การเพิ่มศักยภาพการผลิตใบบัวบกคุณภาพเพื่อเป็นพืชสมุนไพรปลอดสารพิษและโลหะหนัก
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
บัวบก (Centella asiatica (Linn.) Urban) เป็นผักพื้นบ้านที่พบเห็นได้ทั่วไป และเป็นพืชสมุนไพรที่มีการใช้ประโยชน์ทางด้านเภสัชวิทยาอย่างมาก ซึ่งใช้บัวบกสดที่นำมาสกัดสารมาตรฐานค่อนข้างมาก และพบว่าปริมาณสารสำคัญ และผลผลิตไม่คงที่เนื่องจากวัตถุดิบบัวบกมีความแปรปรวนจากฤดูกาลผลิต และสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลง รวมทั้งพบสารพิษตกค้าง และโลหะหนักที่ไม่สามารถนำมาใช้เป็นสารสกัดมาตรฐานได้ จึงทำการผลิตบัวบกในระบบโรงเรือนและการปลูกพืชไม่ใช้ดิน ภายใต้สภาพโรงเรือนแบบระบบกึ่งปิด เพื่อเพิ่มศักยภาพการผลิตให้บัวบกมีคุณภาพสูง และปลอดจากสารพิษตกค้าง และโลหะหนัก โดยการเปรียบเทียบวัสดุปลูก และสูตรสารละลายธาตุอาหารที่เหมาะสมต่อการผลิตบัวบกในระบบปลูกพืชที่ไม่ใช้ดินวางแผนการทดลองแบบ แผนการทดลองแบบ split-plot จำนวน 4 ซ้ำ จัดวางการทดลองแบบ RCB Mainplot ได้แก่ สูตรสารละลายธาตุอาหาร Enshi Hoagland และสูตรการค้า A,B Sub-plot ได้แก่ วัสดุปลูกทรายหยาบ:ถ่านแกลบ อัตราส่วน 1:1 ทรายหยาบ:ขุยมะพร้าว อัตราส่วน 1:1 ถ่านแกลบ:ขุยมะพร้าว อัตราส่วน 1:1เพอร์ไลท์ (Perlite): เวอร์มิคูไลท์ (Vermiculite) 2:1 ผลการทดสอบพบว่า กรรมวิธีสารละลายธาตุอาหารสูตรการค้า A,B ร่วมกับการปลูกในวัสดุปลูก ทรายหยาบ:ขุยมะพร้าว อัตราส่วน 1:1 ส่งผลต่อเจริญเติบโตบัวบกจำนวนใบต่อต้น จำนวนต้นต่อไหล จำนวนไหลต่อต้น ความยาวไหล ปริมาณผลผลิต และปริมาณสารสำคัญโดยเฉพาะสาร Asiaticoside และ Madecassoside มีแนวโน้มสูงสุดเมื่อเปรียบในแต่ละกรรมวิธี ไม่แตกต่างทางสถิติการเปรียบเทียบเทคโนโลยีการผลิตบัวบกคุณภาพภายใต้สภาพโรงเรือนในระบบปลูกพืชไม่ใช้ดินกับเทคโนโลยีการผลิตของเกษตรกร พบว่าการผลิตบัวบกภายใต้สภาพโรงเรือนในระบบปลูกพืชไม่ใช้ดิน บัวบกมีการเจริญเติบโตจำนวนใบต่อต้น จำนวนต้นต่อไหล จำนวนไหลต่อต้น แนวโน้มสูงกว่าเทคโนโลยีการผลิตของเกษตรกรความยาวไหล ปริมาณผลผลิต และปริมาณสารสำคัญ Asiaticoside และ Madecassosideสูงกว่ากรรมวิธีเทคโนโลยีการผลิตของเกษตรกรอย่างมีนัยสำคัญ และผลการวิเคราะห์สารพิษตกค้างในทุกกรรมวิธีไม่พบสารพิษตกค้าง แต่เทคโนโลยีการผลิตของเกษตรกรพบปริมาณโลหะหนักในใบบัวบก คือ เหล็ก และสารหนูที่เกินเกณฑ์มาตรฐาน สำหรับการผลิตบัวบกคุณภาพภายใต้สภาพโรงเรือนในระบบปลูกแบบไม่ใช้ดินสามารถควบคุมสภาพแวดล้อมและปัจจัยการผลิตลดการปนเปื้อนสารพิษ และโลหะหนักได้ จึงทำให้สามารถเพิ่มศักยภาพการผลิตบัวบกให้ได้คุณภาพ มีความเป็นไปได้และให้ผลตอบแทนทางการเงินที่คุ้มค่าต่อการลงทุนในการผลิตบัวบกเพื่อเป็นพืชสมุนไพร เป็นไปตามหลักเกณฑ์ในการวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์ทุกประการคำสำคัญ: บัวบก ระบบปลูกพืชที่ไม่ใช้ดิน สารละลายธาตุอาหารพืช ไตรเทอร์พีน