การพัฒนาขีดความสามารถและหนุนเสริมเกษตรกรกลุ่มข้าวภูเขาไฟบ้านโคกเมือง ตำบลจรเข้มาก อำเภอประโคนชัย เพื่อพัฒนาชุมชนรองรับภัยแล้งภายใต้การเปลี่ยนแปลงสภาวะภูมิอากาศของจังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาศักยภาพของเกษตรกรกลุ่มข้าวภูเขาไฟบ้านโคกเมือง ตำบลจรเข้มาก อำเภอประโคนชัย 2) เพื่อพัฒนาขีดความสามารถและหนุนเสริมเกษตรกรกลุ่มข้าวภูเขาไฟบ้านโคกเมือง ตำบลจรเข้มาก ผลการวิจัยพบว่า ผลการวิเคราะห์ข้อมูลปัญหาความต้องการและแนวทางในการพัฒนาขีดความสามารถและหนุนเสริมเกษตรกรกลุ่มข้าวภูเขาไฟบ้านโคกเมือง เริ่มจากการจัดเวทีเพื่อรับฟังปัญหาความต้องการ และแนวทางในการพัฒนาขีดความสามารถกลุ่มฯ ได้แก่ การให้ความรู้เรื่องการพัฒนาขีดความสามารถของเครื่องสีข้าวชุมชน และ การใช้ตะแกรงคัดแยกเมล็ดพันธุ์ข้าว การให้ความรู้การพัฒนาผลิตภัณฑ์ การออกแบบตราสินค้าและบรรจุภัณฑ์ใหม่ จากนั้นวิเคราะห์ปัญหาจากการแลกเปลี่ยนในเวทีประชาคมมีอยู่ 4 ด้าน ได้แก่ 1. ด้านต้นทุนการผลิต 2. ด้านการบริหารจัดการกลุ่ม 3. ด้านกรรมวิธีการผลิต และ 4. ด้านการตลาดและการแปรรูป ส่วนผลการพัฒนาขีดความสามารถโดยใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยพัฒนาศักยภาพและหนุนเสริมเกษตรกรกลุ่มข้าวภูเขาไฟบ้านโคกเมือง ใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยโดยการออกแบบเครื่องคัดเมล็ดพันธุ์ข้าว ผลการพัฒนาเครื่องพบว่า เครื่องมีน้ำหนักที่ลดลงทำให้การเคลื่อนย้ายง่าย การถอดทำความสะอาดทำได้ง่าย มีวิธีการใช้งานไม่ซับซ้อน เหมาะสำหรับใช้ในครัวเรือนและชุมชนขนาดเล็ก ต้นทุนในการผลิต 9,800 บาท ต่ำกว่าท้องตลาด คิดเป็นร้อยละ 40.83 ในส่วนการคัดเมล็ดพันธุ์ข้าวใน 1 วัน ปริมาณเมล็ดพันธุ์ที่คัดได้จะอยู่ที่ 2,128.56 กิโลกรัมต่อวัน ซึ่งจะเห็นได้ว่าการพัฒนาขีดความสามารถและหนุนเสริมเกษตรกรกลุ่มข้าวภูเขาไฟบ้านโคกเมืองโดยใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยทำให้เกษตรกรได้ผลผลิตที่มีคุณภาพในปริมาณที่เพิ่มสูงขึ้นได้ และจากผลการดำเนินการวิจัยทำให้คณะผู้วิจัยได้สร้างหลักสูตรในการพัฒนาขีดความสามารถและหนุนเสริมศักยภาพ ให้เกษตรกร ได้แก่ 1. คู่มือหลักสูตรการบริหารจัดการกลุ่มเพื่อพัฒนาขีดความสามารถและหนุนเสริมเกษตรกรกลุ่มข้าวภูเขาไฟ และ 2. คู่มือหลักสูตรการปฏิบัติงานเครื่องคัดแยกเมล็ดพันธุ์ข้าวปลูก

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