การสร้างความเข้มแข็งและความหลากหลายทาง BCG (Bio-Circular-Green Economy) สู่การ พัฒนาท่องเที่ยวชุมชนชายฝั่งภาคใต้เชื่อมโยงประเทศกลุ่ม AEC
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การสร้างความเข้มแข็งและความหลากหลายทาง BCG (Bio-Circular-Green Economy) สู่การพัฒนาท่องเที่ยวชุมชนชายฝั่ง ภาคใต้เชื่อมโยงประเทศกลุ่ม AEC มีวัตถุประสงค์ เพื่อระบุลักษณะของชุมชนชายฝั่ง ใน 6 จังหวัดฝั่งอันดามัน นำไปสู่กระบวนการสร้างการมีส่วนร่วมในชุมชน เพื่อการสร้างและพัฒนารูปแบบ BCG Model และ หารูปแบบกระบวนการจัดการ แบบมีส่วนร่วมของประชาชนโดยใช้ BCG Model ในแต่ละชุมชนชายฝั่งอันดามัน เพื่อส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวชายฝั่ง และหานวัตกรรมการพัฒนาการท่องเที่ยวชุมชนชายฝั่ง เพื่อให้บริการข้อมูลการท่องเที่ยวโดยชุมชน ไปสู่ประเทศในกลุ่ม AEC ในการดำเนินการวิจัยครั้งนี้ ได้คัดเลือกชุมชนท่องเที่ยวชายฝั่งอันดามัน 6 จังหวัด เป็นการศึกษาวิจัย วิเคราะห์และประเมินทรัพยากรและปัจจัยภายในและภายนอก BCG Matrix และ Carbon footprint ในพื้นที่ศึกษาที่มีความแตกต่างตามบริบทของชุมชนเพื่อนำไปสู่การพัฒนาศักยภาพของชุมชนท่องเที่ยว นำไปสู่กระบวนการสร้างการมีส่วนร่วมในชุมชน ตามแนวคิดของ BCG Model ผลการศึกษาพบมว่า ชุมชนบ่อเจ็ดลูก จังหวัดสตูล การนำกระบวนการ BCG Matrix วิเคราะห์ปัจจัยและฐานทรัพยากรในพื้นที่เพื่อนำไปสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์ของชุมชน ที่ส่งเสริมและสนับสนุนการท่องเที่ยวโดยชุมชน โดยมุ่งเน้นกิจกรรมหรือจุดเด่นของชุมชนให้เป็นที่รู้จักแก่นักท่องเที่ยวและบุคคลทั่วไป จากการวิเคราะห์ฐานทรัพยากร พบว่า ทรัพยากรทางด้านการเกษตรของพื้นที่ มีปริมาณมากและเป็นฐานทรัพยากรที่มีจุดเด่นและเป็น อัตลักษณ์ของชุมชน นั้นคือ ฟักทอง ฟักเขียว โดยการนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ส่งเสริมการท่องเที่ยว ก่อให้เกิดรายได้แก่ชุมชน เป็นอาชีพเสริมและก่อให้เกิดระบบหมุนเวียนทางเศรษฐกิจภายในชุมชนมากยิ่งขึ้น และยังเป็นการยกระดับสินค้าของชุมชนท่องเที่ยวให้เป็นที่รู้จักมากยิ่งขึ้นชุมชนท่าดินแดง จังหวัดพังงา การนำกระบวนการ BCG Matrix มาวิเคราะห์ปัจจัยภายในภายนอก เพื่อวิเคราะห์หาจุดเด่นของทรัพยากรในชุมชน นำไปสู่การต่อยอดและเพิ่มมูลค่าให้กับทรัพยากรที่มีอยู่ด้วยการนำมาพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวของชุมชน คือ การนำใบธัมมัง ใบเหงือกปลาหมอ และ ใบเทพธาโร มาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ของชุมชน ทั้งในรูปของอาหารและผลิตภัณฑ์ที่เป็นสมุนไพร เพื่อก่อให้เกิดรายได้ทั้งต่อตัวชุมชนและท้องถิ่นและเกิดการใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นให้มีคุณค่ามากยิ่งขึ้น ชุมชนบ่อหิน จังหวัดตรัง เป็นชุมชนที่มีการแปรรูปต้นเตย โดยการนำต้นเตยมาพัฒนาให้เป็นผลิตภัณฑ์ส่งเสริมการท่องเที่ยวในรูปแบบกระเป๋า