การพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตเมล็ดพันธุ์เชิงธุรกิจ ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ลูกผสมพันธุ์ใหม่ พันธุ์สุวรรณ 5720 สุวรรณ 5731 สุวรรณ 5819 และ สุวรรณ 5821
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนาโนเทคโนโลยีที่เหมาะสมสำหรับการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ลูกผสมพันธุ์ใหม่ของศูนย์วิจัยข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ จำนวน 4 พันธุ์ได้แก่ พันธุ์สุวรรณ 5720, สุวรรณ 5731, สุวรรณ 5819 และ สุวรรณ 5821 เพื่อให้ได้ผลผลิตเมล็ดพันธุ์ลูกผสมการค้าสูง การทดลองแบ่งออกเป็น 4 ส่วน ประกอบด้วย การทดสอบสายพันธุ์แท้ การพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตเมล็ดพันธุ์ การขยายเมล็ดพันธุ์สายพันธุ์ และการผลิตเมล็ดพันธุ์ลูกผสมเดี่ยวเพื่องานวิจัย 1) การทดสอบสายพันธุ์แท้ (Inbred Yield Trial) วางแผนการทดลองแบบ Strip-Split Plot Design จำนวน 4 ซ้ำ แถวยาว 5 เมตร อิทธิพลแนวตั้ง คือ ระยะปลูก 60 x 20 ซม. และ 70 x 20 ซม.อิทธิพลแนวนอน คือ ลำดับชั้นเมล็ดพันธุ์ ได้แก่ 1. เมล็ดพันธุ์คัด (G0) 2. เมล็ดพันธุ์รักษา (G1) และ 3. เมล็ดพันธุ์หลัก (G2) Sub-plot คือ สายพันธุ์แท้ จำนวน 7 สายพันธุ์ ได้แก่ พันธุ์ Ki 60, Ki 61, Ki 62, Ki 63, Ki 64, Ki 47 และ Ki 48 ปลูกทดสอบใน 3 ฤดูปลูก ปลูกจำนวน 4 ครั้ง โดยในฤดูแล้ง ปลูก 2 Planting dates (พ.ย.–ก.พ. และ ม.ค.-เม.ย.) การวิเคราะห์ความแปรปรวนรวมของผลผลิตเมล็ดพันธุ์ที่จำหน่ายได้ พบว่า สายพันธุ์แม่ของข้าวโพดลูกผสมเดี่ยวพันธุ์ใหม่ให้ผลผลิตเมล็ดพันธุ์สูงสุด ได้แก่ Ki 63 เฉลี่ย 747 กก./ไร่ รองลงมาคือ Ki 64 เฉลี่ย 527 กก./ไร่ และ Ki 62 เฉลี่ย 512 กก./ไร่ ขณะที่สายพันธุ์ Ki 61 ให้ผลผลิตเฉลี่ย 422 กก./ไร่ ไม่แตกต่างกับพันธุ์เปรียบเทียบ Ki 47 ที่ให้ค่าเฉลี่ยต่ำสุด 432 กก./ไร่ ส่วนสายพันธุ์แท้ที่ใช้เป็นสายพันธุ์พ่อ Ki 60 ให้ผลผลิตเมล็ดพันธุ์ เฉลี่ย 671 กก./ไร่ สูงกว่า Ki 48 ที่ให้ผลผลิตเมล็ดพันธุ์เฉลี่ย 392 กก./ไร่ (P0.05) ทั้ง 4 พันธุ์3) การปลูกขยายเมล็ดพันธุ์รักษา (G1) และเมล็ดพันธุ์หลัก (G2) ของสายพันธุ์แท้พ่อ-แม่ ได้แก่ Ki 60, Ki 61, Ki 62, Ki 63 และ Ki 64 ที่ระยะปลูก 70 x 20 ซม. ใช้พื้นที่ปลูก G1 0.5 ไร่/สายพันธุ์ และ G2 1.0 ไร่/สายพันธุ์ โดยสามารถขยายเมล็ดพันธุ์ G1 ได้ผลผลิตเมล็ดพันธุ์แต่ละสายพันธุ์เท่ากับ 196, 154, 132, 320 และ 179 กก. ตามลำดับ ส่วนเมล็ดพันธุ์ G2 ได้ผลผลิตเมล็ดพันธุ์แต่ละสายพันธุ์เท่ากับ 308, 144, 0.00 (Ki 62 รอเก็บเกี่ยว), 327 และ 333 กก./ไร่4) การปลูกผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ลูกผสมทั้ง 4 พันธุ์ โดยการปลูกแบบ Crossing block อัตราการปลูกสายพันธุ์ 4 แม่ : 1 พ่อ ที่ระยะปลูก 70 x 20 ซม. พื้นที่ปลูก 1.0 ไร่ /พันธุ์ ในฤดูต้นฝน (เม.ย. – ส.ค.) ได้ผลผลิตเมล็ดพันธุ์ที่จำหน่าย พันธุ์สุวรรณ 5720, พันธุ์สุวรรณ 5731, พันธุ์สุวรรณ 5819 พันธุ์สุวรรณ 5821 ได้ผลผลิต 367, 325, 455 และ 334 กก./ไร่ ตามลำดับคำสำคัญ: ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์, ลูกผสมเดี่ยว, การผลิตเมล็ดพันธุ์* ที่ปรึกษาโครงการวิจัย1 ศูนย์วิจัยข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ อ. ปากช่อง จ.นครราชสีมา2 ภาควิชาเทคโนโลยีการบรรจุและวัสดุ คณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน จ.กรุงเทพมหานคร3 ภาควิชาพืชไร่นา คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จ.นครปฐม4 609/5 นวมินทร์ 137 แขวงคลองกุ่ม เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร