การวิจัยและพัฒนาชาบัวบกสำเร็จรูป

บทคัดย่อ

เกษตรกรที่ปลูกบัวบกจังหวัดนครปฐม และนนทบุรี เป็นเกษตรกรหญิงมากกว่าชาย มีอายุระหว่าง 41-50 ปี จำนวนมากที่สุด เกษตรกรส่วนใหญ่จบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ส่วนใหญ่มีประสบการณ์ในการปลูกบัวบกมากกว่า 10 ปี พื้นที่ปลูกบัวบกของเกษตรกร ส่วนใหญ่จะเป็นแปลงขนาดเล็กประมาณ 1-3 ไร่ การสำรวจปัญหาศัตรูพืชและการใช้สารป้องกันกำจัดศัตรูพืช พบว่าหนอนกระทู้บัวบกเข้าทำลายผลผลิตบัวบกของเกษตรกรมากที่สุด โดยเกษตรกรเลือกใช้สารกลุ่มออร์กาโนฟอสเฟต ในการป้องกันกำจัดแมลงศัตรูพืชมากที่สุด รองลงมาเป็นกลุ่มไพริทรอยด์ macrocyclic lactone (อะบาเม็กติน) คาร์บาเมท และ ออร์กาโนคลอรีน ซึ่งส่วนใหญ่จะใช้เวลาในการพ่นสารทุก 7 วัน ส่วนเครื่องพ่นสารที่เกษตรกรนิยมใช้ส่วนใหญ่จะเป็นแบบเครื่องยนต์ บัวบกมีคุณค่าทางโภชนาการที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย บัวบกสดมีแคลเซียมและฟอสฟอรัสเป็นองค์ประกอบ 0.12 และ 0.03% ตามลำดับ ไขมัน 0.38% โปรตีน 1.96% เส้นใย 1.72% คุณภาพบัวบกจากตลาดสดในกรุงเทพ พบว่าไข่ ระยางค์และส่วนมูลแมลงที่อาจปนเปื้อนมากับใบของบัวบก คราบที่เกิดจากการเปลี่ยนวัยของหนอน การตรวจสอบจุลินทรีย์ทั้งหมดในตลาดทั้ง 9 แห่งในกรุงเทพ พบว่ามีการปนเปื้อนเกินมาตรฐานที่กำหนดไว้ ปริมาณเชื้อราและยีสต์ปนเปื้อนค่อนข้างสูง ตัวอย่างมีค่า coliform เกินมาตรฐานที่กำหนดตามเกณฑ์คุณภาพทางจุลชีววิทยาของอาหารและภาชนะสัมผัส ไม่พบการปนเปื้อนของตะกั่วในบัวบกที่เก็บตัวอย่างจากตลาดสด ส่วนสารหนูพบในปริมาณที่น้อยกว่า 0.075 mg/kg มีการปนเปื้อนของสารป้องกันกำจัดแมลง 3 ชนิด dicofol, chlorpyrifos และ methidathion 0.98, 2.84 และ 0.46 mg/kg ตามลำดับ ชาบัวบกมีคุณสมบัติต้านออกซิเดชั่นสูง ผู้บริโภคส่วนใหญ่ชอบชาบัวบกสำเร็จรูปต่อลักษณะโดยรวมแบบชอบปานกลางและชอบมาก ชอบสีของชามากที่สุด รองมาเป็นกลิ่นและรสชาติ ผู้บริโภคบางส่วนที่ไม่ชอบกลิ่นและรสชาติ จึงน่ามีการปรับปรุงรสชาติและกลิ่นให้น่าดื่มมากขึ้นเพื่อเพิ่มการยอมรับของผู้บริโภคสามารถนำไปพัฒนาในรูปการค้าชาสมุนไพร

คำสำคัญ