การปรับปรุงพันธุ์ถั่วคาวาลเคตให้ต้านทานโรคไววัส ด้วยเทคนิคการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ การชักนาให้เกิดแคลลัสของถั่วคาวาลเคด (Centrosema pascuorum cv. Cavalcade จากส่วนของ เมล็ด ใบเลี้ยง และข้อ โดยเพาะเลี้ยงบนอาหารสูตร MS (Murashige และ Skoog, 1962) ที่ประกอบด้วยสารควบคุมการเจริญเติบโต 2,4-dichlorophenoxyacetic acid (2,4-D) พบว่าสามารถ 2,4-D ความเข้มข้น 1 มิลลิกรัมต่อลิตร ชักนาให้เกิดแคลลัสจากเมล็ดได้มากที่สุด 87.5 เปอร์เซ็นต์ เมื่อเพาะเลี้ยงเป็นเวลา 60 วัน ส่วน 2,4-D ความเข้มข้น 0.5 มิลลิกรัมต่อลิตร ชักนาให้เกิดแคลลัสจากใบเลี้ยงได้มากที่สุด 100 เปอร์เซ็นต์ และชั่งน้าหนักแคลลัสได้มากที่สุด 2.17 มิลลิกรัม เมื่อเพาะเลี้ยงเป็นเวลา 70 วัน ส่วน 2,4-D ความเข้มข้น 3 มิลลิกรัมต่อลิตร ชักนาให้เกิดแคลลัสจากข้อได้มากที่สุด 85 เปอร์เซ็นต์ และชั่งน้าหนักสดได้ 2.17 มิลลิกรัม เมื่อเพาะเลี้ยงเป็นเวลา 60 วัน การชักนาแคลลัสให้เป็นต้นใหม่บนอาหารสูตร ที่ประกอบด้วยสารควบคุมการเจริญเติบโต BA ความเข้มข้น 3 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับ TDZ ความเข้มข้น 3 มิลลิกรัมต่อลิตร สามารถชักนายอดให้เกิดได้มากที่สุด 6.71 ยอด และมีความสูมากที่สุดง 5.09 มิลลิเมตร เมื่อเพาะเลี้ยงเป็นเวลา 56 วัน นาแคลลัสที่พัฒนายอดแล้วมาเพาะเลี้ยงบนอาหารแข็งสังเคราะห์สูตร MS ที่เติมสารควบคุมการเจริญเติบโต GA3 ความเข้มข้น 5 มิลลิกรัมต่อลิตร พบว่าแคลลัสที่มียอดที่มีความสูง 7.42 มิลลิเมตร และสามารถชักนาให้เกิดรากพบว่า IBA ความเข้มข้น 3 มิลลิกรัมต่อลิตร สามารถชักนาจานวนรากเฉลี่ยได้มากที่สุด 16 รากต่อต้น การชักนาให้เกิดยอดจานวนมากจากเมล็ดบนอาหารเพาะเลี้ยงสูตร MS ที่ประกอบด้วยสารควบคุมการเจริญเติบโต 6-benzyladenine (BA) พบว่าพบว่าสูตรอาหาร MS ที่ประกอบด้วย BA ความเข้มข้น 1 มิลลิกรัมต่อลิตร มียอดจานวนมากที่สุดคือ 5.29 ยอดต่อเมล็ด และมีความสูงของยอดเท่ากับ 30.99 มิลลิเมตร ในระยะเวลา 28 วันการชักนายอดจากแคลลัสที่เพาะเลี้ยงสูตร MS ที่ประกอบด้วยสารควบคุมการเจริญเติบโต BA ความเข้มข้น 3 มิลลิกรัมต่อลิตร และ TDZ ความเข้มข้น 3 มิลลิกรัมต่อลิตร สามารถชักให้เกิดยอดได้มากที่สุด 90 เปอร์เซ็นต์ เฉลี่ย 6.71 ยอดต่อแคลลัส และความสูงเฉลี่ย 5.09 มิลลิเมตร เมื่อเพาะเลี้ยงเป็นเวลา 56 วัน จากนั้นนาต้นที่มียอดมาเพาะเลี้ยงบน gibberellic acid (GA3) ความเข้มข้น 5 มิลลิกรัมต่อลิตร สามารถชักนาให้ยอดมีความยาวมากที่สุด 7.42 มิลลิเมตร ย้ายต้นอ่อนไปเพาะเลี้ยงในอาหาร MS ที่เติมสารควบคุมการเจริญเติบโต IBA ความเข้มข้น 3 มิลลิกรัมต่อลิตร สามารถชักนาจานวนรากเฉลี่ยมากที่สุดได้ 16 รากต่อต้น การเจริญของเซลล์แขวนลอยมีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วในช่วง 3-12 วัน ซึ่งเป็นระยะ log phase จากนั้นจะเข้าสู่ stationary phase ในช่วง 12-21 วัน และ death phase ในช่วง 21-30 วัน ในวันที่ 15 มีน้าหนักสดและน้าหนักแห้งสูงสุด 1.1674 กรัมต่อ 25 มิลลิลิตร และ 0.0220 กรัมต่อ 25 มิลลิลิตรของอาหาร การชักนาการกลายพันธุ์โดยการฉายรังสีแกมมา นาแคลลัสฉายรังสีแกมมาที่ความเข้มข้น 0, 2, 4, 6, 8 และ 10 กิโลแรด พบว่าปริมาณรังสีที่ทาให้แคลลัสถั่วคาวาลเคดมีเปอร์เซ็นต์การตาย 50เปอร์เซ็นต์ (LD50) มีค่าเท่ากับ 6.3 กิโลแรด ที่ระยะเวลา 8 สัปดาห์ และแคลลัสเจริญจากเซลล์แขวนลอยมีเปอร์เซ็นต์การตาย 50 เปอร์เซ็นต์ 5.8 กิโลแรด ที่ระยะเวลา 8 สัปดาห์ จากนั้นตรวจสอบการกลายพันธุ์ด้วยเทคนิคอาร์เอพีดีเปรียบเทียบต้นควบคุม พบว่าสามารถนาเทคนิคอาร์เอพีดีมาตรวจสอบการกลายพันธุ์ของถั่วคาวาลเคดได้

คำสำคัญ