การจัดการธาตุสังกะสีและการตอบสนองทางสรีรวิทยาเพื่อการผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในดินด่างภายใต้สภาพดินไร่และดินนา

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการตอบสนองทางสรีรวิทยาต่อวิธีการและอัตราการใส่ปุ๋ยสังกะสีทางดินในพื้นที่ดินด่าง 3 ระดับ เพื่อพัฒนาผลิตภาพของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ภายใต้สภาพดินไร่และดินนา เมื่อเปรียบเทียบวิธีการใส่ปุ๋ยสังกะสีกับวิธีการควบคุม (ไม่ใส่ปุ๋ยสังกะสี) ผลการทดสอบพบว่า วิธีการ BS-2TD-3X-Zn (1495.52 กิโลกรัม/ไร่) และ 2TD-3X-Zn (1419.31 กิโลกรัม/ไร่) ให้ผลผลิตเมล็ดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์พันธุ์สุวรรณ 5821 ที่ปลูกภายใต้ดินนาสภาพดินกลางสูงสุดเป็น 2 อันดับแรก วิธีการ BS-2TD-6X-Zn ให้ผลผลิตเมล็ดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์พันธุ์สุวรรณ 5821 ที่ปลูกภายใต้ดินนาสภาพดินด่างเล็กน้อย 998.67 กิโลกรัม/ไร่ สูงกว่าวิธีการควบคุม คิดเป็น 34.2 เปอร์เซ็นต์ วิธีการ BS-2TD-3X-Zn และ BS-2TD-6X-Zn ให้ผลผลิตเมล็ดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์พันธุ์สุวรรณ 5720 ที่ปลูกในดินนาสภาพดินด่างเล็กน้อย สูงกว่าวิธีการควบคุม คิดเป็น 36.6 และ 29.4 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ วิธีการ BS-3X-Zn ให้ผลผลิตเมล็ดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์พันธุ์สุวรรณ 5821 ที่ปลูกในดินนาสภาพดินด่างเล็กน้อยสูงกว่าวิธีการควบคุม คิดเป็น 29.0 เปอร์เซ็นต์ วิธีการ 2TD-6X-Zn ให้ผลผลิตเมล็ดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์พันธุ์สุวรรณ 5720 ที่ปลูกในดินนาสภาพดินด่างปานกลางสูงกว่าวิธีการควบคุม คิดเป็น 45.0 เปอร์เซ็นต์ วิธีการ BS-2TD-6X-Zn ให้ผลผลิตเมล็ดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์พันธุ์สุวรรณ 5821 สูงกว่าวิธีการควบคุม คิดเป็น 27.4 เปอร์เซ็นต์ วิธีการ 2TD-3X-Zn ให้ผลผลิตเมล็ดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์พันธุ์สุวรรณ 5720 ที่ปลูกในดินไร่สภาพดินกลาง 1015 กิโลกรัม/ไร่ สูงกว่าวิธีการควบคุมคิดเป็น 32.1 เปอร์เซ็นต์ วิธีการ BS-3X-Zn ให้ผลผลิตเมล็ดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์พันธุ์สุวรรณ 5821 ปลูกในดินไร่สภาพดินกลาง 1679 กิโลกรัม/ไร่ สูงกว่าวิธีการควบคุม คิดเป็น 15.4 เปอร์เซ็นต์ วิธีการ BS-2TD-3X-Zn ให้ผลผลิตเมล็ดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์พันธุ์สุวรรณ 5821 ที่ปลูกในดินไร่สภาพดินด่างเล็กน้อย 1024 กิโลกรัม/ไร่ สูงกว่าวิธีการควบคุมคิดเป็น 22.3 เปอร์เซ็นต์ วิธีการ BS-3X-Zn ให้ผลผลิตเมล็ดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์พันธุ์สุวรรณ 5720 ที่ปลูกในดินไร่สภาพดินด่างเล็กน้อย 912 กิโลกรัม/ไร่ สูงกว่าวิธีการควบคุมคิดเป็น 18.8 เปอร์เซ็นต์ วิธีการ BS-2TD-3X-Zn ให้ผลผลิตเมล็ดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์พันธุ์สุวรรณ 5720 ที่ปลูกในดินไร่สภาพดินด่างปานกลาง 965 กิโลกรัม/ไร่ สูงกว่าวิธีการควบคุม คิดเป็น 27 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่วิธีการ 2TD-3X-Zn ให้ผลผลิตเมล็ดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์พันธุ์สุวรรณ 5821 ปลูกในดินไร่สภาพดินด่างปานกลาง 1581 กิโลกรัม/ไร่ สูงกว่าวิธีการควบคุม คิดเป็น 8.0 เปอร์เซ็นต์ จากผลการทดสอบจะเห็นได้ว่าผลผลิตจากแปลงดินไร่ที่สภาพดินด่างทั้ง 3 ระดับ ตอบสนองต่อวิธีการใส่ปุ๋ยสังกะสี โดยให้ผลผลิตเมล็ดใกล้เคียงถึงมากกว่าปริมาณผลผลิตที่ตั้งเป้าไว้ คือ 1500 กิโลกรัม/ไร่ 4 จากการวิเคราะห์ Multi-trait genotype-ideotype distance index (MGIDI) สามารถคัดเลือกวิธีการที่เป็น ideal recommendation ได้จำนวน 2 วิธีต่อสภาพความเป็นด่างของดิน ประกอบด้วย 1) วิธีการ 2TD-6X-Zn และ 2TD-3X-Zn สำหรับดินนาสภาพดินกลาง 2) วิธีการ 2TD-6X-Zn และ 2TD-3X-Zn สำหรับดินนาสภาพด่างเล็กน้อย 3) วิธีการ BS-2TD-3X-Zn และ BS-2TD-6X-Zn สำหรับดินนาสภาพดินด่างปานกลาง 4) วิธีการ 2TD-3X-Zn และ BS-2TD-3X-Zn สำหรับดินไร่สภาพดินกลาง 5) 2TD-3X-Zn และ BS-2TD-6X-Zn สำหรับดินไร่สภาพดินด่างเล็กน้อย และ 6) วิธีการ 2TD-3X-Zn และ BS-2TD-3X-Zn สำหรับดินไร่สภาพดินด่างปานกลาง โดยวิธีการข้างต้นจะถูกนำไปทดสอบในข้าวโพดเลี้ยงสัตว์พันธุ์สุวรรณ 5720 และ 5821 ที่ปลูกในดินด่างภายใต้สภาพดินนา ฤดูแล้ง ปี 2565/66 และ ดินไร่ ฤดูฝน ปี 2566 ตามลำดับ ต่อไป

คำสำคัญ