การประยุกต์ใช้ชีวมวลเหลือทิ้งจากแก่นตะวันเป็นสารกำจัดวัชพืช และสารลดแรงตึงผิวชีวภาพสำหรับส่งเสริมเกษตรอินทรีย์

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ การศึกษานี้ประเมินลักษณะทางลำต้น และหัวของแก่นตะวัน เพื่อคัดเลือกพันธุ์แก่นตะวันที่มี น้ำหนักต้น น้ำหนักหัว และสารอัลลิโลเคมิคอลสูง ณ แปลงพืชไร่ คณะผลิตกรรมการเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ วางแผนการทดลองแบบสุ่มบล็อกสมบูรณ์ (Randomized Complete Block Design, RCBD) จำนวน 4 ซ้ำ ทดสอบแก่นตะวัน 21 สายพันธุ์ ในฤดูแล้ง (ธันวาคม 2564 - เมษายน 2565) และฤดูฝน (พฤษภาคม - สิงหาคม 2565) จำนวน 2 อายุเก็บเกี่ยว คือ 100 และ 110 วันหลังปลูก ในฤดูแล้ง เก็บข้อมูลอายุเก็บเกี่ยว ความสูง น้ำหนักสดต้น น้ำหนักสดหัว น้ำหนักแห้งต้น น้ำหนักแห้งหัว จำนวนหัวต่อต้น ความกว้างหัว ความยาวหัว มวลชีวภาพ ดัชนีเก็บเกี่ยว ค่าบริกซ์ ปริมาณอินูลินในต้น ปริมาณอินูลินในต้นและหัว และปริมาณสาร อัลลีโลเคมิคอล (ปริมาณฟีนอลิกทั้งหมด และปริมาณฟลาโวนอยด์ทั้งหมด) และในฤดูฝน เก็บข้อมูล อายุเก็บเกี่ยว ความสูง น้ำหนักสดต้น น้ำหนักแห้งต้น ปริมาณอินูลินในต้น และปริมาณสารอัลลีโลเคมิคอล พบว่าในฤดูแล้ง แก่นตะวันที่อายุเก็บเกี่ยว 100 วันหลังปลูก มีทุกลักษณะแตกต่างกันทางสถิติ (p ? 0.01) ยกเว้นความกว้าง ความยาวหัว และปริมาณอินูลินในหัว แต่แก่นตะวันที่อายุเก็บเกี่ยว 110 วันหลังปลูก มีทุกลักษณะแตกต่างกันทางสถิติ (p ? 0.05) โดยทั้ง 2 อายุเก็บเกี่ยว แก่นตะวันที่มีน้ำหนักต้นสด และ น้ำหนักหัวสดสูง ได้แก่สายพันธุ์ HEL 248 HEL 231 HEL 65 และ JA 76 และแก่นตะวันที่มีปริมาณ สารอัลลีโลเคมิคอลสูง ได้แก่สายพันธุ์ JA 67 HEL 308 JA 76 และ HEL 231 และในฤดูฝน แก่นตะวันที่ อายุเก็บเกี่ยว 100 วันหลังปลูก มีทุกลักษณะแตกต่างกันทางสถิติ (p ? 0.05) แต่แก่นตะวันที่อายุเก็บเกี่ยว 110 วันหลังปลูกส่งผลให้ทุกลักษณะมีความแตกต่างกันทางสถิติ (p ? 0.05) ยกเว้นปริมาณฟลาโวนอยด์ทั้งหมด โดยทั้ง 2 อายุเก็บเกี่ยว แก่นตะวันที่มีน้ำหนักต้นสดสูง ได้แก่สายพันธุ์ JA 89 HEL 308 และ HEL 248 และแก่นตะวันมีปริมาณสารอัลลีโลเคมิคอลสูง ได้แก่สายพันธุ์ HEL 280 HEL 69 และ HEL 246 ดังนั้นแก่นตะวันสายพันธุ์ HEL 231 JA 67 HEL 308 และ HEL 248 มีแนวโน้วในการนำไปใช้เป็นวัตถุดิบในการสกัดสาร อัลลีโลเคมิคอล เพื่อผลิตสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพสูงร่วมกับสารลดแรงตึงผิวทางชีวภาพในการควบคุมวัชพืชต่อไป

คำสำคัญ