การพัฒนานักศึกษาครูหลักสูตรวิทยาศาสตร์ โดยเน้นการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ในศตวรรษที่ 21 (3Rs X 7Cs)

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ ชื่องานวิจัย การพัฒนานักศึกษาครูหลักสูตรวิทยาศาสตร์ โดยเน้นการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ใน ศตวรรษที่ 21 (3Rs X 7Cs) ระยะเวลา เมษายน 2557 – พฤษภาคม 2558 ผู้วิจัย ดร. ชูจิต สาระภาค ดร. อรนุช นาคชาติ ดร. สยาม ระโส คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ งบประมาณ ทุนสนับสนุนงานวิจัยจากสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษาประจำปี 2557 งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนานักศึกษาครูวิทยาศาสตร์โดยเน้นการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ในศตวรรษที่ 21 และ พัฒนานักศึกษาครูวิทยาศาสตร์โดยเน้นทักษะการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน งานวิจัยครั้งนี้มีกลุ่มเป้าหมายในการวิจัยได้แก่ นักศึกษาสาขาวิชาวิทยาศาสตร์ จำนวน ทั้งหมด 50 คน ผลการวิจัยพบว่า 1) กิจกรรมส่งเสริมทักษะวิทยาศาสตร์สำหรับครูในศตวรรษที่ 21 โดยเน้นพัฒนา ทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ และการแก้ปัญหา ทักษะการสื่อสารวิทยาศาสตร์ ทักษะการคิดอย่างสร้างสรรค์ ทักษะด้านการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม โดยหน่วยการเรียนรู้ในกิจกรรมจะประกอบไปด้วยกิจกรรมทั้งหมด 4 กิจกรรม เวลาในการใช้กิจกรรมทั้งหมด 16 ชั่วโมง ส่วนกิจกรรมทักษะการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐานเป็นการมอบหมายให้นักศึกษาจัดทำโครงงาน ซึ่งใช้เวลาอย่างน้อย 40 ชั่วโมง ในช่วงปีที่ศึกษา 2557 ตลอดภาคเรียนที่ 2 การจัดการเรียนการสอนจะเป็นการเรียนรู้ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติตามแผนการจัดการเรียนรู้ รวมทั้งการใช้กิจกรรมที่หลากหลายเพื่อสร้างความสนใจในการเรียนรู้ 2) การแสดงความคิดเห็นต่อกิจกรรมของนักศึกษาครู จะเห็นว่านักศึกษาส่วนใหญ่มีความคิดเห็นเกี่ยวกับ กิจกรรมการเรียนรู้ทำให้นักศึกษาอยากมีส่วนร่วม ชึ่งกิจกรรมดังกล่าวช่วยให้นักศึกษาครูเข้าใจเกี่ยวกับการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 มากขึ้น และต้องการให้นำกิจกรรมส่งเสริมทักษะเข้ามาสอนในห้องเรียนจริง นอกจากนั้นนักศึกษาครูที่ได้รับการพัฒนาทักษะการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐานยังได้สร้างชิ้นงานด้านวิทยาศาสตร์ใหม่ จากการเข้าร่วมกิจกรรม และสามารถเป็นพี่เลี้ยง และผู้ช่วยวิทยาการในการจัดกิจกรรมการเผยแพร่งานของตนเอง 3) ผลการนำกิจกรรมไปทดลองใช้กับนักเรียน แบ่งออกเป็น 2 ส่วนคือ ก) ผลการใช้เป็นกิจกรรมเสริมหลักสูตร โดยนักศึกษาครูได้จัดให้นักเรียนได้ทำโครงงาน พบว่า เป็นกิจกรรมทำให้นักเรียนมีความรู้สึกอยากมีส่วนร่วมกิจกรรม และกิจกรรมดังกล่าวช่วยให้นักเรียนมีความเข้าใจเกี่ยวกับเนื้อหาวิทยาวิทยาศาสตร์มากขึ้น นอกจากนั้นนักเรียนยังรู้สึกตื่นเต้น และสนุกสนาน ในการเรียนวิทยาศาสตร์ เนื่องจากเป็นกิจกรรมที่สามารถกระตุ้นให้นักเรียนได้ค้นพบองค์ความรู้ใหม่จากการทำโครงงาน เป็นการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ข) ผลการนำกิจกรรมไปบูรณาการกับเนื้อหาวิชาที่สอน ในชั้น พบว่านักศึกษาครูบางส่วนสามารถนำกิจกรรมไปบูรณาการเข้ากับชั้นเรียนได้เป็นอย่างดี โดยนักศึกษาครูจะออกแบบกิจกรรมการเรียนการสอนออกเป็นขั้นตอน พร้อมทั้งมีแบบประเมินและเกณฑ์การประเมินที่ชัดเจน นอกจากนั้นนักศึกษาครูยังได้พัฒนาลักษณะที่พึงประสงค์ของนักเรียนและทักษณะชีวิตจากการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ที่บูรณากิจกรรมส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ซึ่งพบว่าผลการเรียนรู้ด้านความรู้ความเข้าใจในเนื้อหาที่สอน และทักษะด้านการสื่อสาร การทำงานกลุ่ม และการแก้ปัญหาของนักเรียนดีขึ้น

คำสำคัญ