การพัฒนาศักยภาพและเพิ่มคุณค่าชีวิตผ่านสัมมาชีพผลิตภัณฑ์อัตลักษณ์ชุมชนสำหรับหญิงหม้ายสามจังหวัดชายแดนใต้

บทคัดย่อ

สามจังหวัดชายแดนใต้ ได้แก่ จังหวัดปัตตานี ยะลา และนราธิวาส มีผลิตภัณฑ์ชุมชนพื้นถิ่นที่ได้รับการพัฒนาจนเป็นผลิตภัณฑ์เด่นของแต่ละพื้นที่ การเพิ่มศักยภาพทรัพยากรมนุษย์จะช่วยพัฒนาชุมชนท้องถิ่น โดยพัฒนาและเพิ่มคุณค่าชีวิตผ่านสัมมาชีพผลิตภัณฑ์อัตลักษณ์ชุมชน ถือเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่จะช่วยบรรเทาปัญหาในพื้นที่ได้ เนื่องจากหญิงหม้ายเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบจากการสูญเสียหัวหน้าครอบครัว เพราะสตรีส่วนใหญ่แต่งงานเมื่ออายุยังน้อย มีบุตรหลายคน จึงทำให้ต้องเผชิญกับความยากลำบากในการประกอบอาชีพ ขาดโอกาสในกาทส รมีอาชีพที่มั่นคง นอกจากนี้แล้วยังอยู่ในเกณฑ์จังหวัดที่มีปัญหายากจนมากที่สุดและสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ทำให้เศรษฐกิจตกต่ำมากยิ่งกว่าเดิม ทำให้ประชากรมีรายได้ลดลงและขาดรายได้รวมเป็นร้อยละ 43.96 โดยกลุ่มที่ประสบปัญหาสำคัญที่รายได้ไม่พอสำหรับการใช้จ่ายคือสตรีและครอบครัว โครงการนี้จึงมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อการสร้างสัมมาชีพให้หญิงหม้ายจากการตลาดออนไลน์ 2) เพื่อการสร้างงานสร้างอาชีพและสร้างรายได้ให้หญิงหม้ายผ่านผลิตภัณฑ์อัตลักษณ์ชุมชน ประชากรและผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informants) คือ หญิงหม้ายซึ่งมีอาชีพรับจ้าง ซึ่งอาศัยอยู่ในจังหวัดนราธิวาส ปัตตานี และยะลา จำนวน 100 คน การเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และข้อมูลภาคสนาม ใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก และการสังเกตการณ์ เพื่อนำไปสู่การสร้างรูปแบบการพัฒนาศักยภาพและเพิ่มคุณค่าชีวิตผ่านสัมมาชีพผลิตภัณฑ์อัตลักษณ์ชุมชนของหญิงหม้ายสามจังหวัดชายแดนใต้ ซึ่งวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ใช้การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ด้วยการสังเคราะห์ และการตีความเนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า การสร้างสัมมาชีพให้หญิงหม้ายจากการตลาดออนไลน์ พบว่า ภาพรวมอาชีพที่กลุ่มหญิงหม้ายต้องการเป็นอาชีพที่สามารถสร้างรายได้ที่เพียงพอต่อการดำรงชีพและเลี้ยงดูครอบครัว นั่นคือ อาชีพธุรกิจออนไลน์ ทั้งนี้ เพื่อการเพิ่มโอกาสทางธุรกิจออนไลน์ให้ประสบความสำเร็จ จึงส่งเสริมทักษะการใช้อุปกรณ์สื่อสารเพื่อการทำตลาดออนไลน์ เพื่อให้หญิงหม้ายได้มีความรู้และมีทักษะในการโพสต์ขายสินค้าผ่านเฟสบุ๊ค