Command Palette

Search for a command to run...

กลับไปผลการค้นหา
รายงานฉบับสมบูรณ์พ.ศ. 2557

เพลงพื้นบ้านปกาเกอะญอ

ประเสริฐ ตระการศุภกร กรมส่งเสริมวัฒนธรรม พ.ศ. 2557

ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)

บทคัดย่อ

นับว่าองค์ความรู้ภูมิปัญญาของปกาเถอะญอมีมากมายในหลากหลายด้านและหลากหลายมุมของชีวิต หนึ่งใน นั้นที่มีความสำคัญและฐานให้กับองค์ความรู้อื่นๆก็คือ เพลงพื้นบ้านปกาเกอะญอหรือปกาเกอะญอเรียกว่า ธา สามารถพูดได้ว่า ธา มีบทบาทสำคัญต่อวิถีชีวิตปกาเกอะญอ ซึ่งรวมทั้งองค์ความรู้อื่นๆของปกาเกอะญอด้วย แต่บริบทปัจจุบันที่คนรุ่นใหม่ต้องหมกมุ่นอยู่กับการเรียนตำรับตำราวิชาการตะวันตกที่รัฐรับมาพัฒนาเป็น หลักสูตรแกนกลางใช้ทั่วประเทศ รวมทั้งนโยบายพัฒนาชาวเขาให้เป็นคนไทยหรือนโยบายผสมกลมกลืนในเชิง ปฏิบัติ จึงกระแทกกระทั่นและถอนรากถอนโคนองค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ความมี วัฒนธรรม อัตลักษณ์ ตัวตนของลูกหลานชนเผ่า รวมทั้งชนเผ่าปกาเกอะญ่อด้วยและความรู้ความเข้าใจ ธา และการนำเอาไปใช้ดั่ง กาลก่อนก็ถูกลิดรอนไปจนเกือบหมดสิ้น จึงเป็นเหตุผลสำคัญที่ต้องศึกษารวบรวม ธา เพื่อธำรงองค์ความรู้ภูม ปัญญาเหล่านี้ไว้ คำนิยามของ ธา สามารถนิยามได้ดังนี้ ธา จัดอยู่ในประเภท มุขปาฐะ (Oral tradion) ชนิดหนึ่ง ธา ยังเป็น บทลำนำซึ่งเป็นบทฉันท์ กาพย์ กลอนหรือคำประพันธันธ์บทร้องที่เป็นทำนองใช้ในการขับร้องหรือเป็นบทอุปมา โวหารหรือโวหารเปรียบเทียบ สามรถสื่อสารโดยการขับร้อง การพูดเพื่อเปรียบเทียบเปรียบโปรย รวมทั้ง พูด แบบท่องโต้ตอบกันได้ ธา จึงเป็นองค์ความรู้ภูปัญญาที่อยู่ในวิถีชีวิตทุกๆด้านของปกาเกอะญอ ธา สามารถ แบ่งออกเป็นประเภทต่างๆตามการเอาไปใช้ จึงสามารถจำแนก ธา ออกมาเป็น ๕ ชนิดดังต่อไปนี้ ประเภทที่ ๑ ธา งานมัดมือในวันขึ้นปีใหม่ (หนี่ ชอ โข่) และมัดมือกลางปีการผลิต ( ลาคุปู) ประเภทที่ ๒ ธา พิธีมงคล สมรส (ธา เอาะ มุ) ประเภทที่ ๓ ธา งานศพแบ่งเป็น ๓.๑ ส่งวิญญาณคนตาย ((ธา ปลือ) ๓.๒ ธา หนุ่มสาวใน งานศพ (ธา ต่า จาโข่) ประเภทที่ ๔ ร้องเวียน ธา รอบเจดีย์ [(ธาบุโข่) ประเภทที่ ๕ ธา กล่อมเด็ก (ธา มา มี โพ ส่า โฮ) เป็นต้น งานศึกษานี้นอกจากศึกษารวมรวม ธา แล้ว ยังศึกษาภัยคุกคามในการใช้และสืบทอด ธา สู่คนรุ่นหลัง การปรับ ใช้ ธา ในเชิงพลวัตรในบริบทปัจจุบัน รวมทั้งการสร้างพื้นที่ใหม่ที่สอดคล้องกับบริบทและยุคเทคโนโลยีปัจจุบัน เพื่อหารูปแบบที่สอดคล้องเหมาะสมเป็นที่สนใจและคนรุ่นใหม่สามารถศึกษาเรียนรู้ได้อย่างมีชีวิตชีวิตชีวาและปรับ ใช้กับชีวิตจริงในปัจจุบันได้

คำสำคัญ

เพลงพื้นบ้านปกาเกอะญอ

งานวิจัยในหัวข้อใกล้เคียง

กระบวนการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านดนตรีพื้นบ้านวงสะล้อ ซอ ซึง

พรสวรรค์ มณีทอง มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง พ.ศ. 2554

การพัฒนาต้นแบบออนโทโลยีเพื่อจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น เรื่องดนตรีมังคละในเขตพื้นที่ภาคเหนือตอนล่าง

ปราโมทย์ สิทธิจักร มหาวิทยาลัยพิษณุโลก พ.ศ. 2553

องค์ความรู้ภูมิปัญญาด้านดนตรีของกลุ่มชาติพันธุ์ขมุในจังหวัดเชียงราย

องอาจ อินทนิเวศ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย พ.ศ. 2562

การคงอยู่ของเพลงพื้นบ้านกันตรึม : เอกลักษณ์ภูมิปัญญาของกลุ่มชาติพันธุ์ไทย–เขมร

พรรณราย คำโสภา มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ พ.ศ. 2561

การพัฒนาระบบจัดการองค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นดนตรีพื้นบ้านมังคละ เพื่อการส่งเสริมและเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมไทย โดยใช้ออนโทโลยีและวิกิพีเดียเชิงความหมาย

ปราโมทย์ สิทธิจักร มหาวิทยาลัยพิษณุโลก พ.ศ. 2554

การจัดการความรู้ทำนองหลักเพลงหน้าพาทย์ที่ใช้ประกอบพิธีไหว้ครูดนตรีไทย

โกเมศ จงเจริญ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร พ.ศ. 2560

การศึกษาภาษาและวัฒนธรรมที่ปรากฏในเพลงพื้นบ้าน อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา

นนทิยา จันทร์เนตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา พ.ศ. 2559

การสืบทอดความรู้ด้านดนตรีไทยของครูสมภพ ขำประเสริฐ

ภัทระ คมขำ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2560

องค์ความรู้ จิตสำนึกรักษ์ และกระบวนการสืบทอดภูมิปัญญาด้านดนตรี ของกลุ่มชาติพันธุ์ในจังหวัดเชียงราย

องอาจ อินทนิเวศ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย พ.ศ. 2562

Folk Wisdom of a Lanna Music Teacher : A Study on Mr. Boonlert Teekang

มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พ.ศ. 2558