ชุดตรวจแลมป์สำเร็จรูปพร้อมเครื่องวัดความขุ่นแบบ Real-time เพื่อการตรวจหาเชื้อก่อโรคที่สำคัญในอุตสาหกรรมการเลี้ยงกุ้ง
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
อุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงกุ้งมีความสำคัญเชิงเศรษฐกิจต่อประเทศไทย โดยสามารถสร้างรายได้ให้กับประเทศในแง่ของการเป็นผู้ผลิตและส่งออกรายใหญ่ของโลก นอกจากนี้การเลี้ยงกุ้งยังก่อให้เกิดธุรกิจต่อเนื่องมากมาย นำไปสู่การกระจายรายได้ในสังคมวงกว้างให้กับคนในประเทศ อย่างไรก็ตามปัญหาสำคัญของการเลี้ยงกุ้ง คือ การเกิดโรคระบาดในฟาร์มที่ส่งผลต่ออัตราการตายและการเจริญเติบโตของกุ้ง ได้แก่ โรคไวรัสตัวแดงดวงขาว (White spot disease; WSD) โรคกุ้งตายด่วน (Shrimp Early Mortality Syndrome: EMS) โรคแคระแกร็นหรือโรคไอเอชเอชเอ็น (Infectious Hypodermal and Haematopoietic Necrosis Viral Disease :IHHNV) และโรคติดเชื้ออีเอชพี (Enterocytozoon hepatopenaei: EHP) ซึ่งการเฝ้าระวังและติดตามการเกิดโรค จะช่วยให้เกษตรกรสามารถบริหารจัดการกับโรคกุ้งและช่วยลดผลกระทบที่จะเกิดขึ้นได้อย่างทันเวลา ปัจจุบันการตรวจโรคกุ้งแต่ละชนิดใช้เวลานาน มีขั้นตอนในการตรวจซับซ้อน ใช้เครื่องมือราคาแพง และต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญในการตรวจ ซึ่งจะส่งผลให้ผู้ประกอบการเข้าถึงการตรวจเฝ้าระวังหรือคัดกรองการติดเชื้อด้วยตนเองได้ยาก ดังนั้นจึงได้มีการพัฒนาต่อยอดจากผลงานการวิจัยในระดับห้องปฏิบัติการของเทคนิคแลมป์และเครื่องวัดความขุ่นในการตรวจโรคกุ้งทั้ง 4 ชนิด เพื่อนำไปสู่การทดสอบการใช้งานและการปรับปรุงชุดตรวจในระดับภาคสนามโดยมีผู้ประกอบการเป็นผู้ใช้งานจริง ซึ่งจะทำให้ได้ข้อมูลการใช้งานที่มีประสิทธิภาพและนำไปสู่การใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ได้ โดยชุดตรวจโรคกุ้งทั้ง 4 ชนิดได้นำไปใช้ในฟาร์มเลี้ยงกุ้งที่จังหวัดจันทบุรี ซึ่งทำการเก็บตัวอย่างกุ้งอย่างน้อย 100 ตัวอย่างต่อโรค โดยใช้วิธีการเก็บตัวอย่างและสกัดดีเอ็นเออย่างง่ายที่ใช้เวลาเพียง 10 นาที จากนั้นทดสอบเปรียบเทียบระหว่างชุดตรวจแลมป์ร่วมกับเครื่องวัดความขุ่น กับวิธีมาตรฐานตามวิธีตรวจเชื้อก่อโรคกุ้งชนิดต่าง ๆ ตามคำแนะนำขององค์การโรคระบาดสัตว์ระหว่างประเทศ (OIE) ผลการทดสอบ พบว่า ชุดตรวจโรคกุ้งทั้ง 4 ชุดมีความรวดเร็วโดยใช้เวลาในการตรวจเพียง 45-60 นาที มีความจำเพาะและความไวสูง และเมื่อนำไปทดสอบในภาคสนามพบว่าชุดตรวจโรคกุ้งทั้ง 4 ชุด ให้ผลการทดสอบสอดคล้องกับวิธีมาตรฐาน ดังนั้นชุดตรวจโรคกุ้งนี้มีความเหมาะสมสำหรับการนำไปใช้ตรวจคัดกรอง การเฝ้าระวังการเกิดโรค อีกทั้งยังเป็นชุดตรวจที่ใช้งานง่าย สะดวก และรวดเร็ว โดยผู้ประกอบการสามารถทำการตรวจโรคได้ด้วยตนเอง นำไปสู่การจัดการปัญหาโรคกุ้งในฟาร์มได้อย่างทันท่วงที