การประเมินคาร์บอนฟุตปริ้นท์และวอเตอร์ฟุตปริ้นในระบบวนเกษตร อ.ลับแล จ.อุตรดิตถ์

บทคัดย่อ

การแสดงข้อมูลคาร์บอนฟุตพริ้นท์นอกจากจะสร้างความตระหนักให้กับผู้บริโภคแล้ว ยังเป็นการกระตุ้นให้ภาคการผลิตโดยเฉพาะภาคเกษตรกรรมหาแนวทางการจัดการเพื่อลดปริมาณการปล่อยก๊าซ เรือนกระจก และพัฒนากระบวนการผลิตสินค้าที่รับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมให้มากขึ้นเป็นแนวทางพัฒนาไปสู่สังคมคาร์บอนต่ำ (Low-Carbon Society) ที่หลายประเทศกําหนดไว้ในนโยบาย และยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศ โดยพื้นที่อําเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์เป็นพื้นที่ที่ทําการเกษตรโดยระบบวนเกษตรร่วมกับพื้นที่ป่าไม้เพื่อผลิตผลผลิตทางการเกษตรได้แก่ ทุเรียน ลางสาด ลองกอง มังคุด เงาะ และกาแฟ จึงเหมาะเป็นอย่างยิ่งที่จะใช้เป็นพื้นที่ต้นแบบใน การศึกษาพบว่าคาร์บอนฟุตปริ้นท์และวอเตอร์ฟุตปริ้นเพื่อใช้เป็นต้นแบบจากการศึกษาพบว่า การคํานวณผลรวมคาร์บอนฟุตพริ้นท์ผลิตภัณฑ์ทุเรียนผลสดขนาด 1 กิโลกรัมตั้งแต่ขั้นตอนการได้มาซึ่งวัตถุดิบ ขั้นตอนการผลิต ขั้นตอนการกระจายสินค้า ขั้นตอนการใช้งาน และขั้นตอนการกําจัดซากผลิตภัณฑ์มีค่าเท่ากับ 0.200 kgCO2eq + 0.0 0 0 0 4 8 kgCO2eq + 0.01128 kgCO2eq + 0 kgCO2eq +1.9000 kgCO2eq = 2.1113 kgCO2eq โดยมีสัดส่วนเกิดจากขั้นตอนการกําจัดซากสูงสุดร้อยละ 88.41 รองลงมาจากขั้นตอนการได้มาซึ่งวัตถุดิบ ร้อยละ 9.30 และขั้นตอนการกระจายสินค้า ร้อยละ 2.14 ขั้นตอนการผลิตร้อยละ 0.15 ส่วนขั้นตอนการใช้งานไม่มีการปล่อยคาร์บอนฟุตพริ้นท์ และจากการศึกษาวอเตอร์ฟุตพริ้นท์ของระบบวนเกษตร โดยใช้วอเตอร์ฟุตพริ้นท์สีเขียวร่วมกับวอเตอร์ฟุตพริ้นท์สีน้ําเงิน และวอเตอร์ฟุตพริ้นท์สีเทา ทําให้ทราบปริมาณวอเตอร์ฟุตพริ้นท์ของระบบวนเกษตร ในพื้นที่ตําบลบ้านด่านนาขาม อําเภอเมือง และ ตําบลฝายหลวง อําเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์โดยวอเตอร์ฟุตพริ้นท์ที่คํานวณด้วยโปรแกรม CROPWAT 8.0 มีค่าวอเตอร์ฟุตพริ้นท์สีเขียวของระบบวนเกษตร เท่ากับ 1,120.13 ลูกบาศก์เมตรต่อตัน วอเตอร์ฟุตพริ้นท์สีน้ำเงินของระบบวนเกษตร เท่ากับ 137.36 ลูกบาศก์เมตรต่อตัน และมีค่าวอเตอร์ฟุตพริ้นท์สีเทาของสวนระบบวนเกษตร เท่ากับ 0.79 ลูกบาศก์เมตรต่อตัน ดังนั้นปริมาณวอเตอร์ฟุตพริ้นท์ของระบบวนเกษตร มีค่าเท่ากับ 1,258.28 ลูกบาศก์เมตรต่อตัน

คำสำคัญ