การพัฒนาศักยภาพชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใน การสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน : กรณีศึกษาเทศบาล ตำบลนาอ้อ อำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นในประเพณีบุญข้าวจี่ ในเขตเทศบาลตำบลนาอ้อ อำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย 2) ศึกษาแนวทางการสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นประเพณีบุญข้าวจี่ ในเขตเทศบาลตำบลนาอ้อ อำเภอเมืองเลย จังหวัดเลยและ3)การพัฒนาศักยภาพชุมชนและเทศบาลตำบลนาอ้อในการสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น ประเพณีบุญข้าวจี่ อย่างมีส่วนร่วมและยั่งยืน เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR) การสนทนากลุ่มประชากรกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 17 คน ประกอบด้วย กลุ่มผู้นำชุมชน จำนวน 9 ชุมชน จำนวน 9 คน บุคลากรทางการศึกษาในสถานศึกษา จำนวน 2 คน ผู้นำทางศาสนาในชุมชน จำนวน 2 คน ผู้นำด้านศิลปวัฒนธรรมของชุมชน จำนวน 2 คน เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานด้านศิลปวัฒนธรรมของเทศบาลตำบลนาอ้อ ตัวแทนประชาชนในพื้นที่ จำนวน 2 คน ใช้วิธีสุ่มแบบเจาะจง (Purposive random sampling) แบ่งการศึกษาเป็น 5 ระยะ คือ 1) ขั้นเตรียมการ 2) ศึกษาบริบทชุมชนและถอดบทเรียน 3) ศึกษาสำรวจและศึกษาแนวทางการสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น4) การพัฒนาศักยภาพชุมชนเพื่อพัฒนาการสืบสานภูมิปัญญา5)สรุปบทเรียนที่ได้จากการวิจัย ประชากรที่ใช้ศึกษาเชิงปริมาณ จำนวน 365 คน เครื่องมือเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า ที่สร้างขึ้นจากการถอดบทเรียนการสนทนากลุ่ม และแบบสัมภาษณ์กลุ่ม (Group discussion) และสัมภาษณ์เชิงลึก (In - depth interview) ใช้การพรรณนาวิเคราะห์เนื้อหาแนวทางการสืบสานและการพัฒนาศักยภาพชุมชนและเทศบาลตำบลนาอ้อ ในภูมิปัญญาท้องถิ่นประเพณีบุญข้าวจี่ เทศบาลตำบลนาอ้อ อำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย อย่างมีส่วนร่วมและยั่งยืน ผลการวิจัย พบว่า 1. ภูมิปัญญาท้องถิ่นในประเพณีบุญข้าวจี่ เทศบาลตำบลนาอ้อ อำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย ทำให้เกิดความรักความสามัคคีในชุมชนคนในชุมชนพึ่งตนเอง ได้ช่วยสร้างความสมดุลระหว่างมนุษย์กับสังคมและสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติอย่างยั่งยืน คนในชุมชนและนอกชุมชนรู้จักท้องถิ่น รักและภาคภูมิใจในท้องถิ่น เป็นการเชื่อมโยงความรู้ระหว่างภูมิปัญญาท้องถิ่นกับความรู้สมัยใหม่ 2. แนวทางการสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นประเพณีบุญข้าวจี่ เทศบาลตำบลนาอ้อ อำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย จากการระดมผู้รู้ในท้องถิ่นร่วมกันวางแผน แลกเปลี่ยนเรียนรู้ จัดกิจกรรมเพื่อเผยแพร่ความรู้แก่นักท่องเที่ยวและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย การศึกษาหาความรู้ควรมีกิจกรรมที่หลากหลาย 3. การพัฒนาศักยภาพชุมชนและเทศบาลตำบลนาอ้อในการสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น ประเพณีบุญข้าวจี่ โดยชุมชนมีการพัฒนารูปแบบการผลิตข้าวจี่และยึดถือประเพณีบุญข้าวจี่ต้องปฏิบัติเป็นวิถีพุทธบูชาตลอดไป ส่วนของเทศบาลตำบลนาอ้อ อำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย ได้แนวทางในการจัดทำแผนแม่แบบในการสืบสานประเพณีบุญข้าวจี่

คำสำคัญ