การพัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์เรียนรู้เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของเด็กปฐมวัยสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในเขตจังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องรูปแบบการจัดประสบการณ์เรียนรู้เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของเด็กปฐมวัย สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตจังหวัดเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้าง พัฒนาและจัดท าคู่มือ รูปแบบการจัดประสบการณ์เรียนรู้เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของเด็กปฐมวัยสังกัดองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นในเขตจังหวัดเชียงใหม่ ประชากรที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ ผู้บริหารสถานศึกษา ครูผู้ปฏิบัติงาน การจัดประสบการณ์ และผู้เรียน จ านวน98 โรงเรียน ปีการศึกษา 2559 ผู้วิจัยเลือกสุ่มมาท าการศึกษา โดยวิธี การสุ่มแบบ 2 ขั้นตอน คือ ในขั้นตอนที่ 1 สุ่ม โรงเรียน จ านวน 78โรงเรียน และในขั้นตอนที่ 2 สุ่มกลุ่มตัวอย่างจากผู้บริหารสถานศึกษา หรือครูผู้ปฏิบัติงานด้านปฐมวัย โรงเรียนละ 1 คน จ านวน 78 คน และนักเรียน โรงเรียนละ 10 คน จ านวน 780คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสนทนากลุ่ม และ แบบสอบถามความคิดเห็น ของผู้บริหารโรงเรียน ครูผู้ปฏิบัติหน้าที่ด้านการจัดประสบการณ์เรียนรู้ ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การจัดสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ และใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ ส าเร็จรูป สรุปผลการวิจัยได้ดังนี้ คือ รูปแบบการจัดประสบการณ์เรียนรู้เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์เพื่อพัฒนาการทางสติปัญญา ด้านความคิดสร้างสรรค์ของเด็กปฐมวัย มีรูปแบบขั้นตอนทั้งสิ้น 8 ขั้นตอน ประกอบด้วยการวิเคราะห์ หลักสูตรและก าหนดมาตรฐานการเรียนรู้ตามหลักสูตรโดยก าหนดจุดเน้นด้านความคิดสร้างสรรค์ จัดท า แผนจัดประสบการณ์เรียนรู้ที่มุ่งคุณภาพตามมาตรฐานหลักสูตรของสถานศึกษาออกแบบ จัดระบบการ เรียนรู้และข้อมูลสารสนเทศ สื่อ แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เอื้อต่อการจัดประสบการณ์เรียนรู้ ด าเนินงานจัดประสบการณ์เรียนรู้ตามแผนจัดให้มีการช่วยเหลือ นิเทศ ติดตามการจัดประสบการณ์เรียนรู้ หากไม่เป็นไปตามวัตถุประสงค์ย้อนกลับไปออกแบบ จัดระบบการเรียนรู้และข้อมูลสารสนเทศ สื่อ แหล่ง เรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เอื้อต่อการจัดประสบการณ์เรียนรู้หากเป็นไปตามวัตถุประสงค์จะด าเนินการจัดท า บันทึกรายงานผลการจัดประสบการณ์เรียนรู้และน าผลการประเมินมาพัฒนาการจัดประสบการณ์อย่าง ต่อเนื่องต่อไป จากผลการวิเคราะห์รูปแบบ พบว่ามีการส่งผลในภาพรวม