การพัฒนาระบบ และถ่ายทอดนวัตกรรมเทคโนโลยีการผลิตไก่พื้นเมืองเพื่อเพิ่มมูลค่าเชิงพาณิชย์แบบครบวงจรในพื้นที่อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ

บทคัดย่อ

โครงการนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อรวมกลุ่มเกษตรกรวิสาหกิจชุมชนเลี้ยงไก่พื้นเมืองในพื้นที่อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ 2) เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการพัฒนาระบบ และนวัตกรรมเทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงและการเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจไก่พื้นเมืองแบบครบวงจร 3) เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีนวัตกรรมตู้ฟักไข่ประหยัดพลังงาน 4) เพื่อเพิ่มมูลค่าเชิงพาณิชย์ไก่พื้นเมืองผ่านกระบวนการแปรรูปผลิตภัณฑ์อาหารจากเนื้อไก่พื้นเมือง และ 5) เพื่อพัฒนาส่งเสริมความรู้เรื่องการตลาดไก่พื้นเมือง ใช้วิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR) เก็บข้อมูลโดยวิธีการสนทนากลุ่ม การจัดประชุม การสังเกตแบบมีส่วนร่วม การสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง และใช้แบบสอบถามเพื่อประเมินผลหลังจากเสร็จสิ้นโครงการ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ เกษตรกรที่เป็นสมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเลี้ยงไก่พื้นเมือง ในพื้นที่อำเภอจัตุรัส 4 วิสาหกิจชุมชน จำนวน 200 คน และทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิธีการวิเคราะห์เนื้อหาผลการดำเนินงาน พบว่า เกิดการรวมกลุ่มเกษตรกร กลุ่มวิสาหกิจเลี้ยงไก่พื้นเมือง ในพื้นที่อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ 4 แห่ง ได้แก่ (1) วิสาหกิจชุมชนไก่พื้นเมืองใหม่นาดีโมเดล ตำบลหนองขาม อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ (2) วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผู้เลี้ยงไก่พื้นเมืองโนนฝายเหนือ ตำบลหนองโดน อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ (3) วิสาหกิจชุมชนเกษตรเมืองสี่มุม ตำบลละหาน อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ และ (4) วิสาหกิจชุมชนไก่พื้นเมืองส้มป่อย ๑ ตำบลส้มป่อย อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ เกิดการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการพัฒนาระบบ และถ่ายทอดนวัตกรรมเทคโนโลยีการผลิตไก่พื้นเมืองเพื่อเพิ่มมูลค่าเชิงพาณิชย์แบบครบวงจร ในพื้นที่อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิในพื้นที่ 3 ตำบล ครอบคลุมวิสาหกิจชุมชนฯ 4 แห่ง มีเกษตรกรเข้าร่วมจำนวน 200 ครัวเรือน ประกอบด้วยองค์ความรู้ระบบการเลี้ยงไก่พื้นเมือง สายพันธุ์ไก่พื้นเมืองและลักษณะทางเศรษฐกิจ โรงเรือนและพื้นที่เลี้ยงไก่ระบบปล่อยอิสระ อาหารไก่พื้นเมืองสูตรลดต้นทุน มันสำปะหลังหมักยีสต์ และการให้น้ำ วิธีการเลี้ยงไก่พื้นเมือง ปัญหาและข้อปฏิบัติที่ดี แนวทางการอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์ ตลาดไก่พื้นเมือง: โอกาสและความเป็นไปได้ เกิดการพัฒนาเทคโนโลยีนวัตกรรม ตู้ฟักไข่ประหยัดพลังงานโดยค่าไฟฟ้าของเครื่องฟักไข่จะอยู่ที่ 95.519 บาท/เดือน ซึ่งช่วยเหลือเกษตรกรได้มากตู้ฟักไข่ประหยัดพลังงาน ช่วยแก้ปัญหาเรื่องอัตราสูญเสียที่เกิดจากแม่ไก่ฟักเอง แม่ไก่สามารถกลับมาไข่ได้เร็วขึ้น และไก่ที่ได้จะเกิดเป็นรุ่นและขายได้อายุเท่าๆกัน เกษตรกรสามารถผลิตขึ้นใช้เองได้ในราคาต้นทุนต่ำ โดยคณะผู้วิจัยได้มอบเครื่องต้นแบบให้กับเกษตรกร 4 วิสาหกิจชุมชน จำนวน 20 เครื่อง เกิดการแปรรูปผลิตภัณฑ์อาหารจากเนื้อไก่พื้นเมืองเกิดผลิตภัณฑ์แปรรูปจากเนื้อไก่พื้นเมือง (1) ผลิตภัณฑ์หม่ำไก่พื้นบ้านสมุนไพร (2) ผลิตภัณฑ์ไก่บ้านนึ่งสมุนไพร (3) ผลิตภัณฑ์ไก่อบโอ่งกลุ่มวิสาหกิจฯใหม่นาดี (4) ผลิตภัณฑ์ไก่ฝอย น้ำพริกไก่กลุ่มวิสาหกิจฯ ส้มป่อย 1 และ (5) ผลิตภัณฑ์ไก่สับชุดพร้อมปรุงวิสาหกิจฯโนนฝายเหนือ และ (6) ไก่ย่าง ไก่ชำแหละสด ไก่ซนสุญญากาศ ไก่กล่องสับพร้อมปรุง เป็นต้น เกิดการเสริมสร้างองค์ความรู้การตลาดไก่พื้นเมือง ช่วยสร้างองค์ความรู้ด้านการตลาดให้กับไก่พื้นเมืองในจังหวัดชัยภูมิเพื่อเป็นแนวปฏิบัติให้แก่เกษตรกร เช่นข้อมูลลักษณะทั่วไปทางการตลาดของไก่พื้นเมืองในจังหวัดชัยภูมิ สภาพการเลี้ยงไก่พื้นเมืองในจังหวัดชัยภูมิ วิธีการรวบรวมไก่พื้นเมือง เส้นทางการขนส่งในประเทศ สภาพตลาดไก่พื้นเมืองชายแดน วิธีการซื้อขายไก่พื้นเมือง ในตลาดการค้าชายแดนจุดรับซื้อไก่ก่อนการส่งออกขนส่งสินค้าไก่พื้นเมืองไปประเทศกัมพูชา เป็นต้น เกิดการนำไก่พื้นเมืองมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ที่หลากหลายเพื่อจำหน่ายเช่น ไก่ฝอย, ไก่สับพร้อมปรุง, ไก่อบโอ่งสมุนไพร,ไก่ย่างสมุนไพร, แหนมไก่, ไส้กรอกไก่, หม่ำไก่ เป็นต้น เพื่อสร้างงาน สร้างเงิน ในยุคการตลาดไก่มีชีวิตปิดตัวลงคำสำคัญ : การพัฒนาระบบ, การถ่ายทอดนวัตกรรมเทคโนโลยี, การผลิตไก่พื้นเมือง, การเพิ่มมูลค่าเชิงพาณิชย์

คำสำคัญ