การศึกษาพันธุกรรมของไวรัสตับอักเสบซีที่เกี่ยวข้องกับการดื้อต่อยาต้านไวรัสในผู้ป่วยชาวไทย

บทคัดย่อ

ทั่วโลกมีผู้เสียชีวิตจากการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ มากกว่าการติดเชื้อเอชไอวี วัณโรค และมาลาเรียรวมกัน ไวรัสตับอักเสบซี (HCV) เป็นสาเหตุหลักของโรคตับอักเสบเรื้อรังและโรคมะเร็งตับ ปัจจุบันมีการคิดค้นพัฒนายาต้านไวรัสตับอับเสบซี DAAs ที่มีประสิทธิภาพในการรักษาสูงกว่าการรักษาแบบเดิม และมียาหลายชนิดเหมาะกับไวรัสสายพันธุ์ต่างกัน องค์การอนามัยโลกจึงตั้งเป้าหมายในการขจัดไวรัสตับอักเสบซีให้หมดไปภายในปึ พ.ศ. 2573 อย่างไรก็ดีมีรายงานพบไวรัสสายพันธุ์ดื้อต่อยา DAAs แต่ละชนิด ซึ่งมักพบว่าสายพันธุ์ไวรัสหลักที่พบในคนไข้ดื้อต่อยา DAAs เกิดจากประชากรไวรัสสายพันธุ์ย่อยที่มีอยู่แล้วในคนไข้ตั้งแต่ก่อนรักษา ข้อมูลสัดส่วนและสายพันธุ์ไวรัสดื้อยาต่อ DAAs แต่ละชนิดยังไม่เคยมีการศึกษาในประชากรไทยมาก่อน ซึ่งอาจจะเป็นปัญหาหากประเทศไทยต้องการใช้ยา DAAs รักษาผู้ติดเชื้อในระดับประเทศ และไม่มีข้อมูลในการเลือกใช้คู่ยาให้เหมาะสมแม่นยำกับสายพันธุ์ไวรัสที่พบในประชากรไทย โดยเฉพาะสายพันธุ์ที่ 6 ซึ่งพบมากในประเทศไทยและยังขาดข้อมูลการศึกษาผลตอบสนองต่อยา ดังนั้นงานวิจัยนี้ต้องการศึกษาจีโนมไวรัสในผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบซี ด้วยวิธี (Next generation sequencing: NGS) ซึ่งสามารถวิเคราะห์หาพันธุกรรมในเชิงลึก สามารถตรวจพันธุกรรมไวรัสสายพันธุ์ดื้อยาที่มีสัดส่วนปริมาณน้อยจนไม่สามารถตรวจพบด้วยการใช้วิธี Sanger sequencing ทำให้ได้ข้อมูลจีโนมไวรัสและทราบส่วนสายพันธุ์ไวรัสกลุ่มหลักและไวรัสกลุ่มย่อยหรือสายพันธุ์ที่อาจดื้อต่อยาได้ ทำให้ทราบตำแหน่งนิวคลีโอไทด์ที่เกี่ยวข้องกับการดื้อยาที่เคยมีรายงานมาแล้วหรือยังไม่เคยมีอีกด้วย

คำสำคัญ