การคัดเลือกและการหาสภาวะที่เหมาะสมของสายพันธุ์ถั่งเช่าสีทองต่อการผลิตสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพในปริมาณสูง

บทคัดย่อ

ถั่งเช่าสีทอง (Cordyceps militaris) เป็นราปรสิตในแมลงที่สามารถที่ผลิตสารออกฤทธิ์ทาง ชีวภาพได้ในปริมาณสูง เช่น คอร์ไดเซปิน อะดีโนซีน งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสายพันธุ์ Cordyceps militaris ที่ได้คัดเลือกจากฟาร์มต่างๆ ในประเทศไทย ต่อการเจริญเติบโตและการผลิต สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ โดยมีตัวอย่างของ Cordyceps militaris จํานวน 11 ตัวอย่าง ที่ได้คัดเลือก มาจากฟาร์มต่างๆ ในประเทศไทย ได้แก่ สายพันธุ์ CAS, CDS, BH, BH2, P, CO2, STN, K, CN, D9 และ Korea โดยทําการศึกษาการเจริญเติบโตของเส้นผ่านศูนย์กลางโคโลนี, สัณฐานวิทยาของเส้นใย ภายใต้กล้องจุลทรรศน์และการเจริญเติบโตของ Stroma ในแต่ละสายพันธุ์ ผลการศึกษาพบว่า สาย พันธุ์ STN มีการเจริญเติบโตของเส้นผ่านศูนย์กลางโคโลนีกว้างที่สุด (64.86?1.36 มิลลิเมตร) หลังจาก 18 วัน ที่เพาะเลี้ยงในอาหาร PDA ภายใต้อุณหภูมิ 22 องศาเซลเซียส ในที่มืด จากนั้นนํา เส้นใย Cordyceps militaris ทุกสายพันธุ์มาศึกษาสัณฐานวิทยาด้วยเทคนิค Slide culture ผล การศึกษาพบว่า ทุกสายพันธุ์มีลักษณะเส้นใยแบบมีผนังกั้น มีโคนีเดียที่รูปร่างกลมและรูปไข่ อยู่ บริเวณปลายของเส้นใย แต่อย่างไรก็ตามขนาดของโคนีเดียมีความแตกต่างกันในแต่ละสายพันธุ์ของ Cordyceps militaris นอกจากนี้ยังไม่พบโคนีเดียในแต่ละสายพันธุ์ที่เพาะเลี้ยงในอาหารเหลว PDB เป็นระยะเวลา14วันในส่วนของการเจริญเติบโตของ Stroma สายพันธุ์ CAS มีการเจริญของ Stroma ยาวที่สุด (5.93?1.36 เซนติเมตร) และสายพันธุ์ D9 มีน้ําหนักเซลล์แห้งของ Stroma สูง ที่สุด (5.67?0.01 กรัม) หลังจาก 90 วัน ที่เพาะเลี้ยงในอาหารเมล็ดข้าวดัดแปลงภายใต้อุณหภูมิ 22 องศาเซลเซียส บ่มในที่สว่าง นอกจากนี้ยังไม่พบ Perithecia ใน Stroma ทุกสายพันธุ์ภายใต้กล้อง จุลทรรศน์สเตอริโอ และในขั้นตอนสุดท้ายได้ทําการศึกษาสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพใน Stroma ของ C. militaris ผลการศึกษาพบว่า สายพันธุ์ CO2 สามารถผลิตสารคอร์ไดเซปินได้สูงที่สุดเท่ากับ 28,617.21?285.53 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม และสายพันธุ์ BH ให้ผลผลิตอะดีโนซีนได้สูงที่สุดเท่ากับ 194.33 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม หลังจากการเพาะเลี้ยงเป็นระยะ 90 วัน จากการศึกษาสายพันธุ์ของถั่งเช่าสีทองทั้ง 11 สายพันธุ์ โดยศึกษายีน ITS1-5.8S-ITS2 พบว่าถั่งเช่าสีทองสายพันธุ์ CAS BH BH2 และ D9 มีความคล้ายคลึงกับ Cordyceps militaris voucher FBozok00139 (MK131341.1) 100 % และสายพันธุ์ P CO2 STN K ก็มีความคล้ายคลึงกับ Cordyceps militaris voucher FBozok00139 (MK131341.1) 99.64 99.65 99.64 และ 99.82% ตามลาดับ ส่วนสายพันธุ์ CDS มี ความคล้ายคลึงกับ Cordyceps militaris isolate WU-CMH 100% ในขณะที่สายพันธุ์ CN มีความ คล้ายคลึงกับ Cordyceps militaris Strain 1804 99.31% และสายพันธุ์ Korea ความคล้ายคลึง กับ Cordyceps militaris Strain NBRC 100741 99.82%คำสาคัญ: ถั่งเช่าสีทอง, สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ, อะดีโนซีน, คอร์ไดเซปิน

คำสำคัญ