.ความหลากชนิดของ Trichoderma และคุณสมบัติฤทธิ์ยับยั้งราโรคพืช.

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มุ่งเน้นคัดแยก Trichoderma จากดินที่มีการสะสมเศษซากอินทรียวัตถุ เช่น ดินขุยไผ่ ดินรอบรากพืช ดินแปลงเกษตร ดินบริเวณที่มีใบไม้ทับถมกันเป็นเวลานานซึ่งมีการสะสมอินทรียวัตถุเป็นจำนวนมากเป็นแหล่งอาหารที่ดีของเชื้อราเพราะมีธาตุอาหารมากกว่าดินทั่วไปเหมาะสมต่อการคัดแยก Trichoderma สายพันธุ์ต่างๆ นำมาศึกษาสัณฐานวิทยาและระบุสกุลและทดสอบคุณสมบัติของ Trichoderma ที่ออกฤทธิ์ยับยั้งเชื้อราโรคพืช ซึ่งสามารถนำไปใช้ประโยชน์ด้านควบคุมเชื้อราโรคพืชด้านการเกษตรได้อย่างยั่งยืน งานวิจัยได้เก็บตัวอย่างดินรอบรากพืชและดินที่มีเศษซากอินทรีย์วัตถุทับถมจากแหล่งพื้นที่ศึกษาทั้งหมด 4 แหล่ง คือ 1) วนอุทยานน้ำตกธารงาม ตำบลทับกุง อำเภอหนองแสง จังหวัดอุดรธานี พื้นที่ศึกษาที่ 2) ป่าโคกขุมปูน ภายในศูนย์การศึกษาสามพร้าว มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี ตำบลสามพร้าว อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี พื้นที่ศึกษาที่ 3) อุยานแห่งชาติภูลังกา ตำบลไผ่ล้อม อำเภอบ้านแพง จังหวัดนครพนม และ พื้นที่ศึกษาที่ 4) แปลงเกษตรและสวนสาธารณะหนองประจักษ์ จังหวัดอุดรธานี การคัดแยก Trichoderma ด้วยเทคนิค serial dilution และ spread plate technique บนอาหาร Martin’s medium agar สามารถคัดแยก Trichoderma ได้จำนวน 28 ไอโซเลต สัณฐานวิทยาโคโลนีมีลักษณะโคโลนีฟูคล้ายผ้ากำมะหยี่เส้นใยสีขาวสลับสีเขียวบนอาหาร PDA สีปลายสุดเส้นใยสีขาวหรือ สีเหลือง เมื่อทดสอบประสิทธิภาพการยับยั้งการเจริญของเส้นใยเชื้อรา Curvularia sp. RPF07 ก่อโรคใบไหม้ของข้าวและ Fusarium sp. FT-04 ก่อโรคเหี่ยวในมะเขือเทศ พบว่า เชื้อ Trichoderma spp. จำนวน 15 ไอโซเลต คือ TLB-01, TKB-07, TTB-03, TTB-01, TKS-02, TKB-01, TTB-08, TLP-01, TNP-01, TNA-01, TKD-01, TKS-01,TKB-06, TKB-04 และ TKD-02 มีคุณสมบัติในการยับยั้งเชื้อรา Fusarium sp. FT-04 โดยมีเปอร์เซ็นต์การยับยั้งเท่ากับ 88, 80, 80, 70, 68, 68, 68, 60, 60, 60, 60, 60, 60, 60 และ 56% ตามลำดับ และทุกสายพันธุ์ของ Trichoderma species 02 มีคุณสมบัติในการยับยั้งเชื้อรา Curvularia sp. RPF07 โดยมีเปอร์เซ็นต์การยับยั้งอยู่ในช่วง 63-33% แสดงให้เห็นว่า เชื้อ Trichoderma species มีประสิทธิภาพในการควบคุมเชื้อราสาเหตุโรคพืช

คำสำคัญ