การทำคอนเทนต์ การเขียนข้อความ การใช้ภาษา เป็นต้น ซึ่งหญิงหม้ายสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการประกอบอาชีพธุรกิจออนไลน์ และส่งเสริมการทำการตลาดออนไลน์ให้กับหญิงหม้าย โดยให้ความรู้เกี่ยวกับการตลาดออนไลน์ สร้างเพจให้กับหญิงหม้ายเพื่อเป็นช่องทางการจำหน่ายสินค้า สอนการถ่ายภาพให้สวย มีความโดดเด่น และการยิงโฆษณาเพื่อให้เข้าถึงฐานลูกค้ามากขึ้น ทั้งนี้ เพื่อให้หญิงได้มีช่องทางในการประชาสัมพันธ์สินค้าหรือบริการให้กลายเป็นที่รู้จัก ซึ่งในปัจจุบันสื่อออนไลน์เป็นช่องทางหนึ่ง ที่ช่วยส่งเสริมและประชาสัมพันธ์ให้ยอดขายสินค้าและบริการเพิ่มขึ้นได้ดีเป็นอย่างมาก เนื่องจากการตลาดออนไลน์สามารถเข้าถึงกลุ่มลูกค้าได้ง่าย ซึ่งการทำการตลาดออนไลน์ของหญิงหม้าย ส่งผลให้หญิงหม้ายมียอดจำหน่ายผลิตภัณฑ์เพิ่มสูงขึ้น ผลิตภัณฑ์เป็นที่รู้จักทำให้เกิดอาชีพ สร้างรายได้ให้กับหญิงหม้ายได้ นอกจากนี้ การสร้างงานสร้างอาชีพและสร้างรายได้ให้หญิงหม้ายผ่านผลิตภัณฑ์อัตลักษณ์ชุมชน พบว่า การคัดเลือกผลิตภัณฑ์อัตลักษณ์ชุมชนที่มีศักยภาพ เป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้รับมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.) ที่จะสามารถสร้างยอดขาย สร้างรายได้ให้กับหญิงหม้ายได้ มี 6 สถานประกอบการที่ยินยอมให้ความร่วมมือในการนำผลิตภัณฑ์อัตลักษณ์ชุมชนที่ผ่านมาตรฐานเข้าสู่ช่องทางการจัดจำหน่ายออนไลน์ อย่างไรก็ตาม หญิงหม้ายจำนวน 8 กลุ่ม ไม่เลือกจำหน่ายผลิตภัณฑ์อัตลักษณ์ชุมชนที่ยินยอมเข้าร่วม แต่เลือกจำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่ตนมีทักษะ มีศักยภาพในการเป็นผู้ผลิตสินค้าได้เอง ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่หญิงหม้ายผลิตเพื่อจำหน่ายอยู่แล้ว จึงเลือกที่จะจำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่ตนสนใจ และมีความรู้ในตัวสินค้านั้น และมีหญิงหม้ายจำนวน 1 กลุ่ม ไม่มีความพร้อมเป็นผู้ผลิตสินค้า จึงเลือกจำหน่ายผลิตภัณฑ์อัตลักษณ์ชุมชนที่ยินยอมให้ความร่วมมือในการนำผลิตภัณฑ์อัตลักษณ์ชุมชนที่ผ่านมาตรฐานเข้าสู่ช่องทางการจัดจำหน่ายออนไลน์ โดยหญิงหม้ายเลือกจำหน่ายผลิตภัณฑ์ผ้าบาติก อย่างไรก็ตาม ผลิตภัณฑ์ที่จำหน่ายปราถนาใช้ทรัพยากรที่หาพบในท้องถิ่นเป็นหลัก เพื่อที่จะเกิดการสร้างงานสร้างรายได้และนำไปสู่การอยู่ดี กินดี คุณภาพชีวิตที่ดีของตนเอง นอกจากนี้ยังเป็นการสืบสานวัฒนธรรมที่ดีงามของท้องถิ่นให้คงอยู่ต่อไป คำสำคัญ: การพัฒนาศักยภาพ, คุณค่าชีวิต, ผลิตภัณฑ์อัตลักษณ์, หญิงหม้าย, สามจังหวัดชายแดนใต้

คำสำคัญ