ศึกษาอัตราของปุ๋ยหมักชีวภาพร่วมกับถั่วพร้าและน้ำหมักชีวภาพ พด.2 ต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตของมันสำปะหลังในจังหวัดกาฬสินธุ์

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาอัตราปุ๋ยหมักชีวภาพร่วมกับถั่วพร้าและน้ำหมักชีวภาพ พด.2 ต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตมันสำปะหลังในพื้นที่จังหวัดกาฬสินธุ์ และศึกษาผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ ดำเนินการทดลองในพื้นที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรกาฬสินธุ์ ตำบลยางตลาด อำเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์ ในชุดดินสันป่าตอง วางแผนการทดลองแบบ Randomized complete block design (RCBD) 4 ซ้ำ 4 ตำรับการทดลอง ได้แก่ (1) แปลงควบคุม (2) ปุ๋ยหมักชีวภาพ อัตรา 0 ตัน/ไร่ + ถั่วพร้า + พด.2 (3) ปุ๋ยหมักชีวภาพ อัตรา 1 ตัน/ไร่ + ถั่วพร้า + พด.2 (4) ปุ๋ยหมักชีวภาพ อัตรา 2 ตัน/ไร่ + ถั่วพร้า + พด.2 ทดลองในมันสำปะหลังพันธุ์เกษตรศาสตร์ 50 ผลการทดลอง พบว่า การเปลี่ยนแปลงสมบัติของดินทุกตำรับการทดลองมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นยกเว้นปริมาณฟอสฟอรัสในดินมีแนวโน้มลดลง การใช้ปุ๋ยหมักชีวภาพอัตรา 2 ตัน/ไร่ ร่วมกับถั่วพร้าและน้ำหมักชีวภาพ พด.2 ทำให้ปริมาณอินทรียวัตถุในดินและ ค่าความเป็นกรด-ด่างในดินเพิ่มขึ้นมากที่สุด แต่ไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ ผลของอัตราปุ๋ยต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตมันสำปะหลัง พบว่า ความสูง น้ำหนักต้น น้ำหนักใบ ไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ แต่การใช้ปุ๋ยหมักชีวภาพอัตรา 2 ตัน/ไร่ ร่วมกับถั่วพร้าและน้ำหมักชีวภาพ พด.2 ทำให้น้ำหนักเหง้ามันสำปะหลังมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และมีแนวโน้มให้ผลผลิตมันสำปะหลังทั้งสองฤดูปลูกสูงที่สุดเท่ากับ 2,936 กิโลกรัมต่อไร่ ในปีแรก เฉลี่ยทั้งสองปีเท่ากับ 2,168 กิโลกรัมต่อไร่ แปลงควบคุมให้ผลผลิตต่ำสุดเฉลี่ยสองปี เท่ากับ 1,613.63 กิโลกรัมต่อไร่ ปริมาณแป้งพบว่าปุ๋ยหมักชีวภาพอัตรา 2 ตัน/ไร่ ร่วมกับถั่วพร้าและน้ำหมักชีวภาพ พด.2 มีแนวโน้มให้ปริมาณแป้งสูงที่สุดเท่ากับ 20.12 เปอร์เซ็นต์ ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ การใส่ปุ๋ยหมักชีวภาพ อัตรา 2 ตัน/ไร่ + ถั่วพร้า + พด.2 ให้ผลผลิตสูงที่สุด 2,936 กิโลกรัม/ไร่ แต่ก็มีต้นทุนสูงที่สุดเท่ากับ 6,757บาท/ไร่ จึงให้ผลตอบแทนต่ำกว่าการใส่ปุ๋ยหมักชีวภาพ อัตรา 0 ตัน/ไร่ + ถั่วพร้า + พด.2 ที่ให้ผลผลิต 2,463.75 กิโลกรัม/ไร่ แต่ให้ผลตอบแทนสูงสุดเท่ากับ 3,552.38 บาท/ไร่

คำสำคัญ