ผลของการใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันเป็นอาหารเสริมสำหรับการเพาะเห็ดในถุงพลาสติก

บทคัดย่อ

ผลของการใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันเป็นอาหารเสริมสำหรับการเพาะเห็ดในถุงพลาสติก พรศิลป์ สีเผือก ชัยสิทธิ์ ปรีชา และวุฒิชัย สีเผือก1 บทคัดย่อ วัตถุประสงค์ของการวิจัย เพื่อให้ทราบผลของการใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันเป็นอาหารเสริมสำหรับเพาะเห็ดหลินจือ (Ganoderma lucidum) เห็ดหูหนู (Auricularia polytricha) เห็ดเป๋าฮื้อ (Pleurotus cystidiosus) เห็ดยานางิ (Agrocybe cylindracea) และเห็ดแครง (Schizophyllum commune) ใช้ขี้เลื่อยไม้ยางพาราเป็นวัสดุเพาะหลักผสมกับกากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันอัตรา 5, 8, 10, 15 และ 20 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนัก ขนาดบรรจุ 800 กรัม/ถุง เพื่อศึกษาการเจริญของเห็ดหลินจือ เห็ดหูหนู เห็ดเป๋าฮื้อ และเห็ดยานางิ และใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันอัตรา 10, 15, 20, 25 และ 30 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนัก ขนาดบรรจุ 600 กรัม/ถุง เพื่อเพาะเห็ดแครง วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (Completely Randomized Design ; CRD) เปรียบเทียบการเจริญของเส้นใยและผลผลิตที่ได้รับกับการใช้รำละเอียด (อาหารเสริมทั่วไป) และการไม่ใช้อาหารเสริม (ชุดควบคุม) ผลการศึกษาปริมาณธาตุอาหารในกากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันพบว่า มีปริมาณไนโตรเจน 2.20 เปอร์เซ็นต์ ฟอสฟอรัส 0.25 เปอร์เซ็นต์ และโพแทสเซียม 0.22 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งเหมาะสมสำหรับใช้เป็นอาหารเสริมสำหรับเพาะเห็ด สำหรับการใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันเป็นอาหารเสริมเพื่อเพาะเห็ดหลินจือ พบว่าการใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันอัตรา 15 เปอร์เซ็นต์เป็นอาหารเสริม ส่งผลให้เส้นใยเห็ดหลินจือเจริญเต็มถุงก้อนเชื้อเร็วที่สุดเท่ากับ 45.73 วัน ไม่พบความแตกต่างทางสถิติเมื่อเปรียบเทียบกับการใช้รำละเอียด 5 เปอร์เซ็นต์ (สูตรทั่วไป) เส้นใยเห็ดหลินจือเจริญเต็มถุงก้อนเชื้อใช้ระยะเวลา 47.63 วัน ในขณะที่การใช้กากสลัจด์ปาล์มน้ำมันอัตรา 5 เปอร์เซ็นต์เป็นอาหารเสริม ทำให้เห็ดหลินจือมีผลผลิตสูงสุดเท่ากับ 74. 28 กรัม/ถุง (B.E. = 22.00 เปอร์เซ็นต์) ไม่พบความแตกต่างทางสถิติ เมื่อเปรียบเทียบกับการใช้รำละเอียด 5 เปอร์เซ็นต์ เห็ดหลินจือให้ผลผลิต 73.83 กรัม/ถุง (B.E. = 19.42 เปอร์เซ็นต์) การใช้กากสลัดจ์เป็นอาหารเสริมเพื่อเพาะเห็ดหูหนู พบว่าการใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันอัตรา 8 เปอร์เซ็นต์เป็นอาหารเสริม ส่งผลให้เส้นใยเห็ดหูหนูเจริญเร็วที่สุด เส้นใยเห็ดหูหนูเจริญเต็มถุงก้อนเชื้อใช้ระยะเวลา 39.38 วัน พบความแตกต่างทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญยิ่ง (P<0.01) เมื่อเปรียบเทียบกับการใช้รำละเอียด 5 เปอร์เซ็นต์เป็นอาหารเสริม เส้นใยเห็ดหูหนูเจริญเต็มถุงก้อนเชื้อใช้ระยะเวลา 