วอเตอร์และคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการผลิตน้ำตาลทรายขาวในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่างของประเทศไทย กรณีศึกษา: จังหวัดนครราชสีมา ชัยภูมิ บุรีรัมย์ และสุรินทร์
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยครั้งนี้ เป็นการประเมินปริมาณวอเตอร์และคาร์บอนฟุตพริ้นท์ตลอดห่วงโซ่การผลิตน้ำตาลทรายขาวในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่างของประเทศไทยแบบธุรกิจสู่ธุรกิจ เริ่มตั้งแต่การปลูกอ้อย การขนส่งอ้อยเข้าสู่โรงงาน จนกระทั่งการผลิตเป็นน้ำตาลทรายขาว โดยอาศัยหลักการประเมินวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์เป็นแนวทางในการประเมิน การวิจัยครั้งนี้ได้กำหนดพื้นที่ศึกษา จำนวน 4 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดนครราชสีมา ชัยภูมิ บุรีรัมย์ และสุรินทร์ ในปี พ.ศ. 2555 ผลการศึกษาพบว่า วอเตอร์ฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์น้ำตาลทรายขาวในจังหวัดสุรินทร์มีค่าสูงที่สุด เท่ากับ 3,773 ลิตร/กิโลกรัม รองลงมาคือจังหวัดนครราชสีมา ชัยภูมิ และบุรีรัมย์ โดยมีค่าเท่ากับ 3,762, 3,577 และ 3,360 ลิตร/กิโลกรัม ตามลำดับ นอกจากนี้ยังพบว่าในภาคเกษตรกรรมได้มีการใช้น้ำในปริมาณที่สูงกว่าในภาคอุตสาหกรรม ส่วนวอเตอร์ฟุตพริ้นท์ของการผลิตในภาพรวมทั้งจังหวัด พบว่าจังหวัดนครราชสีมามีค่าสูงที่สุด เท่ากับ 2.54 พันล้าน ลูกบาศก์เมตร/ปี รองลงมาคือ ชัยภูมิ สุรินทร์ และบุรีรัมย์ โดยมีค่าเท่ากับ 1.56, 0.78 และ 0.50 พันล้าน ลูกบาศก์เมตร/ปี ตามลำดับ โดย วอเตอร์ฟุตพริ้นท์ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่างมีค่าทั้งสิ้นเท่ากับ 5.38 พันล้าน ลูกบาศก์เมตร/ปี การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ได้กำหนดให้จังหวัดนครราชสีมาเป็นพื้นที่ตัวอย่างศึกษาเนื่องจากมีข้อมูลครบถ้วน พบว่ามีค่าเท่ากับ 0.3429 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า/กิโลกรัม โดยในภาคอุตสาหกรรมมีสัดส่วนในการปล่อยก๊าชคาร์บอนไดออกไซค์มากกว่าภาคเกษตรกรรม เมื่อเปรียบเทียบภาพรวมทั้งจังหวัดพบว่า จังหวัดนครราชสีมามีค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์สูงที่สุดเท่ากับ 231 ล้าน กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า/ปี รองลงมาคือ ชัยภูมิ สุรินทร์ และบุรีรัมย์ โดยมีค่าเท่ากับ 149, 71 และ 51 ล้าน กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า/ปี ตามลำดับ ส่วนผลรวมค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่างมีค่าทั้งสิ้นเท่ากับ 502 ล้าน กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า/ปี ผลการศึกษาครั้งนี้จะเป็นประโยชน์ต่อการวางแผนการจัดการด้านทรัพยากรน้ำและนโยบายด้านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากอุตสาหกรรมการผลิตน้ำตาลทรายขาวในทุกภาคส่วน คำสำคัญ : รอยเท้าเชิงนิเวศ ก๊าซเรือนกระจก การประเมินวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ อ้อย