การพัฒนาชุมชนต้นแบบข้าวอินทรีย์ กรณีศึกษาเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในพื้นที่จังหวัดเชียงราย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งาวิจัยเรื่อง การพัฒนาชุมชนต้นแบบข้าวอินทรีย์ กรณีศึกษาเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในพื้นที่ จังหวัดเชียงราย มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาถึงข้อมูลพื้นฐานด้านการเกษตรของเกษตรกรผู้ ปลูกข้าวในพื้นที่จังหวัดเชียงราย และ 2) เพื่อพัฒนากลุ่มผู้ผลิตข้าวอินทรีย์ในพื้นที่จังหวัดเชียงราย ให้เป็นไปตามมาตรฐานเกษตร อินทรีย์มหาวิทยาลัยแม่โจ้ โดยมีวัตถุประสงค์ย่อยประกอบด้วย 2.1) เพื่อสร้างความตระหนักให้เกษตรกรหันมาผลิตข้าวอินทรีย์และกระตุ้นให้เกิด การรวมกลุ่ม และ 2.2) เพื่อให้ความรู้แก่เกษตรกรเกี่ยวกับการผลิตข้าวอินทรีย์ ผลการดำเนินงานส่วนที่ 1 ทำให้ทราบ ถึงข้อมูลพื้นฐานชุมชน ด้านการปลูกข้าวอินทรีย์ ซึ่งพบว่า เกษตรกรผู้ปลูกข้าวส่วนใหญ่ยังคงมีการ ปลูกข้าวแบบเคมี และมีประสบการณ์ในการปลูกข้าวมายาวนาน มากกว่า 30 ปี ที่ผ่านมาประสบ ปัญหาขาดทุนเนื่องจากมีต้นทุนในการผลิตข้าวสูง ได้แก่ ปัญหาการขาดแคลนแรงงาน รวมถึงการ ผลิตข้าวแบบเคมีทำให้มีค่าใช้จ่ายในการซื้อปุ๋ยเคมีและสารเคมีทางการเกษตรเป็นจำนวนมาก จาก ข้อมูลดังกล่าว คณะผู้วิจัยจึงได้มีการดำเนินงานวางแผนการดำเนินโครงการฝึ กอบรม ซึ่งพบว่าใน ภาพรวมผู้เข้ารับการอบรมมีความพึงพอใจต่อ การจัดอบรมใน อับดับ 1 คือ หัวข้อ “การทำการเกษตร แบบธรรมชาติ” มีความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด ค่าเฉลี่ย 4.49 รองลงมาคือ หัวข้อ “การทำเกษตร ทฤษฏีใหม่และการผลิตปุ๋ยชีวภาพเพื่อทดแทนการใช้ปุ๋ยเคมีและสารเคมี” มีความพึงพอใจในระดับ มากที่สุด ค่าเฉลี่ย 4.44 อับดับ 3 คือ หัวข้อ “การผลิตปุ๋ยแบบไม่พลิกกลับกอง วิศวกรรมแม่โจ้ 1” มี ความพึงพอใจระดับมากที่สุด ค่าเฉลี่ย 4.41 อันดับ 4 คือ หัวข้อ “ข้อกำหนดมาตรฐานข้าวอินทรีย์” มี ความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด ค่าเฉลี่ย 4.34 และอันดับ 5 คือ หัวข้อ “การวิเคราะห์และปรับปรุงคุณภาพดินในนาข้าวเบื้องต้น” มีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก ค่าเฉลี่ย 4.03 การดำเนินงาน ดังกล่าวส่งผลให้เกษตรกรผู้ปลูกข้าวมีความรู้ความเข้าใจในหลักเกณฑ์ข้อกำหนดของการผลิตข้าว อินทรีย์เพิ่มมากขึ้น รวมถึงการตรวจสอบคุณภาพดินในพื้นที่ของตนเอง เพื่อเป็นแนวทางในการใช้ ปัจจัยการผลิตที่เหมาะสมในพื้นที่นา นอกจากนี้ยังทำให้เกษตรกรผู้ปลูกข้าวได้เรียนรู้วิธีการผลิต ปุ๋ยอินทรีย์และสารอินทรีย์โดยวิธีการที่ง่ายและสามารถนำวัตถุดิบที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาใช้ให้เกิด ประโยชน์ การดำเนินการดังกล่าวส่งผลให้เกษตรกรตระหนักถึงความสำคัญของการผลิตข้าว อินทรีย์ ได้มีการรวมกลุ่มการผลิตต่างๆ ที่จะช่วยสนับสนุนการผลิตข้าวอินทรีย์ในพื้นที่ ได้แก่ กลุ่ม ผู้ปลูกข้าวอินทรีย์ กลุ่มเมล็ดพันธุ์ข้าวชุมชนและกลุ่มปุ๋ยหมักอินทรีย์ เป็นต้น แต่อย่างไรก็ตามการ พัฒนาชุมชนต้นแบบการผลิตข้าวอินทรีย์ของชุมชนจะประสบความสำเร็จได้นั้น จำเป็นต้องอาศัย ปัจจัยในหลายส่วน เช่น การพัฒนาสภาพพื้นที่การเกษตรให้เหมาะสมต่อการผลิตข้าวอินทรีย์ การ ส่งเสริมองค์ความรู้ให้แก่เกษตรกรอย่างต่อเนื่อง และประเด็นที่สำคัญคือ การพัฒนาด้านการตลาด ข้าวอินทรีย์ให้แก่เกษตร ซึ่งจะต้องอาศัยความร่วมมือของหลายภาคส่วนต่อไป