โครงการพัฒนาอาหารสูตรทดแทนปลาป่นเพื่อการผลิตจิ้งหรีดเชิงอุตสาหกรรม
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การศึกษาอาหารสำหรับเลี้ยงจิ้งหรีดโดยเฉพาะยังไม่มีข้อมูลที่ชัดเจนในด้านระดับโภชนะสำหรับการเจริญเติบโตของจิ้งหรีด อีกทั้งอาหารสำหรับเลี้ยงจิ้งหรีดทางการค้ามีการใช้ปลาป่นเป็นส่วนประกอบจึงพบการปนเปื้อนเชื้อ Salmonella spp. ซึ่งเป็นปัญหาต่อการส่งผลผลิตจิ้งหรีดสู่ตลาดต่างประเทศ ด้วยเหตุนี้จึงทำการศึกษาสูตรอาหารเลี้ยงจิ้งหรีดและสะดิ้งทดแทนการใช้ปลาป่น โดยวางแผนการทดลองแบบ 2?2 แฟคทอเรียล ในแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ร่วมกับกลุ่มควบคุม (2?2 factorial in complete randomized design with control group) โดยอาหารทดลองสำหรับเลี้ยงจิ้งหรีดใช้วัตถุดิบแหล่งพลังงานที่แตกต่างกัน 2 ชนิด คือ ข้าวโพด และมันสำปะหลัง ที่มีระดับโปรตีนในอาหารแตกต่างกัน 2 ระดับ คือ 18 และ 20 เปอร์เซ็นต์ ร่วมกับกลุ่มควบคุมที่ใช้อาหารทางการค้าที่มีระดับโปรตีน 21 เปอร์เซ็นต์ เพื่อเลี้ยงจิ้งหรีดทองดำ (Gryllus bimaculatus De Geer) และสะดิ้ง (Acheta domesticus L.) จำนวนอย่างละ 5,300 ตัว โดยแบ่งออกเป็น 5 กลุ่มๆ ละ 6 ซ้ำ ทำการทดลองจำนวน 2 รุ่น ผลการทดลองพบว่าระดับพลังงานรวม (Gross energy) และเปอร์เซ็นต์โปรตีนในอาหารทุกกลุ่มมีค่าใกล้เคียงกับค่าที่ได้จากการคำนวน อาหารทดลองไม่พบการปนเปื้อนสารตะกั่ว แคดเมียม และอะฟลาทอกซิน แต่พบสารปรอทระดับต่ำ (น้อยกว่า 0.018 mg/kg) ไม่พบการปนเปื้อนของสารตะกั่ว แคดเมียม ปรอท และสารพิษอะฟลาทอกซินในผลผลิตจิ้งหรีดทองดำและสะดิ้งที่เลี้ยงด้วยอาหารทดลองทั้ง 4 สูตร ผลต่อสมรรถภาพการผลิต พบว่าอาหารที่ใช้มันสำปะหลังเป็นแหล่งพลังงานและมีระดับโปรตีน 20 เปอร์เซ็นต์ มีสมรรถภาพการผลิตด้าน เปอร์เซ็นต์การเลี้ยงรอด และประสิทธิภาพการเปลี่ยนอาหารเป็นน้ำหนักตัวดีที่สุด (เฉลี่ย 2.43) อย่างไรก็ตามการใช้ข้าวโพดเป็นแหล่งพลังงานทำให้จิ้งหรีดและสะดิ้งมีขนาดความกว้างและความยาวของลำตัวมากกว่าการใช้มันสำปะหลัง และเมื่อพิจารณาต้นทุนค่าอาหารต่อการผลิตจิ้งหรีดและสะดิ้ง 1 กิโลกรัม พบว่าการเลี้ยงจิ้งหรีดและสะดิ้งด้วยอาหารทดลองมีต้นทุนค่าอาหารต่ำกว่าการเลี้ยงด้วยอาหารทางการค้าอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ (P<0.01) เช่นเดียวกับผลการทดสอบในฟาร์มเกษตรกรที่พบว่าอาหารสูตรที่ใช้มันสำปะหลังให้ผลผลิตต่อบ่อและประสิทธิภาพการเปลี่ยนอาหารเป็นน้ำหนักตัวดีที่สุด (เฉลี่ย 3.10) สรุปได้ว่าอาหารสูตรมันสำปะหลังที่มีระดับโปรตีน 20 เปอร์เซ็นต์ สามารถใช้ทดแทนอาหารทางการค้าที่ใช้ปลาป่นเป็นองค์ประกอบโดยไม่มีผลเสียต่อการเจริญเติบโตของจิ้งหรีดและสะดิ้ง อีกทั้งยังทำให้ต้นทุนค่าอาหารต่อการผลิตจิ้งหรีด 1 กิโลกรัม ต่ำกว่าการเลี้ยงด้วยอาหารทางการค้าประมาณ 26.90 เปอร์เซ็นต์ อย่างไรก็ตามการใช้ข้าวโพดเป็นแหล่งพลังงานมีทำให้จิ้งหรีดมีขนาดตัวใหญ่กว่ากว่าการใช้มันสำปะหลัง ดังนั้นควรมีการศึกษาเพิ่มเติมในการใช้อาหารสูตรมันสำปะหลังและข้าวโพดร่วมกัน คำสำคัญ : อาหารจิ้งหรีด แหล่งพลังงาน ข้าวโพด มันสำปะหลัง ปลาป่น การผลิตจิ้งหรีด