การศึกษาการควบคุมแมแทบอลิซึมในระยะพัฒนาการเติบโตและการผลิตสารเมแทบอไลท์ของถั่งเช่าสีทอง

บทคัดย่อ

ถั่งเช่าสีทอง (Cordyceps militaris) เชื้อราที่ใช้เป็นยาสมุนไพรแผนจีนโบราณมาเป็นเวลานาน แหล่งรวมสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพหลายชนิด สารสำคัญ คือ คอร์ไดซิปิน (cordycepin) มีรายงานว่ามีฤทธิ์ต่อต้านและชะลอการเจริญของเนื้องอกและมะเร็ง ต่อต้านอนุมูลอิสระ และช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน ดอกเห็ดหรือฟรุตติงบอดี (fruiting body) เป็นที่นิยมอย่างมากในอุตสาหกรรมการผลิตและการค้า ด้วยคุณสมบัติและความต้องการทางตลาดที่สูงจึงส่งผลให้ถั่งเช่าสีทองมีราคาสูง ในกระบวนการเพาะเลี้ยงถั่งเช่าสีทอง นอกจากอาหารที่เป็นปัจจัยหลักต่อการเจริญเติบโต แสงก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ชักนำให้ถั่งเช่าสีทองสร้างฟรุตติงบอดีและสร้างสารสีด้วย แม้ว่าปัจจุบันจะมีรายงานการศึกษาผลของความเข้มแสงและความยาวคลื่นแสงต่อการสร้างฟรุตติงบอดี รวมถึงการผลิตสารเมแทบอไลท์ต่าง ๆ ในถั่งเช่าสีทองแล้วก็ตาม แต่ความเข้าใจในการควบคุมเมแทบอลิซึมในระยะการพัฒนาการเติบโตที่แตกต่างกัน และการผลิตสารเมแทบอไลท์ที่จำเพาะในระยะนั้น ๆ ของถั่งเช่าสีทอง ยังมีรายงานค่อนข้างน้อย ดังนั้นการศึกษานี้จึงต้องการศึกษาการควบคุมเมแทบอลิซึมในระยะพัฒนาการเจริญเติบโต (ไมซีเลียมและฟรุตติงบอดี) และการผลิตสารเมแทบอไลท์ในถั่งเช่าสีทองด้วยการวิเคราะห์ข้อมูลแบบบูรณาการ ผลการสึกษาพบว่าการเพาะเลี้ยงถั่งเช่าสีทองภายใต้สภาวะที่ได้รับแสง นอกจากจะชักนำให้เกิดการสร้างฟรุตติงบอดีแล้ว ยังส่งผลต่อการผลิตคอร์ไดซิปินและแคโรทีนอยด์อีกด้วย ผลการวิเคราะห์ข้อมูลทรานสคริปโทมพบว่าการแสดงออกของกลุ่มยีนที่เกี่ยวข้องกับการสังเคราะห์คอร์ไดซิปินในระยะฟรุตติงบอดีต่ำกว่าในระยะไมซีเลียม แต่ปริมาณคอร์ไดซิปินในระยะฟรุตติงบอดีสูงกว่าในระยะไมซีเลียม อาจเนื่องมาจากมีการสะสมของคอร์ไดซิปิน ผลการวิเคราะห์ข้อมูลแบบบูรณาการระบุได้ว่าวิถีเมแทบอลิซึมของคาร์โบไฮเดรตและลิพิดมีความสัมพันธ์กัน และมีสำคัญต่อการเจริญในระยะฟรุตติงบอดีของถั่งเช่าสีทองอีกด้วย

คำสำคัญ