ผลของวัสดุอินทรีย์ปรับปรุงดินต่อการเพิ่มผลผลิตแก่นตะวันในระบบปลูกพืชหมุนเวียน

บทคัดย่อ

การศึกษาผลของวัสดุอินทรีย์ต่อการเพิ่มผลผลิตแก่นตะวันและถั่วเขียวในระบบการปลูกพืชหมุนเวียน ในชุดดินห้วยแถลง ทำการศึกษา ณ สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 3 จังหวัดนครราชสีมา ระหว่างเดือนตุลาคม 2555 ถึงเดือนกันยายน 2557 มีวัตถุประสงค์ 1) ใช้วัสดุอินทรีย์ปรับปรุงดินเพื่อเพิ่มผลผลิตแก่นตะวันในระบบปลูกพืชหมุนเวียน วางแผนการทดลองแบบ 2x4 Factorial in Randomized Complete Block (RCB) จำนวน 3 ซ้ำ มี 2 ปัจจัย ปัจจัยแรกคือ วิธีการปลูก ประกอบด้วย ไม่ยกร่อง และยกร่อง ปัจจัยที่สองคือ การใช้วัสดุอินทรีย์ ประกอบด้วย ไม่ใช้วัสดุอินทรีย์, แกลบ อัตรา 500 กก./ไร่ ,กากมันสำปะหลัง อัตรา 500 กก./ไร่ และกากตะกอนหม้อกรอง อัตรา 500 กก./ไร่ โดยทุกตำรับการทดลองใส่ปุ๋ยเคมีสูตร 15-15-15 อัตรา 25 กก./ไร่ ผลการศึกษาพบว่า 1) สมบัติทางเคมีของดินหลังการทดลอง ได้แก่ ปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 2) น้ำหนักสดหัวแก่นตะวัน แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ โดยตำรับทดลองที่ 7 การยกร่องร่วมกับการใช้กากมันสำปะหลัง อัตรา 500 กก./ไร่ ให้น้ำหนักสดหัวมากที่สุดทั้ง 3 รอบ โดยรอบที่ 1 ปลูกปลายฤดูฝน รอบที่ 3 ปลูกปลายฤดูฝน และรอบที่ 5 ปลูกต้นฤดูฝน มีน้ำหนักสดหัวเท่ากับ 3,276 , 3,638 และ 3,517 กก./ไร่ ตามลำดับ 3) น้ำหนักฝักแห้งถั่วเขียว ไม่แตกต่างทางสถิติ โดยรอบที่ 2 ปลูกต้นฤดูฝน รอบที่ 4 ปลูกปลายฤดูฝน และรอบที่ 6 ปลูกปลายฤดูฝน มีน้ำหนักฝักแห้งเฉลี่ยทั้ง 3 รอบเท่ากับ 209,217 และ 211 กก./ไร่ ตามลำดับ 4) ต้นทุน ผลตอบแทนจากการปลูกพืชหมุนเวียน โดยกำหนดให้ผลผลิตแก่นตะวันราคากิโลกรัมละ 10 บาท ถั่วเขียวราคากิโลกรัมละ 25 บาท พบว่าตำรับทดลองที่ 7 การยกร่องร่วมกับการใช้กากมันสำปะหลัง อัตรา 500 กก./ไร่ ให้ผลตอบแทนสุทธิมากที่สุดทั้ง 2 ปี โดยในปีที่ 1 ปลูกแก่นตะวัน-ถั่วเขียว-แก่นตะวัน ให้ผลตอบแทนสุทธิเท่ากับ 45,778 บาท และในปีที่ 2 ปลูกถั่วเขียว-แก่นตะวัน-ถั่วเขียว ให้ผลตอบแทนสุทธิเท่ากับ 28,152 บาท/ไร่ ซึ่งสามารถนำไปแนะนำให้แก่เกษตรกรได้เป็นอย่างดี

คำสำคัญ