การควบคุมประชากรสุนัขและแมว: การศึกษาภาคสนามการนำส่งยีนเหนี่ยวนำการตายแบบอะพอพโทซิสด้วยพาหะนำส่งระดับนาโนในการคุมกำเนิดสุนัขและแมวเพศผู้แบบไม่ผ่าตัดและทัศนคติของสัตวแพทย์และเจ้าของสัตว์ต่อการทำหมันในประเทศไทย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ในปัจจุบัน การผ่าตัดทำหมันเป็นวิธีการหลักในควบคุมประชากรสัตว์เพศผู้ แต่ในการควบคุมประชากรสัตว์จำนวนมาก โดยเฉพาะในสัตว์จรจัดพบว่าวิธีการผ่าตัดทำหมันไม่เหมาะสมในการควบคุมประชากร เนื่องจากภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดทำหมัน ระยะเวลาในการเตรียมตัวสัตว์ ระยะเวลาผ่าตัด และค่าใช้จ่าย ทางผู้วิจัยได้พัฒนานวัตกรรมการเหนี่ยวนำการตายแบบอะพอพโทซิสด้วยสารสกัดจากเปลือกมังคุดหุ้มด้วยพาหะนำส่งระดับนาโน โดยไปยับยั้งกระบวนการเพิ่มจำนวนของสเปอร์มาโทโกเนียมหรือเซลล์ต้นกำเนิดของเซลล์สเปิร์ม ทำให้เกิดกระบวนการตายแบบอะพอพโทซิส จุดประสงค์ของการศึกษานี้คือ ศึกษาประสิทธิภาพของสารสกัดจากเปลือกมังคุดหุ้มด้วยพาหะนำส่งระดับนาโนหลังจากฉีดเข้าทางอัณฑะแมว โดยศึกษาในแมวเพศผู้สุขภาพดีจำนวน 28 ตัว และสุนัขจำนวน 5 ตัว โดยทำการฉีดสารสกัดจากเปลือกมังคุดหุ้มด้วยพาหะนำส่งระดับนาโนเข้าสู่เนื้ออัณฑะ ไม่พบภาวะแทรกซ้อนหลังการฉีดสารสกัดจากเปลือกมังคุดหุ้มด้วยพาหะนำส่งระดับนาโนในแมว แต่พบในสุนัข เช่น อัณฑะบวมแดง อักเสบ มีแผลจากการเลีย ปริมาตรอัณฑะ ปริมาตรของฮอร์โมนเทสโทสเทอโรน ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ผลการประเมินความรุนแรงของการเสื่อมสลายของเซลล์ต้นกำเนิดสเปิร์มและการฝ่อของท่อเซมินิเฟอรัสพบว่า ภายหลังการฉีดในแมวทุกกลุ่มอยู่ในระดับที่มีการเสื่อมอย่างมากตลอดระยะเวลา 6 เดือนที่ทำการศึกษา แต่ผลภายใน 14 วันของสุนัข พบว่าการเสื่อมในระดับน้อยและเกิดผลข้างเคียงมากกว่าแมว การใช้สารสกัดจากเปลือกมังคุดหุ้มด้วยพาหะนำส่งระดับนาโน เป็นอีกทางเลือกของการทำหมันทำหมันแมวเพศผู้นอกจากการผ่าตัด ผลการศึกษาทัศนคติของสัตวแพทย์ไทยต่อการทำหมันพบว่ายังมีความแตกต่างกันในด้านภูมิภาค ตลอดจนความเชื่อในด้านต่างๆ เช่น ความจำเป็นที่จะต้องทำหมันสัตว์เพศผู้น้อยกว่าเพศเมีย อายุที่ทำหมันระหว่างเพศผู้และเพศเมีย เป็นต้น การให้ข้อมูลที่เหมาะสมต่อสัตวแพทย์ทั้งประเทศผ่านทางสถาบันการศึกษา มหาวิทยาลัย หรือการศึกษาต่อเนื่อง เป็นเรื่องเร่งด่วนที่ควรปรับปรุง