การสร้างเครือข่ายจัดการเรียนรู้โครงงานฐานวิจัยในโรงเรียนร่วมพัฒนาวิชาชีพครู

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สร้างเครือข่ายจัดการเรียนรู้โครงงานฐานวิจัยในโรงเรียนร่วมพัฒนาวิชาชีพครู และ 2) พัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาครู 2.1) ศึกษาตัวบ่งชี้สมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาครู 2.2 ประเมินสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาครู กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก ประกอบไปด้วย 1) นักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ที่สมัครใจเป็นกลุ่มเป้าหมายในการพัฒนา จำนวน 20 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive sampling) 2) อาจารย์ผู้รับผิดชอบสอนนักศึกษาครูที่เป็นกลุ่มเป้าหมาย 3) อาจารย์นิเทศก์วิชาเอก และอาจารย์นิเทศก์ทั่วไปที่รับผิดชอบนิเทศการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษากลุ่มเป้าหมาย และ 4) ครูพี่เลี้ยงของนักศึกษากลุ่มเป้าหมาย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามแนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โครงงานฐานวิจัย แบบสอบถามสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาครู และแบบประเมินสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาครู สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่ามัธยฐาน ค่าพิสัยระหว่าง ควอไทล์ repeated measures ANOVA การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน ส่วนการตรวจสอบความเที่ยงตรงตามสภาพและความเชื่อถือได้ของข้อมูลใช้การตรวจสอบสามเส้า (triangulation) จากการให้นักศึกษาประเมินตนเอง จากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องประเมิน ได้แก่ ครูพี่เลี้ยง และอาจารย์นิเทศก์ และจากการพิจารณาหลักฐาน/เอกสารการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ที่นักศึกษาจัดทำและจากการสังเกตสภาพจริงในชั้นเรียน ผลการศึกษา 1. ผลการสร้างเครือข่ายจัดการเรียนรู้โครงงานฐานวิจัยในโรงเรียนร่วมพัฒนาวิชาชีพครู เพื่อค้นหา ตัวอย่างการจัดการเรียนการสอนของครูพี่เลี้ยงที่ประสบสำเร็จ ที่สามารถนำหลักการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญไปประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนการสอน ได้ข้อสรุปร่วมกันเป็น 2 แนวทางคือ 1) มหาวิทยาลัยจะต้องพัฒนานักศึกษาให้เป็นผู้ที่มีความสามารถในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ มีกิจกรรมที่น่าสนใจสามารถที่จะกระตุ้นผู้เรียนให้มีทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 และเป็นกิจกรรมตามนโยบายกระทรวงศึกษาธิการในการพัฒนาผู้เรียน กิจกรรมลดเวลาเรียนเพิ่มเวลารู้ กิจกรรมเสริมหลักสูตร และ 2) แนวทางในการกำกับติดตามและพัฒนานักศึกษาครู ในระหว่างปฏิบัติการสอนในโรงเรียนทั้ง 6 ด้าน คือ ด้านการเตรียมความพร้อมก่อนปฏิบัติการสอน 2. ด้านการปฏิบัติการสอนจริง 3. ด้านวิจัยในชั้นเรียน 4. ด้านการจัดทำโครงการพัฒนาวิชาการ 5. ด้านการจัดทำป้ายนิเทศ และ 6. ด้านคุณลักษณะความเป็นครู 2. ผลการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาครู 2.1 ผลการศึกษาตัวบ่งชี้สมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาครู พบว่ามี 3 องค์ประกอบ 40 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ องค์ประกอบที่ 1 การวางแผนและออกแบบการจัดการเรียนรู้ 13 ตัวบ่งชี้ องค์ประกอบที่ 2 การปฏิบัติการสอน 18 ตัวบ่งชี้ และองค์ประกอบที่ 3 การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ 9 ตัวบ่งชี้ 2.2 ผลการประเมินสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาครู 2.2.1 ผลการประเมินสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาครู โดยอาจารย์นิเทศก์ องค์ประกอบที่ 1 การวางแผนและออกแบบการจัดการเรียนรู้ พบว่า สามารถจัดทำแนวการสอนตลอดภาคเรียน มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก ( , ) องค์ประกอบที่ 2 การปฏิบัติการสอน สามารถพูดและเขียนภาษาไทยได้อย่างถูกต้อง มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก ( , ) องค์ประกอบที่ 3 การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ตรวจผลงาน/แบบฝึกหัดของผู้เรียนได้อย่างถูกต้อง และตัดสินผลการเรียนผู้เรียนอย่างยุติธรรม มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก ( , ) สำหรับโดยรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก ( , ) 2.2.2 ผลการประเมินสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาครู โดยครูพี่เลี้ยง องค์ประกอบที่ 1 การวางแผนและออกแบบการจัดการเรียนรู้ พบว่า สามารถจัดทำหน่วยการเรียนรู้ มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก ( , ) องค์ประกอบที่ 2 การปฏิบัติการสอน สามารถพูดและเขียนภาษาไทยได้อย่างถูกต้อง มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก ( , ) องค์ประกอบที่ 3 การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ตัดสินผลการเรียนผู้เรียนอย่างยุติธรรม มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก ( , ) สำหรับโดยรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก ( , )

คำสำคัญ