การพัฒนาการผลิตปลาสลิดเพศเมียล้วนเพื่อเพิ่มผลผลิตในระดับฟาร์ม การผลิตปลาสลิดนีโอเมล และดีเอ็นเอเครื่องหมายที่ใช้จำแนกเพศปลาสลิด

บทคัดย่อ

ปลาสลิดเป็นปลาที่อิทธิพลของเพศมีผลต่อการเจริญเติบโต โดยเฉพาะในระยะโตเต็มวัยปลาเพศเมียมีขนาดใหญ่กว่าเพศผู้ นอกจากนี้สำหรับปลาสลิดเพศเมียในระยะโตเต็มวัย ปลาสลิดเพศเมียจะมีรังไข่ขนาดใหญ่ ซึ่งทำให้ปลาสลิดเพศเมียเป็นที่ต้องการสำหรับการบริโภคมากกว่าปลาเพศผู้ ดังนั้นการพัฒนาระบบการเลี้ยงปลาเพศเดียวเพื่อผลิตปลาสลิดเพศเมียล้วน โดยการแปลงเพศแบบทางตรง ด้วยการใช้อาหารผสมฮอร์โมน 17?-estradiol (E2) จึงเป็นวิธีการหนึ่งที่จะนำไปสู่การเพิ่มผลผลิตและมูลค่าในการเพาะเลี้ยงปลาสลิด การศึกษาครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์ ที่จะขยายผลการผลิตปลาสลิดแปลงเพศในระดับฟาร์ม และศึกษาข้อมูลด้านองค์ประกอบทางโภชนะ ค่าทางโลหิตวิทยา ค่าเคมีในเลือด และค่าภูมิคุ้มกันแบบไม่จำเพาะในปลาสลิดเพศเมียล้วน นอกจากนี้การศึกษานี้ยังมุ่งพัฒนา SNP DNA marker ที่สามารถนำไปใช้ในการจำแนกพันธุกรรมปลาสลิดเพศผู้และปลาสลิดเพศเมีย การแปลงเพศปลาสลิดทำโดยเลี้ยงปลาสลิดวัยอ่อนที่อายุ 7 – 97 วันหลังจากฟักเป็นตัว ด้วยอาหารที่เสริม E2 ที่ระดับ 200 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมอาหาร เปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมที่ไม่ได้รับการแปลงเพศ ผลการแปลงเพศปลาพบว่าสัดส่วนเพศปลาที่พบในกลุ่มควบคุม เป็นปลาเพศเมีย 46.8 + 18.3 % และปลาเพศผู้ 53.3 + 18.3 % ในกลุ่มปลาที่ได้รับการแปลงเพศ พบปลาเพศเมีย 94.7 + 4.6 % และปลาเพศผู้ 5.3 + 4.6 % ซึ่งในระหว่างการเลี้ยงปลาวัยอ่อน ได้ศึกษาการพัฒนาการของระบบสืบพันธุ์ในปลาวัยอ่อน และทำการเลี้ยงปลาในกลุ่มที่ได้รับการแปลงเพศ และปลากลุ่มควบคุมต่อเป็นระยะเวลา 8 เดือน เพื่อเปรียบเทียบ สมรรถนะการเจริญเติบโต ค่าทางสรีรวิทยาและค่าภูมิคุมกันแบบไม่จำเพาะเจาะจง ผลการศึกษาพบว่าปลาเพศเมียมีสมรรถนะการเจริญเติบโตสูงกว่าปลาเพศผู้ (P<0.05) และปลาแปลงเพศมีค่าน้ำหนักตัวสุดท้าย น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น อัตราการเจริญต่อวัน อัตราการเจริญเติบโตจำเพาะไม่แตกต่างจากปลาเพศเมียและสูงกว่าปลาเพศผู้ (P>0.05) ปลาแปลงเพศมีค่าดัชนีความสมบูรณ์เพศสูงกว่าปลาเพศเมียและปลาเพศผู้ (P<0.05) ปลาแปลงเพศและปลาเพศเมียมีค่าไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูงกว่าปลาเพศผู้ (P<0.05) ปลาแปลงเพศมีค่าไลโซไซม์ในเลือดสูงกว่าปลาเพศเมียและปลาเพศผู้ (P<0.05) ปลาเพศเมียมีค่า Alternative complement 50 (ACH50) สูงกว่าปลาเพศผู้ และปลาแปลงเพศมีค่า ACH50 สูงกว่าปลาเพศเมีย (P<0.05) ปลาแปลงเพศมีค่าโปรตีนในลำตัวและไขมันในเนื้อสูงกว่าปลาเพศผู้ (P<0.05) อย่างไรก็ตามปลาทุกกลุ่มทดลองมีค่าดัชนีตับ ค่าทางโลหิตวิทยา กลูโคสในพลาสมา คอเลสเตอรอลในพลาสมา โปรตีนในพลาสมา ค่ายูเรียในเลือด ค่าอิมมูโนโกลบูลินทั้งหมด ไขมันในลำตัวปลา เถ้าในลำตัวปลา โปรตีนในเนื้อ เถ้าในเนื้อไม่แตกต่างกัน (P>0.05) การศึกษานี้ได้ทำการวิเคราะห์ความแตกต่างของการแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาระบบสืบพันธุ์ในปลา ผลการศึกษาพบอิทธิพลของความแตกต่างเพศต่อการแสดงออกของยีน bHLH, cyp19a1, daz, dead-end, esrb, esrrg, gnrhr, gpa, gsg1l, hsd17?, mospd, nanos-2, p53, piwi-2, rerg, rps6ka, tgf-beta และ VgR (P<0.05) อย่างไรก็ตามไม่พบความแตกต่างเพศต่อการแสดงออกของยีน ar, nanos-1 และ piwi-1 (P>0.05) ยีน esrb, gsg1l, gpa, gnrhr, mospd, nanos-2, rerg และ rps6ka มีการแสดงออกในอัณฑะสูงกว่าในรังไข่ (P<0.05) ในขณะที่ยีน bHLH, cyp19a1, daz, dead-end, esrrg, hsd17?, p53, piwi-2, tgf-beta และ VgR มีการแสดงออกในรังไข่สูงกว่าในอัณฑะ (P<0.05) ปลาแปลงเพศและปลาเพศเมียมีการแสดงออกของยีน daz, esrb, esrrg, gnrhr, gpa, nanos-2, p53 และ rps6ka ไม่แตกต่างกัน (P>0.05) อย่างไรก็ตามการแสดงออกของยีน bHLH, cyp19a1, dead-end, gsg1l, hsd17?, mospd, piwi-2, tgf-beta และ VgR ในปลาแปลงเพศมีระดับสูงกว่าปลาเพศเมีย (P<0.05) นอกจากนี้พบตำแหน่งของความแตกต่างของยีนที่เกี่ยวข้องกับเพศปลา 39 ตำแหน่ง โดยแบ่งเป็น SNP 21 ตำแหน่ง และ Indel 18 ตำแหน่ง ซึ่งมีศักยภาพที่จะใช้เป็นเครื่องมือในการจำแนกเพศปลาสลิด โดยสรุปปลาสลิดเพศเมียและปลาสลิดแปลงเพศมีการเจริญเติบโตสูงกว่าปลาเพศผู้ และปลาสลิดเพศเมียและปลาแปลงเพศมีค่าทางสรีรวิทยา ภูมิคุ้มกัน และการแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาอวัยวะสืบพันธุ์หลายพารามิเตอร์ใกล้เคียงกัน

คำสำคัญ