ ผลการวิจัย พบว่า เกษตรกรมีปัจจัยเกี่ยวกับตา แหน่งในครอบครัว ส่วนใหญ่ มีตา แหน่ง เป็ นหัวหน้าครอบครัว มีสถานภาพเป็ นเพศชาย มีอายุสู งกว่า ๔๐ ปี มีระดับการศึกษาชั้น ประถมศึกษา มีรายได้ ระหว่าง ๕,๐๐๐-๑๐,๐๐๐ บาทต่อเดือน มีลักษณะครอบครัวเดี่ยว มีพื้นที่ทา นา ระหว่าง ๑๑-๒๐ ไร่ มีประสบการณ์ระหว่าง ๖-๑๐ ปี มีการเลี้ยงเป็ ด และไก่ ร่วมกับการปลูกข้าว ระบบเกษตรอินทรีย์ สภาพปัญหาปลูกข้าวระบบอินทรีย์ โดยภาพรวม อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๙๙ เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ปัญหาเกี่ยวกับการใช้เวลาดูแลการปลูกข้าวอินทรีย์ อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๔.๐๒ ปัญหาเกี่ยวกับวัสดุใช้เป็นปัจจัยการการผลิตอยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ย เท่ากับ๓.๙๘ และปัญหาจา นวนของผลผลิตระบบอินทรีย์อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ๓.๙๗ ส่วนปัจจัยที่ส่งผลต่อการติดสินใจปลูกข้าวระบบอินทรีย์ โดยภาพรวม อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๗๘ เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านความวิตกกังวลต่อความเสี่ยงในการ บริโภค อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๗๖ ด้านเศรษฐกิจในครอบครัวของเกษตรกร อยู่ใน ระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๔.๓๐ ด้านความเชื่อว่าสภาพแวดล้อม อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ย เท่ากับ๓.๙๑ และด้านการรับรู้ข่าวสารเพื่อตัดสินใจทาเกษตรอินทรีย์อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ย เท่ากับ ๓.๑๓ ความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรอิสระกับตัวแปรตามโดยใช้ค่าแปรปรวนเป็นข้อมูลใน การศึกษา หาความสัมพันธ์ ดังนี้ ๑) ความพันธ์ตัวแปรอิสระเกี่ยวกับปัจจัยทางเพศ ระดับการศึกษา รายได้ในครอบครัว มี ประเภทสัตว์เลี้ยงในครอบครัว ประสบการณ์ในการทา เกษตรอินทรีย์ มีความสัมพันธ์กับตัวแปร ตามด้านความวิตกกังวลต่อความเสี่ยงในการบริโภคที่แตกต่างกัน นอกจากนั้นไม่มีความสัมพันธ์ ด้านความคิดเห็น ๒) ความพันธ์ตัวแปรอิสระเกี่ยวกับระดับการศึกษา ประเภทสัตว์เลี้ยงในครอบครัวมีความ พันธ์กับตัวแปรตามด้านเศรษฐกิจในครอบครัวของเกษตรกรแตกต่างกัน นอกจากนั้นไม่มี ความสัมพันธ์ด้านความคิดเห็น ๓) ความพันธ์ตัวแปรอิสระเกี่ยวกับตาแหน่งในครอบครัว ระดับการศึกษา รายได้ใน ครอบครัว ที่นาทาการปลูกข้าว มีความสัมพันธ์กับตัวแปรตามด้านความเชื่อด้านสภาพแวดล้อม