การศึกษารูปแบบนวัตกรรมและเทคโนโลยีการผลิตข้าวนาแปลงใหญ่สู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ชุมชนพึ่งตนเองของชาวนาจังหวัดศรีสะเกษ
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพเก็บข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกจากกลุ่มเป้าหมายที่เป็นผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informants) จำนวน 33 คน และเก็บข้อมูลด้วยวิธีการสนทนากลุ่มย่อยเพื่อวิพากษ์ข้อมูลรูปแบบนวัตกรรมและเทคโนโลยีการผลิตข้าวนาแปลงใหญ่จากกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 12 คน นำเสนอข้อมูลในเวทีการถ่ายทอดนวัตกรรมและเทคโนโลยีการผลิตข้าวนาแปลงใหญ่ฯ รวบรวมข้อมูลเพื่อสังเคราะห์ และนำเสนอผลการวิจัยแบบพรรณนาความ ผลการศึกษาพบว่า 1) ชาวนาตำบลผักไหมมีการรวมกลุ่มกันในรูปแบบของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนศูนย์ส่งเสริมและผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวชุมชนตำบลผักไหม โดยกระบวนการและการจัดการการผลิตข้าวนาแปลงใหญ่ของกลุ่มฯ ที่สำคัญมี 15 ขั้นตอน ประกอบด้วย 1) การเลือกพื้นที่ปลูก 2) การเลือกใช้พันธุ์ข้าว 3) การเตรียมเมล็ดพันธุ์ข้าวก่อนปลูก 4) การเตรียมดิน 5) วิธีปลูกข้าว 6) การจัดการความอุดมสมบูรณ์ของดิน 7) ระบบการปลูกพืชบำรุงดิน 8) การควบคุมวัชพืชในพื้นที่นา 9) การป้องกันกำจัดโรค แมลงศัตรูพืช 10) การจัดการน้ำในพื้นที่นา 11) การเก็บเกี่ยว การนวด การลดความชื้นข้าว 12) การเก็บรักษาข้าวเปลือกหลังเก็บเกี่ยว 13) การสีข้าว 14) การเพิ่มมูลค่าการผลิต และ 15) ลักษณะข้าวที่จำหน่ายหรือเข้าโครงการประกันราคา2) มีการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เป็นนวัตกรรมที่ช่วยในการบริหารจัดการการผลิตข้าวนาแปลงใหญ่ของชาวนาตำบลผักไหม ประกอบด้วย 1) เทคโนโลยีระบบส่งน้ำพลังงานแสงอาทิตย์ฯ 2) เทคโนโลยีการบำรุงรักษาผลผลิตด้วยโดรน 3) เทคโนโลยีเครื่องคัดแยกสีเม็ดข้าว (ยิงสี) 4) เทคโนโลยีการผลิตข้าวด้วยเครื่องหยอดนาข้าวแห้ง 5) เทคโนโลยีเครื่องเพาะกล้า 6) เทคโนโลยีรถดำนา/เครื่องโรยกล้า 7) เครื่องบรรจุภัณฑ์ฯ 8) เทคโนโลยีเครื่องวัดเปอร์เซ็นต์ความชื้นข้าว 9) เทคโนโลยี GPS 10) เทคโนโลยีรถไถนา/รถแทรกเตอร์ 11) เทคโนโลยีรถเกี่ยวนวดข้าว และ 12) เทคโนโลยีเครื่องอัดฟางข้าว 3) นำเสนอข้อมูลและถ่ายทอดทอดนวัตกรรมและเทคโนโลยีการผลิตข้าวนาแปลงใหญ่ ประกอบด้วย 1) องค์ประกอบของนาแปลงใหญ่ 2) แนวทางปฏิบัติในการผลิตข้าวนาแปลงใหญ่ 3) กระบวนการและการจัดการผลิตข้าวนาแปลงใหญ่ 15 ขั้นตอน 4) นวัตกรรมและเทคโนโลยีที่ใช้ในการผลิตข้าวนาแปลงใหญ่ของกลุ่มชาวนาพื้นที่ตำบลผักไหม 12 เทคโนโลยี และ 5) รูปแบบการดำเนินงานของการผลิตข้าวนาแปลงใหญ่มีรูปแบบการจัดการเกษตรสมัยใหม่ มุ่งเน้นการพัฒนาตลอดห่วงโซ่คุณค่าของภาคเกษตร ตั้งแต่ต้นน้ำ คือการพัฒนาคุณภาพ มาตรฐานการผลิต สินค้าเกษตรปลอดภัย กลางน้ำในเรื่องการเพิ่มมูลค่า ให้กับสินค้าเกษตร และถึงปลายน้ำในการพัฒนาช่องทางจัดจำหน่าย โดยการเชื่อมโยงความต้องการของตลาดกับผลผลิตของเกษตรกรและชุมชนคำสำคัญ: รูปแบบ,นวัตกรรมและเทคโนโลยีการผลิต,ข้าวนาแปลงใหญ่,เศรษฐกิจสร้างสรรค์,ชุมชนพึ่งตนเอง