การศึกษาถิ่นที่อยู่อาศัยและการหาอาหารของงูจงอาง ในสถานีวิจัยสิ่งแวดล้อมสะแกราช

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ งูจงอางจัดเป็นผู้ล่าขั้นสูงสุดของงูทั้งหลายในระบบนิเวศ การศึกษานิเวศวิทยาของงูจงอางโดยใช้วิทยุติดตามในสภาพธรรมชาติมีน้อยมาก เพื่อให้ได้ข้อมูลที่อยู่อาศัยและการเคลื่อนที่เพื่อหาอาหารหรือคู่ครอง คณะผู้วิจัยได้ติดตามงูจงอางจำนวน 7 ตัว (เพศผู้ 5 ตัว เพศเมีย 2 ตัว) จากงูจงอางที่จับได้ทั้งหมด 13 ตัว ในสถานีวิจัยสิ่งแวดล้อมสะแกราช ตั้งแต่เดือนมีนาคม พ.ศ. 2556 ถึงกันยายน พ.ศ. 2557 สามารถติดตามงูได้ 46 ถึง 224 วัน การติดตามกระทำ 4 ครั้ง/วัน และวิเคราะห์หาขนาดที่อยู่อาศัยด้วยวิธี Minimum Convex Polygons (MCP) และ Fixed kernel ผลการศึกษาพบว่างูจงอางแต่ละตัวมีการเคลื่อนที่เฉลี่ย 51-177 เมตร/วัน การเคลื่อนที่มีความแตกต่างกันตามฤดูกาล งูเพศผู้มีระยะการเคลื่อนที่ต่อวันในฤดูร้อนมากกว่าในฤดูฝน งูจงอางมีขนาดที่อยู่อาศัย 112 – 977 เฮกแตร์ มีขนาดประชากร 30-71 ตัว วัยของงูไม่มีผลต่อขนาดที่อยู่อาศัยแต่เพศมีผล โดยงูเพศผู้มีขนาดที่อยู่อาศัยใหญ่กว่าเพศเมียประมาณ 2 เท่า งูแต่ละตัวเลือกชนิดที่อยู่อาศัยที่แตกต่างกันแต่มีการหากินทับซ้อนกัน งูส่วนมากถูกพบในป่าดิบแล้ง (ร้อยละ 52) บางตัวอาศัยในพื้นที่เกษตรกรรม ในขณะที่ป่าปลูกพบน้อยที่สุด นอกจากนั้นการศึกษานี้ยังพบการกินตะกวดและกินถุงพลาสติกของงูจงอางเป็นครั้งแรกในโลกอีกด้วย คำสำคัญ: งูจงอาง วิทยุติดตาม การใช้แหล่งอาศัย การล่าเหยื่อ การเสียชีวิต

คำสำคัญ