และไม่มีรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งที่ส่งผล ต่อคุณภาพคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของนักเรียนคือพัฒนาการทางสติปัญญาด้านความคิดสร้างสรรค์ (CREAT) ผลการวิเคราะห์รูปแบบที่พัฒนาขึ้นส่งผลในทางบวกต่อการพัฒนาคุณภาพ คุณลักษณะที่พึง ประสงค์ของนักเรียนทางสติปัญญาด้านความคิดสร้างสรรค์(CREAT)คือด้านการวิเคราะห์หลักสูตรและ ก าหนดมาตรฐานการเรียนรู้ตามหลักสูตร (TCI) ส่งผลมากที่สุด รองลงมาคือ ด้านการจัดให้มีการ ช่วยเหลือ นิเทศ ติดตามการจัดประสบการณ์เรียนรู้(TFO) และด้านการน าผลการประเมินมาพัฒนาการ จัดประสบการณ์อย่างต่อเนื่อง (TDT) ตามล าดับ ด้านที่ส่งผลในทางลบ ได้แก่ด้านการจัดท าบันทึกรายงาน ผลการจัดประสบการณ์เรียนรู้(TRE)ด้านจัดท าแผนจัดประสบการณ์เรียนรู้ที่มุ่งคุณภาพตามมาตรฐาน หลักสูตรของสถานศึกษา (TPT) ด้านการน าผลการประเมินมาพัฒนาการจัดประสบการณ์อย่างต่อเนื่อง (TDT) ด้านออกแบบ จัดระบบการเรียนรู้และข้อมูล สารสนเทศสื่อ แหล่งเรียนรู้ ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เอื้อ ต่อการจัดประสบการณ์เรียนรู้ (TLI)และด้านด าเนินงานจัดประสบการณ์เรียนรู้ตามแผน (TDO) และ ผลการวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์การอธิบาย (Coefficient of determination: R2 ) พบว่ามี ค่าน้ าหนักองค์ประกอบด้านการวิเคราะห์หลักสูตรและก าหนดมาตรฐานการเรียนรู้ตามหลักสูตร(TCI) เท่ากับ .02ด้านจัดท าแผนจัดประสบการณ์เรียนรู้ที่มุ่งคุณภาพตามมาตรฐานหลักสูตรของสถานศึกษา (TPT)เท่ากับ .03ด้านออกแบบ จัดระบบการเรียนรู้และข้อมูล สารสนเทศสื่อ แหล่งเรียนรู้ ภูมิปัญญา ท้องถิ่นที่เอื้อต่อการจัดประสบการณ์เรียนรู้(TLI) เท่ากับ .02 ด้านด าเนินงานจัดประสบการณ์เรียนรู้ตาม แผน(TDO) เท่ากับ .00 ด้านจัดให้มีการช่วยเหลือ นิเทศ ติดตามการจัดประสบการณ์เรียนรู้ (TFO) เท่ากับ .00 ด้านการจัดให้มีการประเมินพัฒนาการผู้เรียน(TEV)เท่ากับ.01 ด้านการจัดท าบันทึกรายงาน ผลการจัดประสบการณ์เรียนรู้ (TRE) เท่ากับ .03 ด้านการน าผลการประเมินมาพัฒนาการจัด ประสบการณ์อย่างต่อเนื่อง(TDT) เท่ากับ .00 ซึ่งชี้ให้เห็นว่ารูปแบบการประกันคุณภาพภายในทั้ง 8 ตัว แปรที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้นร่วมกันส่งผลต่อความแปรปรวนของคุณภาพผู้เรียนด้าน คุณลักษณะที่พึงประสงค์ ของนักเรียนคือพัฒนาการทางสติปัญญาด้านความคิดสร้างสรรค์(CREAT) เฉลี่ยได้ร้อยละ 1.37 ด้านการจัดท าคู่มือการออกแบบกิจกรรมเพื่อส่งเสริมพัฒนาขบวนการคิดสร้างสรรค์ของเด็ก ปฐมวัยประกอบด้วยข้อมูลเกี่ยวกับการใช้รูปแบบการจัดประสบการณ์เรียนรู้เพื่อส่งเสริมความคิด สร้างสรรค์ของเด็กปฐมวัย สรุปขั้นตอนการใช้รูปแบบการจัดประสบการณ์เรียนรู้ และการวัดผล ประเมินผล ส าหรับพัฒนาคุณภาพการศึกษา คือคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน ทางสติปัญญาด้าน ความคิดสร้างสรรค

คำสำคัญ