ผลของลำอิเล็กตรอนต่อสมบัติของเวชภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ของผลิตภัณฑ์ที่ นำมาฉายรังสีด้วยเครื่องเร่งอนุภาคอิเล็กตรอน

บทคัดย่อ

จากการติดต่อลูกค้าของศูนย์ฉายรังสี ของ สทน. ที่ก่อนหน้านี้เคยฉายรังสีผลิตภัณฑ์ด้วยรังสีแกมมา แต่มีความสนใจที่จะลองนำผลิตภัณฑ์ มาฉายด้วยลำอิเล็กตรอน เพื่อเป็นทางเลือกใหม่ของการฉายรังสี ได้ตัวอย่างผลิตภัณฑ์เป็น ถุงเก็บน้ำนมแม่ (Breast milk storage bags) จึงได้ทำการติดต่อบริษัท เพื่อนำตัวอย่างผลิตภัณฑ์มาทำการทดลอง โดยนำตัวอย่างมาฉายรังสีด้วย เครื่องเร่งอนุภาคอิเล็คตรอน (MB10-50, Mevex Corp, Canada, 10 MeV) ณ ศูนย์ฉายรังสี สทน. คลอง 5 จากนั้นได้ทำการศึกษาผลของลำอิเล็กตรอนต่อสมบัติของตัวอย่าง ซึ่งผลการทดลองพบว่า (1) การเปลี่ยนแปลงทางเคมี: ติดตามการเปลี่ยนแปลงทางทางเคมีของตัวอย่างด้วย FTIR พบว่าหลังฉายรังสี มีการเปลี่ยนแปลงของ FTIR peaks ที่ wavenumber 1645 และ 1591 cm-1 อย่างเห็นได้ชัด โดยค่า absorbance ของพีคทั้งสองนี้ มีแนวโน้มเพิ่มตามปริมาณรังสีและเวลา (2) การเปลี่ยนแปลงของสมบัติเชิงความร้อน: ติดตามการเปลี่ยนแปลงของสมบัติเชิงความร้อนด้วย DSC พบว่า ไม่มีการเปลี่ยนแปลงของสมบัติเชิงความร้อนที่เห็นเด่นชัด (3) การฆ่าเชื้อ: การฉายลำอิเล็คตรอนที่ระดับปริมาณรังสีเฉลี่ยที่ 2 kGy สามารถทำลายเชื้อแบคทีเรียปนเปื้อนเทียม Staphylococcus aureus ในถุงบรรจุภัณฑ์ ที่ระดับการปนเปื้อน 1.50x104 CFU ต่อ 100 ตร.ซม. ของพื้นที่ผิวสัมผัส ลงได้ทั้งหมด (4) Volatile products (สภาวะสัมผัสกับ food simulant): โดยการใช้ ethanol เป็น food simulant และนำ ethanol solution ที่ทิ้งให้สัมผัสกับถุงนมเป็นเวลา 10 วัน ก่อนนำไปฉายรังสีที่ปริมาณรังสี 0, 2, 10 และ 25 kGy และนำ ethanol solution ไปวิเคราะห์ด้วย GC-MS ซึ่งผลการทดลองพบว่า มีการตรวจพบ radiolysis products ใน ethanol solution ทั้งใน control sample (ไม่ผ่านการฉายรังสี) และตัวอย่างที่ผ่านการฉายรังสี โดย radiolysis products ที่พบเป็นหลัก [นอกเหนือไปจากสารเติมแต่ง (additives) แล้ว] คือ aliphatic hydrocarbons และ oxidation products ของ aliphatic hydrocarbons ดังกล่าว เช่น aldehydes, ketones, esters (5) Volatile products (ในสภาวะไม่สัมผัสกับ food simulant): โดยเน้นเตรียมตัวอย่างที่สอดคล้องกับการใช้งานถุงน้ำนมในสภาวะการใช้งานจริงให้มากขึ้น (นำถุงนมไปฉายรังสีก่อน หลังจากนั้นทำการเติม food simulant (ethanol และ iso-octane) ลงไปในถุงนม ให้ food simulant สัมผัสกับถุงน้ำนม เป็นเวลา 10 วัน สำหรับ ethanol และเป็นเวลา 3 วัน สำหรับ iso-octane เบื้องต้นพบว่า การทดลองในสภาวะที่ถุงน้ำนมไม่ได้สัมผัสกับ food simulant ก่อนนำไปฉายรังสี มีชนิดและประมาณของ volatile products น้อยกว่า การทดลองที่ถุงน้ำนมสัมผัสกับ food simulant ก่อนที่จะนำไปฉายรังสี นอกจากนี้แล้ว ยังทำการทดลองเปรียบเทียบชนิดของรังสี โดยทำการฉายรังสีด้วย (1) ลำอิเล็กตรอน และ (2) รังสีแกมมา เพื่อเปรียบเทียบชนิดของรังสีต่อสมบัติของตัวอย่าง ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างทำการทดลองและวิเคราะห์ผล

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