การพัฒนาผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ และทดสอบตลาดของธุรกิจหอยแอเตาะมรดกภูมิปัญญาอาหารเพื่อลดความเหลื่อมล้ำและสร้างความยั่งยืนของเศรษฐกิจให้แก่สตรีมุสลิมในอำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ปัจจุบันผู้ประกอบการหอยแอเตาะสตรีมุสลิมในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนใต้ยังประสบปัญหาขาดแคลนทักษะการพัฒนาแปรรูปผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ และทดสอบตลาด ดังนั้นการศึกษานี้จึงศึกษาเกี่ยวกับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ และทดสอบตลาดของธุรกิจหอย “แอเตาะ” มรดกภูมิปัญญาอาหาร เพื่อลดความเหลื่อมล้ำและสร้างความยั่งยืนของเศรษฐกิจให้แก่กลุ่มสตรีมุสลิมในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ โดยมีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อการแปรรูปและพัฒนาผลิตภัณฑ์จากหอยแอเตาะเพื่อสร้างอาชีพและรายได้ให้กับสตรีมุสลิม (2) เพื่อการพัฒนาบรรจุภัณฑ์หอยแอเตาะที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และ (3) เพื่อการสร้างโมเดลธุรกิจสำหรับธุรกิจหอยแอเตาะเพื่อฟื้นฟูและสร้างความยั่งยืนของมรดกภูมิปัญญาอาหาร การศึกษาวิจัยนี้ใช้วิธีวิจัยแบบเชิงวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R & D) โดยอาศัยการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) ผ่านกระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) และ โมเดลธุรกิจ Business Model Lean Canvas เพื่อออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์หอยแอเตาะ ซึ่งกลุ่มตัวอย่างหลักคือ ผู้ประกอบการหอยแอเตาะในอำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี จำนวน 13 ราย และกลุ่มตัวอย่างอื่น ๆ ที่อยู่ในกระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์หอยแอเตาะ ได้แก่ กลุ่มผู้บริโภคหอยแอเตาะในอำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี จำนวน 200 คน และกลุ่มผู้ที่เข้าร่วมวิเคราะห์กระบวนการ Design Thinking และ Business Model Lean Canvas จำนวน 15 คน จากการวิเคราะห์กระบวนการ Design Thinking การออกแบบการแปรรูปผลิตภัณฑ์หอยแอเตาะ พบว่า ได้แปรรูปผลิตภัณฑ์หอยแอเตาะออกมา 2 สูตร ได้แก่ หอยแอเตาะรสต้มยำ และรสลาบ ซึ่งการทดสอบตลาดของหอยแอเตาะทั้ง 2 รสชาติ ผู้บริโภคให้ระดับความชอบและความพึงพอใจในระดับมาก สำหรับบรรจุภัณฑ์พัฒนาเป็น 2 แบบ ได้แก่ บรรจุภัณฑ์รูปทรงกรวยทำมาจากใบตอง เหมาะสำหรับตลาดท้องถิ่น และบรรจุภัณฑ์แบบซีลสุญญากาศ เหมาะสำหรับตลาดออนไลน์ สำหรับการวิเคราะห์โมเดลธุรกิจหอยแอเตาะโดยใช้ Business Model Lean Canvas พบว่า สามารถวิเคราะห์ออกมาเป็นเดลธุรกิจแบบตลาดท้องถิ่น และแบบตลาดออนไลน์ ซึ่งโมเดลธุรกิจดังกล่าวเป็นโมเดลที่สามารถไปประยุกต์ใช้ให้กับผู้ประกอบการในการเพิ่มรายได้ให้กับผู้ประกอบการหอยแอเตาะในอนาคต