45.80 วัน ในขณะที่การใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันอัตรา 15 เปอร์เซ็นต์ ทำให้เห็ดหูหนูมีผลผลิตสูงสุดเท่ากับ 685.71 กรัม/ถุง (B.E. = 205.12 เปอร์เซ็นต์) พบความแตกต่างทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญยิ่ง (P<0.01) เมื่อเปรียบเทียบกับการใช้รำละเอียด 5 เปอร์เซ็นต์ เห็ดให้ผลผลิตเท่ากับ 578.37 กรัม/ถุง (B.E. = 173.01 เปอร์เซ็นต์) ในขณะที่การใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันเป็นอาหารเสริมเพื่อเพาะเห็ดเป๋าฮื้อ พบว่าการใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันอัตรา 15 เปอร์เซ็นต์เป็นอาหารเสริม ทำให้เส้นใยเห็ดเป๋าฮื้อเจริญเต็มถุงก้อนเชื้อเร็วที่สุดเท่ากับ 45.00 วัน พบความแตกต่างทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญยิ่ง (P<0.01) เมื่อเปรียบเทียบกับรำละเอียด 5 เปอร์เซ็นต์ เส้นใยเห็ดเป๋าฮื้อเจริญเต็มถุงก้อนเชื้อใช้ระยะเวลา 47.70 วัน ในขณะที่การใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันอัตรา 10 เปอร์เซ็นต์เป็นอาหารเสริม เห็ดเป๋าฮื้อให้ผลผลิตสูงสุดเท่ากับ 144.09 กรัม/ถุง (B.E. = 43.66 เปอร์เซ็นต์) ไม่พบความแตกต่างทางสถิติ เมื่อเปรียบเทียบกับการใช้รำละเอียด 5 เปอร์เซ็นต์ เห็ดให้ผลผลิตเท่ากับ 124.62 กรัม/ถุง (B.E. = 37.76 เปอร์เซ็นต์) ส่วนการใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันเป็นอาหารเสริมเพื่อเพาะเห็ดยานางิ พบว่าการใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันอัตรา 5 เปอร์เซ็นต์เป็นอาหารเสริม ทำให้เส้นใยเห็ดยานางิเจริญเต็มถุงก้อนเชื้อเร็วที่สุดเท่ากับ 45.67 วัน ไม่พบความแตกต่างทางสถิติ เมื่อเปรียบเทียบกับรำละเอียด 5 เปอร์เซ็นต์ เส้นใยเห็ดยานางิเจริญเต็มถุงก้อนเชื้อใช้ระยะเวลา 46.45 วัน ในขณะที่การใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันอัตรา 10 เปอร์เซ็นต์เป็นอาหารเสริม ส่งผลให้เห็ดยานางิมีผลผลิตสูงสุดเท่ากับ 70.05 กรัม/ถุง (B.E. = 21.23 เปอร์เซ็นต์) ไม่พบความแตกต่างทางสถิติ เมื่อเปรียบเทียบกับการใช้รำละเอียด 5 เปอร์เซ็นต์ เห็ดยานางิให้ผลผลิตเท่ากับ 46.03 กรัม/ถุง (B.E. = 13.95 เปอร์เซ็นต์) อย่างไรก็ตามเมื่อใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันเป็นอาหารเสริมเพื่อเพาะเห็ดแครง พบว่าการใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันทุกอัตรา (10-30 เปอร์เซ็นต์) ไม่เหมาะสมสำหรับการเจริญของเส้นใยเห็ดและผลผลิตเห็ดแครง พบความแตกต่างทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญยิ่ง (P<0.01) โดยที่การใช้กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมันเป็นอาหารเสริมส่งผลให้เส้นใยเห็ดแครงเจริญเต็มถุงก้อนเชื้อใช้ระยะเวลา 15.70 - 18.70 วัน เห็ดให้ผลผลิต 6.61-12.77 กรัม/ถุง (B.E. = 2.46-4.75 เปอร์เซ็นต์) ในขณะที่การใช้รำละเอียด 50 เปอร์เซ็นต์ (สูตรทั่วไป) เส้นใยเห็ดแครงเจริญเต็มถุงก้อนเชื้อใช้ระยะเวลา 15.25 วัน เห็ดให้ผลผลิตสูงสุดเท่ากับ 138.12 กรัม/ถุง (B.E. = 51.35 เปอร์เซ็นต์) คำสำคัญ: กากสลัดจ์ปาล์มน้ำมัน การเพาะเห็ด อาหารเสริม

คำสำคัญ