การพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมการขยายพันธุ์ปะการังอ่อนแบบการทำฟาร์มใต้ทะเลเพื่อลดต้นทุนและเพิ่มคุณภาพผลผลิตสำหรับธุรกิจปลาตู้น้ำทะเลประเภทสวยงามและบ่อแสดงพันธุ์สัตวน้ำในเชิงการค้าของประเทศไทย

บทคัดย่อ

การพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมการขยายพันธุ์ปะการังอ่อนแบบการทำฟาร์มใต้ทะเลเพื่อลดต้นทุนและเพิ่มคุณภาพผลผลิตสำหรับธุรกิจปลาตู้น้ำทะเลประเภทสวยงามและบ่อแสดงพันธุ์สัตว์น้ำในเชิงการค้าของประเทศไทยได้ผลการศึกษาดังนี้ 1) การพัฒนาต้นแบบการทำฟาร์มขยายพันธุ์ปะการังอ่อนหนังดอกเห็ดแบบการทำฟาร์มใต้ทะเลเชิงการค้า พร้อมประเมินต้นทุนและผลตอบแทนทางการเงิน พบว่า วัสดุยึดติดกล้าปะการังอ่อนหนังดอกเห็ดทั้ง 6 แบบให้ผลดีเป็นที่น่าพอใจในด้านการเติบโต การรอด รูปทรงและสีสัน และประสิทธิภาพในการทำงานใต้ทะเล เมื่อสิ้นสุดการทดลอง พบว่าเปอร์เซ็นต์การเติบโตและการรอดของกล้าปะการังอ่อนหนังดอกเห็ดที่ยึดติดกับวัสดุยึดเกาะเทียมแบบต่างๆ มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P <0.05) โดยต้นแบบการทำฟาร์มเลี้ยงกล้าปะการังอ่อนหนังดอกเห็ดบนพื้นทะเลขนาดพื้นที่เลี้ยง 9 ตารางเมตร มีเงินลงทุนเริ่มต้นเป็นการลงทุนด้านปัจจัยคงที่ 14,000 บาท ต้นทุนผันแปร 52,000 บาทต่อรอบการผลิต และต้นทุนการผลิตรวม 57,716 บาทต่อรอบการผลิต โดยมีรายได้ขั้นต้น 93,500 บาท ต่อรอบการผลิต และมีรายได้สุทธิ 35,784 บาทต่อรอบการผลิต ผลผลิตคุ้มทุน 186 ต้นกล้าต่อรอบการผลิต รายได้คุ้มทุนต่อรอบการผลิต (Break-even price) 63,511 บาท และมีระยะเวลาคืนทุน (Payback period) 1.3 รอบการผลิต2) การวิจัยขั้นต่อยอดเทคนิคการติดตามย้อนหลังของกล้าปะการังอ่อนหนังดอกเห็ดและปะการังอ่อนนิ้วมือจากการทำฟาร์มใต้ทะเลด้วยการติดเครื่องหมายอิเล็กทรอนิกส์ /ไมโครชิพ (microchip) สำหรับการยืนยันแหล่งที่มาและป้องกันการแอบอ้างใช้ปะการังอ่อนจากธรรมชาติ ผลการศึกษาพบว่าการใช้กล้าปะการังอ่อนหนังดอกเห็ดขนาดเล็ก (3.5 – 5.0 ซม.) ขนาดกลาง (มากกว่า 5.0 - 7.0 ซม.) และขนาดใหญ่ (มากกว่า 7.0 – 10.0 ซม.) ในการฝังเครื่องหมายอิเล็กทรอนิกส์และลงเลี้ยงในต้นแบบแปลงขยายพันธุ์ปะการังอ่อนบนพื้นทะเล พบว่ากล้าปะการังอ่อนขนาดกลางและขนาดใหญ่มีความเหมาะสมและสามารถใช้ได้งานจริง เนื่องจากกล้าปะการังอ่อนมีการรอดสูง การคงอยู่ของไมโครชิพสูง ไม่มีการติดเชื้อบริเวณแผลที่ฝังไมโครชิพ มีความสามารถในการอ่านผลไมโครชิพสูง และกล้าปะการังอ่อนสามารถเติบโตได้ตามปกติ 