ปริมาณฮอร์โมนเมสทาโนโลนตกค้างในปลานิลหลังจากการกินฮอร์โมนในระยะเวลาสั้น

บทคัดย่อ

ปริมาณฮอร์โมนเมสทาโนโลนตกค้างในปลานิลหลังจากการกินฮอร์โมนในระยะเวลาสั้น บทคัดย่อ ปลานิลเป็นสัตว์น้ าเศรษฐกิจที่ มีการเลี้ยงแบบหนาแน่น ลักษณะการเลี้ยงเป็นปลาเนื้อเพศผู้ (monosex male tilapia) โดยการเหนี่ยวน าลูกปลาให้เจริญเป็นเพศผู้ด้วยการให้ฮอร์โมนเพศผู้แก่ลูก ปลาวัยอ่อน เนื่องจากปลานิลเพศผู้มีการเจริญเติบโต ดีกว่าเพศเมียและการเลี้ยงปลานิลแบบเพศผู้เพศ เดียวเหมาะสมต่อการจัดการเมสทาโนโลนเป็นฮอร์โมนเพศผู้สังเคราะห์ชนิดหนึ่งที่มีการใช้ผสมอาหารให้ ลูกปลากินในช่วงอนุบาล เพื่อวัตถุประสงค์ในการเหนี่ยวน าลูกปลาให้เจริญเป็นเพศผู้การวิจัยนี้ ท าการศึกษาประสิทธิภาพของเมสทาโนโลนในการ เหนี่ยวน าเพศหลังจากการให้ลูกปลานิลกินฮอร์โมน ขนาด 80 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมอาหาร ติดต่อเป็นระยะเวลา 15 วัน ประเมินผลการเหนี่ยวน าเพศปลานิล จากลักษณะของเนื้อเยื่อระบบสืบพันธุ์ระดับมหภาคและ ระดับมิญชวิทยาท าการตรวจวิเคราะห์ปริมาณ ฮอร์โมนตกค้างในลูกปลานิลที่ 1, 2, 3, 5, 7, 14 และ 21 วันหลังจากการหยุดให้กินฮอร์โมนผสมอาหาร ด้วยเทคนิค Liquid Chromatography Tandem Mass Spectrometry (LC-MS/MS) ผลการศึกษา พบว่าการให้ลูกปลานิลกินฮอร์โมนขนาด 80 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมอาหาร ติดต่อกัน 15 วัน สามารถ เหนี่ยวน าเป็นลูกปลาเพศผู้ได้ 100% และเมื่อหยุดให้อาหารผสมฮอร์โมนเป็นเวลา 1 วัน 2 วัน 3 วัน พบ ปริมาณเมสทาโนโลนในตัวอย่างลูกปลา 0.856-3.198 นาโนกรัมต่อปลา 1 กรัม และเมื่อหยุดให้อาหาร ผสมฮอร์โมนเป็นเวลา 5 วัน ไม่พบปริมาณเมสทาโนโลนในตัวอย่าง หรือปริมาณต่ ากว่าระดับต่ าสุดที่วิธี วิเคราะห์สามารถตรวจสอบได้อย่างถูกต้อง (0.5 นาโนกรัมต่อเนื้อปลา 1 กรัม) การศึกษานี้แสดงว่าการ ให้ฮฮร์โมนเมสทาโนโลนขนาด 80 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมอาหารเป็นระยะเวลา 15 วันแก่ลูกปลานิลวัยอ่อน สามารถเหนี่ยวน าให้ลูกปลานิลเจริญเป็นปลาเพศผู้และปลานิลขนาดบริโภคซึ่งเลี้ยงต่อจากระยะเวลา หยุดการให้ฮอร์โมนแล้ว 6-8 เดือน จึงไม่มีปริมาณฮอร์โมนตกค้างในระดับที่อาจเป็นอันตรายต่อผู้บริโภค ค าส าคัญ เมสทาโนโลน ปลานิล ฮอร์โมนตกค้าง