การพัฒนาเทคโนโลยีการแช่แข็งน้ำเชื้อปลาดุกอุยปริมาณมากเพื่อการเพาะเลี้ยงและการอนุรักษ์

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่อง การพัฒนาเทคโนโลยีการแช่แข็งน้ำเชื้อปลาดุกอุยปริมาณมากเพื่อการเพาะเลี้ยงและการอนุรักษ์ ทำการศึกษาการแช่แข็งน้ำเชื้อปลาดุกอุยด้วยการใช้เครื่องลดอุณหภูมิอัตโนมัติ เปรียบเทียบกับการแช่แข็งอย่างง่ายในกล่องโฟม เพื่อสามารถแช่แข็งและเก็บรักษาน้ำเชื้อแช่แข็งให้มีคุณภาพดี เริ่มจากนำน้ำเชื้อปลาดุกอุยคุณภาพดีมาเจือจางด้วยสารละลายบัฟเฟอร์ Calcium-free Hank’s Balanced Salt Solution (Ca-F HBSS) ที่ผสมกับสารไครโอโพรเทคแทนท์ 6 ชนิด คือ Dimethyl sulfoxide (DMSO), Methanol, Glycerol, Sucrose, Ethylene glycol และ Propylene ที่ความเข้มข้นสุดท้าย 5, 10 และ 15 % และแช่แข็งน้ำเชื้อในหลอดฟางขนาด 0.25 มิลลิลิตรด้วยอัตราการลดอุณหภูมิ -3, -5 และ -8 องศาเซลเซียส/นาที ก่อนการเก็บรักษาในถังไนโตรเจนเหลว (-196 องศาเซลเซียส) พบว่า การแช่แข็งน้ำเชื้อด้วยการใช้ DMSO ที่ความเข้มข้น 10% และใช้อัตราการลดอุณหภูมิ-8 องศาเซลเซียส/นาที ให้ค่าเปอร์เซ็นต์การเคลื่อนที่ของสเปิร์มหลังการละลายสูงที่สุด การศึกษาผลของชนิดสารละลายบัฟเฟอร์ที่มีต่อการแช่แข็ง โดยเจือจางน้ำเชื้อปลาดุกอุยด้วยสารละลาย 3 ชนิด (Ca-F HBSS, 0.9% NaCl และ extender 7) ที่มี 10% DMSO เมื่อนำมาแช่แข็งในหลอด cryovial ขนาด 1.8มิลลิลิตรด้วยไอไนโตรเจนเหลวที่ระดับความสูง 2, 4 และ 6 เซนติเมตร เป็นเวลา 5, 10 และ 15 นาที พบว่าน้ำเชื้อปลาดุกอุยที่แช่แข็งด้วย Ca-F HBSS ที่ความสูง 6 เซนติเมตรเหนือผิวหน้าไนโตรเจนเหลวนาน 10 นาที มีค่าการเคลื่อนที่ของสเปิร์มหลังการละลายสูงกว่าน้ำเชื้อที่แช่แข็งด้วยสารละลาย 0.9% หรือ Extender 7 การศึกษาเปรียบเทียบประสิทธิภาพการแช่แข็งน้ำเชื้อปลาดุกอุยด้วยการใช้เครื่องลดอุณหภูมิอัตโนมัติ และการแช่แข็งอย่างง่ายในกล่องโฟม โดยเจือจางน้ำเชื้อด้วย Ca-F HBSS ที่มี 10% DMSO แล้วนำไปแช่แข็งในหลอด 3 ขนาด (หลอดฟาง 0.25 และ 0.5 มิลลิลิตร และหลอด cryovial 1.25 มิลลิลิตรด้วยรูปแบบการลดอุณหภูมิแตกต่างกัน พบว่า การลดอุณหภูมิที่ระดับการลดอุณหภูมิ -8 องศาเซลเซียส/นาทีเมื่อใช้เครื่องลดอุณหภูมิอัตโนมัติ หรือแช่แข็งความสูงเหนือผิวหน้าไนโตรเจนเหลว 6 เซนติเมตร นาน 10 นาทีในกล่องโฟม ทำให้น้ำเชื้อในหลอดทั้ง 3 ขนาดหลังการแช่แข็งมีการเคลื่อนที่ของสเปิร์มหลังการละลายสูงกว่ารูปแบบการลดอุณหภูมิอื่นๆอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) ยกเว้นน้ำเชื้อในหลอดฟางขนาด 0.5 มิลลิลิตรที่แช่แข็งเหนือผิวหน้าไนโตรเจนเหลว 6 เซนติเมตร การแช่แข็งน้ำเชื้อปลาดุกอุยอย่างง่ายภายในกล่องโฟม ช่วยลดต้นทุนการแช่แข็ง ทำได้ง่ายไม่ซับซ้อน ใช้ระยะเวลาไม่นาน ซึ่งควรพัฒนาศักยภาพการแช่แข็งน้ำเชื้อให้ได้ปริมาณมากขึ้นเพื่อประโยชน์ในการประยุกต์ใช้ คำสำคัญ: การแช่แข็ง, น้ำเชื้อ, คุณภาพสเปิร์ม, การผสมเทียม, ปลาดุกอุย

คำสำคัญ