การมีส่วนร่วมของเกษตรกรในการจัดการดินเพื่อเพิ่มผลผลิตมันสำปะหลังในพื้นที่ดินทราย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ การศึกษาการมีส่วนร่วมของเกษตรกรในการจัดการดินเพื่อเพิ่มผลผลิตมันสำปะหลังในพื้นที่ดินทรายดำเนินการในกลุ่มชุดดินที่ 41 ชุดดิน มหาสารคาม (Msk series) จังหวัดขอนแก่น ดำเนินการ 2 ช่วงเวลา โดย ช่วงแรกระหว่าง พ.ศ. 2553-2554 วางแผนการทดลองแบบ RCBD ประกอบด้วย 6 ตำรับ 3 ซ้ำ ตำรับที่ 1 วิธีการควบคุม (ไม่ใส่ปุ๋ย) ตำรับที่ 2 วิธีเกษตรกร (ปุ๋ยเคมีสูตร 15–15-15 อัตรา 50 กิโลกรัมต่อไร่) ตำรับที่ 3 คำแนะนำกรมวิชาการเกษตร (ปุ๋ยเคมีสูตร 15–15–15 อัตรา 100 กิโลกรัมต่อไร่) ตำรับที่ 4 ใช้ปุ๋ยเคมีตามค่าวิเคราะห์ดินของโปรแกรมการจัดการดินและการใช้ปุ๋ยรายแปลง (ปุ๋ยเคมีสูตร 18-46-0 อัตรา 9 กิโลกรัมต่อไร่ 46-0-0 อัตรา 31 กิโลกรัมต่อไร่ และ 0-0-60 อัตรา 7 กิโลกรัมต่อไร่ ร่วมกับโดโลไมท์ 640 กิโลกรัมต่อไร่) ตำรับที่ 5 ใช้ปุ๋ยอินทรีย์เคมีอัดเม็ด 100 กิโลกรัมต่อไร่ และตำรับที่ 6 ใช้มูลไก่ อัตรา 1 ตันต่อไร่ และช่วงที่สองระหว่าง พ.ศ. 2555-2556 จัดทำแปลงขยายผลในแปลงเกษตรกรจำนวน 4 แปลง วางแผนการทดลองแบบ Observation trial ประกอบด้วย 2 วิธีการ คือการใช้ปุ๋ยตามวิธีการเดิมของเกษตรกร เปรียบเทียบกับการใช้ปุ๋ยเคมีตามค่าวิเคราะห์ดินของโปรแกรมการจัดการดินและการใช้ปุ๋ยรายแปลง ผลการศึกษาพบว่า การเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีของดินในแปลงทดลองในด้านความเป็นกรดด่างของดินเพิ่มขึ้นในทุกตำรับ ส่วนปริมาณฟอสฟอรัส โพแทสเซียม แคลเซียม และแมกนีเซียมเพิ่มขึ้นเมื่อใช้มูลไก่ สำหรับแปลงขยายผล 4 แปลง การใช้ปุ๋ยเคมีตามคำแนะนำโปรแกรมการจัดการดิน ฯ ให้ค่าความเป็นกรดด่างเพิ่มขึ้นเช่นเดียวกัน ส่วนปริมาณธาตุอาหารอื่น ๆ มีแนวโน้มสูงขึ้น การเจริญเติบโตของมันสำปะหลังในแปลงทดลองเพิ่มขึ้นมากที่สุดเมื่อใช้ปุ๋ยเคมีตามคำแนะนำโปรแกรมการจัดการดิน ฯ ส่วนผลผลิตมันสำปะหลังสูงสุดในวิธีการใช้ปุ๋ยมูลไก่ ให้ผลผลิต 12,986 ตันต่อไร่ สำหรับการใช้ปุ๋ยเคมีตามคำแนะนำโปรแกรมการจัดการดิน ฯ ให้ผลผลิตรองลงมา 11,376 ตันต่อไร่ แต่ให้ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจสูงสุด 22,518 บาทต่อไร่ เกษตรกรจึงให้การยอมรับมากที่สุด 90 เปอร์เซ็นต์ ส่วนแปลงขยายผลของเกษตรกรทั้ง 4 แปลง ที่มีการใช้ปุ๋ยเคมีตามคำแนะนำโปรแกรมการจัดการดิน ฯ นั้น มันสำปะหลังจะมีการเจริญเติบโต และให้ผลผลิตสูงกว่าวิธีการแบบเดิมของเกษตรกรในทุกแปลง ซึ่งจะให้ผลผลิตสูงถึง 10,424 ตันต่อไร่ และให้ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ 19,175 บาทต่อไร่ รวมทั้งเกษตรกรให้การยอมรับผลตอบแทนทางด้านเศรษฐกิจในวิธีการใช้ปุ๋ยเคมีตามคำแนะนำโปรแกรมการจัดการดิน ฯ ระหว่าง 97-100 เปอร์เซ็นต์