แตกต่างกันนอกจากนั้นไม่มีความสัมพันธ์ด้านความคิดเห็น ๔) ความพันธ์ตัวแปรอิสระเกี่ยวกับระดับการศึกษา รายได้ในครอบครัว ลักษณะของ ครอบครัวมีความสัมพันธ์กับตัวแปรตามด้านการรับรู้ข่าวสารเพื่อตัดสินใจทา เกษตรอินทรีย์แตกต่าง กันนอกจากนั้นไม่มีความสัมพันธ์ด้านความคิดเห็น ข้อมูลสัมภาษณ์เชิงลึก (Interview) จากการสัมภาษณ์เชิงลึกจากเกษตรกร จานวน ๑๐ ครอบครัว พบผลการให้ข้อมูลจากเกษตรกร ดังนี้ ๑.ข้อมูลด้านความวิตกกังวลต่อความเสี่ยงในการบริโภค : เกษตรกรมีการตัดสินใจปลูก ข้าวระบบอินทรีย์ ให้ความสาคัญต่อสุขภาพของสมาชิกในครอบครัว อันเนื่องมาจากประชาชนเห็น ตัวอย่างการเจ็บป่วยด้วยโรคร้ายจานวนมาก ได้แก่ โรคมะเร็ง โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเส้นเลือดสูง และโรคอื่น ๆ จา นวนมาก มีความเสี่ยงในชีวิตจากโรคดังกล่าว จึงเป็นปัจจัยที่ ทา ให้เกษตรกรตัดสินใจปลูกข้าวอินทรีย์ ๒.ข้อมูลด้านเศรษฐกิจในครอบครัวของเกษตรกร: เกษตรกรมีปัญหาเรื่องต้นทุนการ ปลูกข้าวสูง เกิดภาวะขาดทุน มีค่าใช้จ่ายในครอบครัวสูง และมีหนี้สินในครอบครัว เกษตรกรต้องไปขายแรงงานนอกภาคเกษตร ส่วนเกษตรกรที่ตัดสินใจในการปลูกข้าวด้วยระบบอินทรีย์ส่วนใหญ่ เป็นครอบครัวที่มีเวลาทา การเกษตรเต็มเวลา และผลผลิตที่ได้จากการปลูกข้าวระบบอินทรีย์ ขายได้ ในราคาสูงขึ้น และการทา เกษตรกรระบบอินทรีย์ ทา ให้พื้นที่นาเป็นแหล่งอาหารของมนุษย์ ได้แก่มี พืช ผัก กุ้ง หอย ปู ปลา กบ เขียด แมลงต่าง ๆ เป็ นปัจจัยที่ทา ให้เกษตรกรมีการติดสินใจปลูกข้าว ระบบอินทรีย์ ๓.ข้อมูลด้านสภาพแวดล้อม: เกษตรกรมีการรับรู้เกี่ยวกับที่นาปลูกข้าวด้วยระบบ อินทรีย์มีความอุดมสมบูรณ์ ส่งผลดีต่อน้า ดิน และสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในที่นา ก่อให้เกิดบรรยากาศ การใช้ชีวิตอยู่กับที่ทานาของเกษตรกรอย่างดี เป็นปัจจัยที่ทาให้เกษตรกรมีการติดสินใจปลูกข้าว ระบบอินทรีย์ ๔.ด้านการรับรู้ข่าวสารเพื่อตัดสินใจทาเกษตรอินทรีย์ : เกษตรกรรับรู้ข่าวสารจากสื่อ จะมีความสัมพันธ์กับระดับการศึกษาและระบบเศรษฐกิจในครอบครัว เป็นปัจจัยที่ทา ให้เกษตรกรมี การติดสินใจปลูกข้าวระบบอินทรีย์ ส่วนใหญ่เกษตรกรจะได้รับรู้ข่าวสารจากกลุ่มเพื่อ และการเข้า ร่วมโครงการอบรมที่องค์กรในท้องถิ่นจัดขึ้น เป็นปัจจัยที่ทา ให้เกษตรกรมีการติดสินใจปลูกข้าว ระบบอินทรีย์ ผลสรุปจากข้อมูล จะเห็นได้ว่า เกษตรกรปลูกข้าวด้วยระบบอินทรีย์ มีความพึงพอใจต่อ คุณภาพชีวิตของตนมากขึ้นมีความมั่นใจในการบริโภคพืชผัก ผลไม้ และข้าวที่ผลิตด้วยตนเอง คุณภาพชีวิตด้านสุขภาพ ด้านจิตใจดีขึ้น มีความสุขกับการเพาะปลูกตลอดฤดูกาล