การเพิ่มคุณภาพต้นพันธุ์หนอนตายหยากเพื่อการผลิตสารอัลคาลอยด์โดยการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช : การคัดเลือกโคลนที่ให้ผลผลิตรากสูง และผลของอะไบโอติกอิลิซิเตอร์บางชนิดต่อการสะสม สารอัลคาลอยด์ของรากในสภาพปลอดเชื้อ

บทคัดย่อ

ได้ท าการศึกษาการเพิ่มคุณภาพต้นพันธุ์หนอนตายหยาก เพื่อการผลิตสารอัลคาลอยด์โดยการ เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช โดยคัดเลือกโคลนที่ให้ผลผลิตรากสูง จากการน าโคลนหนอนตายหยากจ านวน 5 โคลน ได้แก่ NM04 NM05 NM09 NM10 และ NM 19 มาเลี้ยงในอาหารสูตร MS ที่เติม IAA ความเข้มข้น 0 2 และ 4 มิลลิกรัมต่อลิตรเป็นเวลา 2 เดือน บันทึก จ านวนราก ความยาวราก น้ าหนักสด น้ าหนักแห้ง และการเกิดปฏิกิริยากับสาร dragendorff’s reagent และวัดปริมาณรวมโดยใช้วิธี UV spectroscopy ผลการทดลองพบว่า โคลน NM04 ที่เลี้ยงในอาหารสูตร MS ที่เติม IAA 2 มิลลิกรัมต่อลิตร มีจ านวนราก มากที่สุด คือ 2.67 ราก และที่ความเข้มข้นของ IAA 4 มิลลิกรัมต่อลิตร มีความยาวรากมากที่สุด คือ 0.28 เซนติเมตร รากหนอนตายหยากทุกโคลน มีการสะสมสารอัลคาลอดย์ได้ในสภาพปลอดเชื้อ และโคลน NM19 มีเปอร์เซ็นต์มิลลิกรัมของสารอัลคาลอยด์มากที่สุดที่ 11.151 เปอร์เซ็นต์ ส่วนการศึกษาผลของอะไบโอติกอิลิซิเตอร์บางชนิด ได้แก่ ethephon methyl jasmonate abscisic acid และแคลเซียมไอออนในรูปชองแคลเซี่ยมคลอไรด์ ต่อการเกิดรากและการสะสมสารอัลคา ลอยด์ของรากในสภาพปลอดเชื้อ โดยการแช่สารที่ความเข้มข้น 0 2 และ 4 มิลลิกรัมต่อลิตร เป็นเวลา 0 24 และ 48 ชั่วโมง พบว่า การแช่ ethephon ที่ความเข้มข้น 0 มิลลิกรัมต่อลิตร เป็นเวลา 48 ชั่วโมง มี จ านวนรากมาที่สุดที่ 5.80 ราก และมีน้ าหนักแห้งมากที่สุด ที่ 0.08 กรัม ส่วนการแช่ต้นกล้าที่ความเข้มข้น 2 มิลลิกรัมต่อลิตร เป็นเวลา 48 ชั่วโมง มีความยาวรากมากที่สุด ที่ 5.00 เซนติเมตร และมีน้ าหนักสดมาก ที่สุด ที่ 0.67 กรัม ส่วนการแช่ methyl jasmonate และ abscisic acid ที่ความเข้มข้น ระยะเวลาของ การแช่ และความเข้มข้นร่วมกับระยะระยะเวลาต่าง ๆ ไม่มีผลต่อจ านวนรากความยาวราก น้ าหนักสด และ น้ าหนักแห้ง และการแช่แคลเซียมคอลไรด์ จ านวนรากไม่มีความแตกต่างทางสถิติระหว่างความเข้มข้น ระยะเวลาของการแช่ และความเข้มข้นร่วมกับระยะเวลา ความยาวรากมีความแตกต่างทางสถิติอย่างมี นัยส าคัญระหว่างระยะเวลาของการแช่ โดยการแช่ต้นกล้าที่ที่ความเข้มข้น 2 และ 4 มิลลิกรัมต่อลิตร เป็น เวลา 48 ชั่วโมง มีน้ าหนักแห้งมากและ ความยาวรากมากที่สุด ที่ 0.129 กรัม และ3.68 เซนติเมตร ตามล าดับ รากหนอนตายหยากจากที่ได้รับอิลิซิเตอร์ทุกชนิดและทุกทรีทเมนท์มีการสะสมสารอัลคาลอยด์รวม โดยการแช่สาร ethephon ที่ความเข้มข้น 0 มิลลิกรัมต่อลิตร เป็นเวลา 24 ชั่วโมง มีเปอร์เซ็นต์มิลลิกรัม ของสารมากที่สุดที่ 20.045 เปอร์เซ็นต์มิลลิกรัม การแช่สาร methyl jasmonate ที่ความเข้มข้น 0 มิลลิกรัมต่อลิตร เป็นเวลา 24 ชั่วโมง มีเปอร์เซ็นต์มิลลิกรัมของสารมากที่สุดที่ 13.815 เปอร์เซ็นต์มิลลิกรัม ส่วนการแช่สาร abscissic acid ที่ความเข้มข้น 2 มิลลิกรัมต่อลิตร 24 ชั่วโมง มีเปอร์เซ็นต์มิลลิกรัมของสาร มากที่สุดที่ 21.008 เปอร์เซ็นต์มิลลิกรัม และการแช่สารแคลเซี่ยมคลอไรด์ที่ความเข้มข้น 2 มิลลิกรัมต่อ ลิตร เป็นเวลา 48 ชั่วโมง มีเปอร์เซ็นต์มิลลิกรัมของสารมากที่สุดที่ 20.045 เปอร์เซ็นต์มิลลิกรัม

คำสำคัญ