โดยเมื่อนำกระบวน BCG Matrix มาใช้ในการศึกษา พบว่า ในทุกขั้นตอนของการแปรรูปใช้แรงงานจากคนในชุมชน และในกระบวนการทำ ก่อให้เกิดขยะ ดังนั้น คณะผู้วิจัยได้วิเคราะห์ปัญหา กระบวนการในการผลิต การแปรรูป พบว่า ในบางขั้นตอนสามารถลดขั้นตอนจากแรงงานคนได้ และยังช่วยทำให้กระบวนการทำรวดเร็วมากยิ่งขึ้น คณะผู้วิจัยจึงได้วิเคราะห์ขั้นตอนการผลิต เพื่อหาวิธีการในการลดแรงงานจากคน โดยการพัฒนาเครื่องมือหรืออุปกรณ์ที่ช่วยหล่นระยะเวลาในการเตรียมต้นเตยให้พร้อมและสามารถนำมาแปรรูปได้เร็วขึ้น และเพื่อมาทดแทนการใช้แรงงานในชุมชน ทำให้ลดขั้นตอนการเตรียม ทำให้ผลิตสินค้าได้รวดเร็วขึ้น นอกจากนี้ ยังช่วยลดปริมาณขยะที่เหลือจากการเหลาต้นเตยให้น้อยลง ชุมชนกมลา จังหวัดภูเก็ต จากการสำรวจสภาพภูมิศาสตร์ของชุมชนตำบลกมลา อำเภอกะทู้ จังหวัดภูเก็ต พบว่า มีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและวัฒนธรรมที่หลากหลาย มีศักยภาพระดับสูง ด้วยค่าถ่วงน้ำหนัก 2.92 และสามารถขับเคลื่อน BCG ของชุมชน เพื่อให้เกิดการขยายความร่วมมือและสร้างเครือข่ายของชุมชนตำบลกมลา และพัฒนาต่อยอดให้เกิดมูลค่าเพิ่มด้านการท่องเที่ยวของชุมชนในรูปแบบใหม่ เน้น การอนุรักษ์ ฟื้นฟู และวัสดุเหลือใช้มาใช้ประโยชน์ ลดปัญหาขยะของชุมชนที่เกิดขึ้น และกำหนดเส้นทางการท่องเที่ยวโดยชุมชนในวิถีใหม่ ชุมชนแหลมสัก จังหวัดกระบี่ และ ชุมชนหาดส้มแป้น จังหวัดระนอง ได้วิเคราะห์ปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่เกิดจากกิจกรรมและผลิตภัณฑ์ขององค์กร และแนวทางในการบริหารจัดการเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในอนาคตเพื่อส่งเสริมกิจกรรมท่องเที่ยวของชุมชนในลักษณะ Green Tourism ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเศรษฐกิจแบบ BCG โดยมีกิจกรรมหนึ่งที่เป็นตัวชี้วัดสำคัญคือการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของเส้นทางการท่องเที่ยวเพื่อนำไปเป็นข้อมูลในการพัฒนาและออกแบบเส้นทางการท่องเที่ยวที่ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเพื่อรักษาสิ่งแวดล้อม ข้อเสนอแนะจากการศึกษาวิจัยโดยใช้หลักการของ BCG เป็นวิธีที่สำคัญในการแสวงหาทุนทางสังคมเพื่อเสริมสร้างศักยภาพของชุมชนแบบมีส่วนร่วมเพื่อประยุกต์ใช้กระบวนการ BCG ในการสร้างการรับรู้ทุนทางสังคมที่นำไปสู่แผนพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวในพื้นที่ และสอดคล้องกับ SDGs ที่จะช่วยให้เกิดพัฒนาอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ต่อชุมชนท้องถิ่น เกิดประโยชน์แก่เศรษฐกิจชุมชนของคนในท้องถิ่น มีรายได้เสริมจากการท่องเที่ยว ช่วยยกระดับ ความเป็นอยู่ของคนในชุมชน ทุก ๆ คนในชุมชนเป็นกุญแจสำคัญในการร่วมมือร่วมแรง ให้เกิดการบริหารจัดการการท่องเที่ยวที่ดีในอนาคตคำสำคัญ : เศรษฐกิจหมุนเวียน, การมีส่วนร่วม, คาร์บอนฟุตพริ้นท์, ท่องเที่ยวชุมชน, ความหลากหลาย