การศึกษาระบบโลจิสติกส์นมพร้อมดื่ม

บทคัดย่อ

การศึกษาระบบโลจิสติกส์นมพร้อมดื่ม มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการจัดการ และโครงสร้างต้นทุนโลจิสติกส์ของนมพร้อมดื่ม ใน 3 รูปแบบ คือ นมโรงเรียน นมพาณิชย์และนมโรงเรียน และนมพาณิชย์ และปัจจัยทีมีผลกระทบต่อการจัดการระบบโลจิสติกส์นมพร้อมดื่ม ผลการศึกษาพบว่า กระบวนการจัดการระบบโลจิสติกส์ของนมพร้อมดื่ม มีผู้เกี่ยวข้อง 4 กลุ่ม ได้แก่ เกษตรกร ศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบของสหกรณ์/เอกชน โรงงานแปรรูปนมพร้อมดื่ม และเอเย่นต์ส่งนมโดยเกษตรกรเป็นต้นน้ำในการผลิตน้ำนมดิบเพื่อส่งไปยังศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบของสหกรณ์/เอกชน ศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบที่จะทำการรวบรวมในถังทำความเย็นเพื่อลดอุณหภูมิของน้ำนมดิบให้ได้คุณภาพมาตรฐานตามที่โรงงานต้องการ ก่อนส่งไปยังโรงงานเพื่อแปรรูปเป็นนมพร้อมดื่มต่อไป ส่วนเอเย่นต์เป็นคนกลางในการกระจายสินค้าทังนมพาสเจอร์ไรส์และนมยูเอชทีไปยังโรงเรียนและร้านค้าปลีกเพื่อแจกให้ นักเรียนและขายให้ผู้บริโภคปลายน้ำต่อไป สำหรับต้นทุนโลจิสติกส์ของนมพร้อมดื่ม พบว่า จากต้นทุนโลจิสติกส์ของนมพร้อมดื่มทั้งหมด กิโลกรัมละ 7.17 บาท เป็นต้นทุนค่าขนส่งสูงที่สุด คือ กิโลกรัมละ 4.10 บาท หรือ ร้อยละ 57.18 รองลงมา คือ ต้นทุนคลังสินค้าและการจัดการสินค้าคงคลัง กิโลกรัมละ 1.74 บาท หรือ ร้อยละ 24.27 ต้นทุนบรรจุภัณฑ์ กิโลกรัมละ 0.47 บาท หรือร้อยละ 6.55 ต้นทุนการบริหารจัดการ กิโลกรัมละ 0.44 บาท หรือ ร้อยละ 6.14 และ ต้นทุนการสูญเสียกิโลกรัมละ 0.42 บาท หรือ ร้อยละ 5.86 ตามลำดับ และหากพิจารณาต้นทุนโลจิสติกส์แบ่งตามผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในระบบ พบว่า โรงงานแปรรูปนมพร้อมดื่มมีต้นทุนโลจิสติกส์สูงที่สุด คือ กิโลกรัมละ 3.84 บาท หรือ ร้อยละ 53.56 รองลงมา คือ เอเย่นต์ส่งนม กิโลกรัมละ 1.79 บาท หรือ ร้อยละ 24.96 ศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบ กิโลกรัมละ 0.97 บาท หรือ ร้อยละ 13.53 และเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมกิโลกรัมละ 0.57 บาท หรือ ร้อยละ7.95 ตามลำดับ ทั้งนี้ต้นทุนโลจิสติกส์ของการจำหน่ายนมพร้อมดื่ม ทั้ง 3 รูปแบบ พบว่า นมโรงเรียน นมโรงเรียนและนมพาณิชย์ และนมพาณิชย์ กิโลกรัมละ 5.56 7.33 และ 7.74 บาท ตามลำดับ โดยนมโรงเรียนมีต้นทุนโลจิสติกส์น้อยกว่านมชนิดอื่น เนื่องจากมีช่องทางในการขนส่งที่สั้นกว่านมอื่น ๆ เมื่อผลิตเสร็จโรงงานก็จะส่งให้แก่นักเรียนในพื้นที่ใกล้เคียงทันที สำหรับปัจจัยทีมีผลกระทบต่อการจัดการระบบโลจิสติกส์นมพร้อมดื่ม ได้แก่ ลักษณะของสินค้าและบรรจุภัณฑ์ ราคาน้ำมันเชื้อเพลิง ปริมาณการสั่งซื้อของลูกค้า ระยะทางและจุดในการกระจายสินค้า เงื่อนไขการรับสินค้าของลูกค้า พื้นที่/ขนาดของคลังสินค้า และกฎหมายข้อบังคับด้านการจราจรขนส่ง แนวทางในการพัฒนาระบบโลจิสติกส์นมพร้อมดื่ม คือ เกษตรกรควรจ้างรถรับจ้างเพื่อ ส่งน้านมดิบซึ่งจะประหยัดค่าใช้จ่ายและเวลาในการขนส่งจากฟาร์มไปยังศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบของสหกรณ์/เอกชนจัดระบบการรับน้ำนมดิบจากฟาร์มเกษตรกร เพื่อให้สามารถควบคุมคุณภาพของน้ำนมดิบได้ กระตุ้นการส่งเสริมการขายให้สามารถบรรทุกได้เต็มคันรถรวมทั้งเลือกใช้รถบรรทุกให้มีขนาดเหมาะสมกับจำนวนสินค้า และใช้พลังงานทางเลือกเพื่อช่วยลดต้นทุนค่าขนส่งได้ สหกรณ์จัดระบบการบริหารจัดการสินค้าในคลังสินค้าอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อมิให้สินค้าเกิดความเสียหาย โรงงานทำสัญญากับสหกรณ์ที่ว่าจ้างให้ผลิตนมกล่องยูเอชทีในช่วงปิดเทอม โดยกำหนดวันรับสินค้าที่แน่นอนเพื่อลดค่าใช้จ่ายในการเก็บรักษาสินค้าเป็นเวลานาน และหลีกเลี่ยง โอกาสเกิดความเสียหายจากการเก็บเป็นเวลานาน

คำสำคัญ