การพัฒนาชุดทดสอบการดมกลิ่นสำหรับคนไทย

บทคัดย่อ

ชุดทดสอบการรับรู้กลิ่น Sniffin’ Sticks แบบระบุกลิ่นเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพและรวดเร็วในการประเมินและคัดกรองภาวะความผิดปกติของการรับรู้กลิ่นของคนไข้ ซึ่งมีการใช้กันอย่างแพร่หลายในประเทศต่างๆ ทั่วโลกอย่างไรก็ตาม วิธีทดสอบด้วยชุด Sniffin’ Sticks แบบระบุกลิ่นนี้ยังมีข้อจำกัดทางด้านความแตกต่างทางวัฒนธรรมในแต่ละเชื้อชาติและภาษาที่ใช้ในคำจำกัดความของกลิ่นในแต่ละเชื้อชาติ และจากการศึกษาในกลุ่มประชากรไทยโดยการใช้ชุดทดสอบ Sniffin’Sticks แบบระบุกลิ่นที่เป็นต้นฉบับจากประเทศเยอรมันในผู้ป่วยโรคพาร์กินสันและกลุ่มผู้สูงอายุที่ไม่มีความผิดปกติของการได้รับกลิ่น พบว่า ในชุดทดสอบทั้งหมด 16 กลิ่นนี้ ประกอบด้วยกลิ่น 7 ชนิดที่คนไทยไม่คุ้นเคย หรือ สามารถระบุชนิดของกลิ่นได้น้อยกว่า 75% ซึ่งแสดงให้เห็นว่าชุดทดสอบนี้ควรมีการปรับปรุง เปลี่ยนแปลงกลิ่นให้คนไทยรู้จักและสามารถนำมาใช้ในการวินิจฉัยโรคสำหรับคนไทยเพื่อให้มีความถูกต้องแม่นยำขึ้น งานวิจัยนี้จึงได้ทำการพัฒนาชุดทดสอบ Sniffin’ Sticks แบบระบุกลิ่นสำหรับคนไทย ซึ่งประกอบไปด้วยกลิ่นที่คนไทยรู้จักและคุ้นเคยตั้งแต่ร้อยละ 88 ขึ้นไป จำนวน 16 กลิ่น ได้แก่ ลิ้นจี่ ทินเนอร์ ข้าวโพด สับปะรด มะนาว แตงกวา กาแฟ ตะไคร้ ขิง มะพร้าวคั่ว ทุเรียน ส้ม กระเทียม มิ้นต์ ยูคาลิปตัส วนิลา โดยเมื่อนำชุดทดสอบนี้ไปประเมินภาวะการรับรู้กลิ่นในกลุ่มคนปกติจำนวน 106 คน และกลุ่มคนที่มีภาวะการรับรู้กลิ่นไม่ปกติ จำนวน 72 คน โดยแบ่งเป็นผู้ป่วยพาร์กินสันจำนวน 29 คน และกลุ่มผู้ป่วยเข้ารับการรักษาที่คลินิกศูนย์ความเป็นเลิศโรคจมูกและไซนัส (ผู้ป่วย ENT) จำนวน 29 คน อายุตั้งแต่ 18-80 ปี ซึ่งได้คะแนนเฉลี่ย 15.75?0.69 , 9.07?3.66 และ 10.90?4.87 จากคะแนนเต็ม 16 คะแนน ตามลำดับ โดย 10th percentile ของกลุ่มคนที่มีภาวะรับกลิ่นปกติเป็นค่า cut-off แยกจากกลุ่มคนที่มีภาวะการรับกลิ่นผิดปกติ คือ 15 จากคะแนนเต็ม 16 คะแนน นอกจากนี้ยังพบว่าชุดทดสอบนี้มีความแม่นยำ โดยเมื่อทำการทดสอบซ้ำคะแนนเฉลี่ยของแต่ละกลุ่มค่าใกล้เคียงกันไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าชุดทดสอบ Sniffin’Sticks แบบระบุกลิ่นสำหรับคนไทยนี้สามารถนำมาใช้คัดกรองเบื้องต้นในประชากรไทยที่มีภาวะการรับกลิ่นปกติและผู้ที่มีภาวะการรับกลิ่นผิดปกติออกจากกันได้

คำสำคัญ