3) การวิจัยขั้นต่อยอดการขยายพันธุ์และการเลี้ยงปะการังอ่อนหนังดอกเห็ดด้วยน้ำทะเลเทียม/น้ำทะเลธรรมชาติแบบผสม สำหรับการเพิ่มมูลค่าของกล้าปะการังอ่อนในวงการปลาตู้น้ำทะเลสวยงามเชิงการค้าไปสู่พื้นที่ที่อยู่ห่างไกลจากทะเล พบว่า กล้าปะการังอ่อนหนังดอกเห็ดขนาด 1 เซนติเมตรที่อนุบาลในน้ำทะเลธรรมชาติเป็นเวลา 15 วันภายหลังการยึดติดวัสดุเทียมและย้ายลงเลี้ยงในน้ำทะเลเทียมแบบต่างๆ ในตู้กระจกระบบน้ำนิ่ง เมื่อสิ้นสุดการทดลองเป็นเวลา 60 วัน พบว่า มีอัตราการรอดสูงในช่วง 93.3 – 100% ในน้ำทะเล เทียมทุกแบบ โดยกล้าปะการังอ่อนมีการชูโพลิปปกติ ยึดติดวัสดุเทียมและสร้างก้านเป็นปกติในระยะ 7 วันแรกภายหลังเริ่มการทดลอง ผลการวิจัยมีข้อเสนอแนะควรอนุบาลกล้าปะการังอ่อนหนังดอกเห็ดขนาด 1 เซนติเมตรภายหลังการตัดในน้ำทะเลธรรมชาติอย่างน้อย 10 วันก่อนนำลงเลี้ยงในน้ำทะเลเทียมแบบต่างๆ ทั้งนี้เพื่อให้การสมานแผลหายสนิทและไม่เกิดการเน่าของแผลบริเวณรอยตัด นอกจากนี้ยังพบว่าการเลี้ยงกล้าปะการังอ่อนหนังดอกเห็ดขนาดใหญ่ (3.5 เซนติเมตร) และขนาดเล็ก (2.0 เซนติเมตร) ด้วยน้ำทะเลเทียมแบบต่างๆ ในตู้กระจกระบบน้ำนิ่งไม่มีผลเสียทางลบต่อกล้าปะการังอ่อนหนังดอกเห็ด ซึ่งผลการศึกษาแสดงให้เห็นถึงศักยภาพในการเลี้ยงปะการังอ่อนหนังดอกเห็ดในวงการตู้ปลาทะเลสวยงามบริเวณพื้นที่ที่อยู่ห่างไกลจากทะเล ทั้งนี้เพื่อเพิ่มมูลค่าของการผลิตกล้าปะการังอ่อนทางการค้าให้สูงขึ้นในอนาคต4) การวิจัยขั้นพื้นฐานการขยายพันธุ์ปะการังอ่อนชนิดอื่นๆ ที่มีความสำคัญและเป็นที่นิยมในวงการปลาตู้น้ำทะเลประเภทสวยงามและบ่อแสดงพันธุ์สัตว์น้ำเชิงการค้า พบว่า การขยายพันธุ์กล้าปะการังอ่อนกึ่งนิ้วมือ (devils hand corals: Lobophyton sp.) และกล้าปะการังอ่อนนิ้วมือดอกกระหล่ำ (cabbage leather soft coral: Sinularia brassica) บนวัสดุยึดเกาะเทียมและเลี้ยงในต้นแบบแปลงขยายพันธุ์ปะการังอ่อนบนพื้นทะเลเป็นเวลา 180 วันพบว่า เมื่อสิ้นสุดการทดลอง กล้าปะการังอ่อนดอกกะหล่ำและปะการังอ่อนกึ่งนิ้วมือมีเปอร์เซ็นต์การรอดสูง 70% และ 75% ตามลำดับ เมื่อสิ้นสุดการทดลองพบว่า ปะการังอ่อนดอกกะหล่ำและปะการังอ่อนกึ่งนิ้วมือมีความยาวเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 36.70 และ 66.50 มิลลิเมตรตามลำดับ การศึกษาขั้นเบื้องต้นในครั้งนี้เห็นว่าปะการังอ่อนทั้งสองชนิดนี้มีการเติบโตที่ค่อนข้างช้าและไม่คุ้มค่าต่อการลงทุน นอกจากการขยายพันธุ์ปะการังอ่อนทั้งสองชนิดนี้เพื่อเพิ่มความหลากหลายและฟื้นฟูความสมบูรณ์ของระบบนิเวศและทรัพยากรทางทะเล