รูปแบบการวัดและประเมินผลการจัดการเรียนรู้สำหรับเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและพัฒนาตัวชี้วัดสมรรถนะด้านการเรียนรู้ของเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ 2) สร้างและพัฒนารูปแบบการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ของเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ 3) ศึกษาผลการใช้รูปแบบการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ของเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ 4) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างผลการเรียนรู้ที่ได้จากวิธีการประเมินตามรูปแบบฯ และผลการประเมินระดับชาติของเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ 5) หาข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการจัดการศึกษาสำหรับโรงเรียนที่สอนเด็กชาติพันธุ์ในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ ใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research) กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการทดลองนวัตกรรมรูปแบบการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ คือ สถานศึกษาในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 5 และ 6 จำนวน 18 แห่ง เก็บรวบรวมข้อมูล 5 ขั้นตอนคือ พัฒนาตัวชี้วัดสมรรถนะด้านการเรียนรู้ พัฒนารูปแบบการวัดและประเมินผล ศึกษาผลการทดลองใช้รูปแบบ ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างผลการเรียนรู้ที่ได้จากวิธีการประเมินตามรูปแบบฯ และผลการประเมินระดับชาติของเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ ผลการวิจัยพบว่า 1) สมรรถนะด้านการเรียนรู้ประกอบด้วย สมรรถนะด้านภาษาเป็นพื้นฐานของสมรรถนะอาชีพ สมรรถนะด้านภาษาไทยเพื่อการสื่อสาร และสมรรถนะด้านภาษาถิ่นเพื่อการสื่อสาร สมรรถนะด้านทัศนคติ สมรรถนะด้านความรู้และทักษะ และความสามารถในการคิดวิเคราะห์ คิดอย่างมีวิจารณญาณ อภิปรายแลกเปลี่ยนในภาษาถิ่น 2) คู่มือรูปแบบการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ของเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ โดยคู่มือมีองค์ประกอบ คือ 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ 3) โครงสร้างของการวัดประเมินผลของสถานศึกษาตามแนวทางทวิ/พหุภาษา 4) องค์ประกอบการวัดและประเมินผลตามจุดเน้นของสถานศึกษา 5) ตัวชี้วัดสมรรถนะการเรียนรู้ของผู้เรียน 6) ผู้ประเมิน 7) วิธีการประเมิน 8) ช่วงเวลาการประเมิน 9) เครื่องมือที่ใช้ในการวัดและประเมินผล 10) เกณฑ์การประเมินผล ซึ่งคู่มือมีคุณภาพด้านความเหมาะสมและเป็นไปได้ในการนำไปใช้ 3) ครูมีเป้าหมายการวัดประเมินผลที่ชัดเจน มีความมั่นใจในการวัดประเมินผลมากยิ่งขึ้น ลักษณะตัวชี้วัดในการประเมินมีความสอดคล้องกับธรรมชาติและลักษณะพฤติกรรมของผู้เรียนที่เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ 4) คะแนนผลการทดสอบการอ่านระดับชาติ และคะแนนสมรรถนะอาชีพมีความสัมพันธ์ในระดับสูงทางบวกกับคะแนนการประเมินผลการเรียนรู้ตามตัวชี้วัดในรูปแบบการวัดและประเมินผลด้านความสามารถด้านภาษา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 5) งานวิจัยนี้มีข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย คือ 5.1) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาควรจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมและพัฒนาความรู้ความเข้าใจแก่ครูในเรื่องการวัดประเมินผลการเรียนรู้ 5.2) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและองค์การบริหารส่วนตำบลในพื้นที่ควรประสานหน่วยงานหรือภูมิปัญญา มาช่วยขับเคลื่อนสนับสนุนให้มีการร่วมวิเคราะห์สภาพบริบทเชิงพื้นที่ ส่วนมหาวิทยาลัยควรให้ความช่วยเหลือโรงเรียนในการออกแบบหลักสูตร กิจกรรมส่งเสริมด้านอาชีพ เพื่อให้เกิดความยั่งยืน 5.3) คะแนนผลการประเมินความสามารถด้านภาษา และผลการทดสอบการวัดความสามารถด้านการอ่านระดับชาติ (Reading Test) มีความสัมพันธ์กันสูงในทางบวก แสดงให้เห็นว่า การวัดความสามารถที่ได้จากตัวชี้วัดของงานวิจัยนี้ น่าจะถูกนำมาใช้ในการพิจารณาเพื่อใช้ในการวัดประเมินผลความสามารถของนักเรียนชาติพันธุ์ได้ โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรร่วมกันพิจารณาถึงความเป็นไปได้ในการนำตัวชี้วัดมาประเมินผลผู้เรียนเพื่อตัดสินผลการเรียนต่อไป คำสำคัญ: การวัดและประเมินผลการจัดการเรียนรู้, เด็กกลุ่มชาติพันธุ์

คำสำคัญ