การสกัดและเพิ่มมูลค่าน้ำมันจิ้งหรีด และการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากเศษเหลือจากกระบวนการสกัดน้ำมันเป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าสูงที่มีศักยภาพเชิงพาณิชย์
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
โครงการวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิภาพของกระบวนการสกัดน้ำมันจากจิ้งหรีดทองดำด้วย 2 วิธีการ คือ การบีบและการใช้หม้อนึ่งความดันไอน้ำ เพื่อคัดเลือกกระบวนการสกัดที่เหมาะสม จากผลการทดลองพบว่าวิธีการบีบอัดแบบสกรูที่อุณหภูมิ 100 ?C โดยใช้ตัวอย่างจิ้งหรีดทองดำที่มีปริมาณความชื้นร้อยละ 4-5 (อบ 50 ?C นาน 7 ชั่วโมง) ให้ประสิทธิภาพการสกัดสูงสุดคือร้อยละ 46.39?5.88 ในขณะที่หม้อนึ่งความดันให้ประสิทธิภาพในการสกัดต่ำเพียงร้อยละ 9.95?2.67 และจากการวิเคราะห์ชนิดของกรดไขมันพบจำนวน 14 ชนิด ในน้ำมันจิ้งหรีดจากการแบบอัดแบบสกรูและ 10 ชนิด ในน้ำมันจากสกัดด้วยหม้อนึ่งความดันไอน้ำ ดังนั้นจึงคัดเลือกวิธีการบีบอัดแบบสกรูทำการสกัดน้ำมันจิ้งหรีดทองดำเพื่อนำไปผลิตเป็นน้ำมันผง ด้วยการทำให้น้ำมันจิ้งหรีดทองดำร้อยละ 5 อยู่ในรูปของเหลวอิมัลชันที่มีความคงตัวซึ่งไม่เกิดการแยกชั้น โดยการใช้เลซิทินความเข้มข้นร้อยละ 1.00 และทำให้เป็นผงด้วยการทำแห้งแบบพ่นฝอยที่อุณหภูมิ 170 ?C ซึ่งได้ผงน้ำมันจิ้งหรีดทองดำที่มีคุณภาพที่ดี มีปริมาณความชื้นร้อยละ 2 และปริมาณน้ำอิสระเท่ากับ 0.13 นอกจากนี้พบว่าผงน้ำมันจิ้งหรีดมีความเสถียรสูงต่อการเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชันในระหว่างการเก็บรักษาที่อุณหภูมิ 25 และ 35 ?C นาน 49 วัน โดยพบค่าเปอร์ออกไซด์และค่าทีบาร์ในปริมาณน้อย สำหรับการพัฒนาผลิตภัณฑ์เส้นหมี่โคราชเสริมผงโปรตีนจิ้งหรีดทองดำ พบว่าการเติมผงโปรตีนจิ้งหรีดร้อยละ 3 (โดยน้ำหนัก) ให้คุณภาพของเส้นที่ดีทั้งก่อนและหลังการลวก และเมื่อทำการเก็บรักษาเส้นหมี่โคราชที่อุณภูมิ 25 และ 35 ?C เป็นระยะเวลานาน 49 วัน พบว่าค่าทีบาร์ของผลิตภัณฑ์มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นเมื่อระยะเวลาในการเก็บรักษานานขึ้น และมีค่าทีบาร์สูงสุดเมื่อเก็บรักษานาน 21 วัน ที่อุณหภูมิ 35 ?C และพบปริมาณยีสต์และราเกิน 100 โคโลนี/ตัวอย่าง 1 กรัม ซึ่งเกินค่าที่กำหนดตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช 731/2548) เมื่อทำการเก็บรักษานาน 35 วัน แต่พบว่าปริมาณจุลินทรีย์ทั้งหมดยังอยู่ในเกณฑ์ที่กำหนด คือ 1.0 x104 โคโลนี/ตัวอย่าง 1 กรัม ดังนั้นจากผลการทดลองทั้งหมดในโครงการวิจัยนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้และขยายผลในเชิงพานิชย์ได้คำสำคัญ: น้ำมันจิ้งหรีด อิมัลชัน น้ำมันผง สเปรย์ดราย เส้นหมี่โคราช