นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ เพื่อพัฒนาเด็กด้อยโอกาสให้มีขีดความสามารถในการแข่งขันในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ชื่อเรื่อง นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ เพื่อพัฒนาเด็กด้อยโอกาสให้มีขีดความสามารถในการแข่งขันในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1ผู้วิจัย น้ำฝน อรรคฮาด และคณะหน่วยงาน สำนักงานศึกษาธิการภาค 10ปีที่ดำเนินการ 2564คำสำคัญ นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้, เด็กด้อยโอกาส, ความสามารถในการแข่งขัน บทคัดย่อการวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการจัดการเรียนรู้ในการพัฒนาเด็กด้อยโอกาสให้มีขีดความสามารถในการแข่งขันในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1 2) ศึกษากระบวนการจัดการเรียนรู้ในการพัฒนาเด็กด้อยโอกาสให้มีขีดความสามารถในการแข่งขันในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ตอนบน 1 และ 3) พัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาเด็กด้อยโอกาสให้มีขีดความสามารถในการแข่งขันในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1 ประชากรที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ ครูผู้สอนจำนวน 25,582 คน นักเรียนที่กำลังศึกษาในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 439,097 คน ในพื้นที่กลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการตอบแบบสอบถาม ได้แก่ครูผู้สอนจำนวน 378 คน และนักเรียนจำนวน 384 คน การได้มาของกลุ่มตัวอย่างใช้วิธีแบบหลายขั้นตอน (Multi-Stage Random Sampling) และกลุ่มผู้ให้ข้อมูลโดยการสัมภาษณ์จำนวน 40 คน ประกอบด้วย 1) กลุ่มผู้บริหารโรงเรียน แห่งละ 1 คน รวม 5 คน 2) กลุ่มครูผู้สอน แห่งละ 2 คน รวม 10 คน 3) กลุ่มผู้ปกครองนักเรียนที่เป็นกลุ่มเด็กด้อยโอกาส แห่งละ 2 คน รวม 10 คน 4) กลุ่มกรรมการสถานศึกษา แห่งละ 2 คน รวม 10 คน และ 5) กลุ่มผู้บริหารหน่วยงานต้นสังกัด แห่งละ 1 คน รวม 5 คน ใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) จังหวัดละ 1 โรงเรียนโดยเป็นโรงเรียนขนาดเล็ก ขนาดกลาง ขนาดใหญ่ และขนาดใหญ่พิเศษ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า (Rating Scale) แบ่งเป็น 5 ระดับสอบถามสภาพการจัดการเรียนรู้ 5 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านหลักสูตร (2) ด้านการสอนและเทคนิคการสอน (3) ด้านกิจกรรมการเรียนการสอน (4) ด้านสื่อที่ใช้ในการจัดการเรียนการสอน และ (5) ด้านการวัดและประเมินผล และ 2) แบบสัมภาษณ์เกี่ยวกับกระบวนการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียนที่มีวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศเกี่ยวกับกระบวนการจัดการเรียนรู้ในการพัฒนาเด็กด้อยโอกาสที่ประสบความสำเร็จและได้รับการยอมรับในระดับจังหวัด การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ ใช้สถิติ การหาค่าความถี่ ค่าร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย (Mean) ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ผลการวิจัยพบว่า1. สภาพการจัดการเรียนรู้ในการพัฒนาเด็กด้อยโอกาสให้มีขีดความสามารถในการแข่งขันในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1 1.1 ความคิดเห็นของครูผู้สอนจากการตอบแบบสอบถามพบว่า ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.19) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า อยู่ในระดับมากทุกด้านโดยเรียงลำดับจากมากไปหาน้อย ดังนี้ ด้านกิจกรรมการเรียนการสอน ( = 4.41) ด้านการสอนและเทคนิคการสอน ( = 4.28) ด้านการวัดและประเมินผล ( = 4.21) ด้านสื่อที่ใช้ในการจัดการเรียนการสอน ( = 4.14) และด้านหลักสูตร ( = 3.88) ตามลำดับ 1.2 ความคิดเห็นของนักเรียนจากการตอบแบบสอบถามพบว่าในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.12) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า อยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยเรียงลำดับจากมากไปหาน้อยดังนี้ ด้านกิจกรรมการเรียนการสอน ( = 4.24) ด้านการวัดและประเมินผล ( = 4.18) ด้านการสอนและเทคนิคการสอน ( = 4.13) ด้านสื่อที่ใช้ในการจัดการเรียนการสอน ( = 4.10) และด้านหลักสูตร ( = 3.98) ตามลำดับ 2. กระบวนการจัดการเรียนรู้ในการพัฒนาเด็กด้อยโอกาสให้มีขีดความสามารถในการแข่งขันในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1 ประกอบด้วย 1) กลยุทธ์/รูปแบบในการบริหารจัดการโรงเรียน 2) รูปแบบ/กระบวนการในการบริหารจัดการเรียนรู้ 3) การส่งเสริม สนับสนุนการจัดการเรียนรู้ 4) การมีส่วนร่วมในกระบวนการจัดการเรียนรู้ 5) โอกาสในการบริหารจัดการเด็กด้อยโอกาสในพื้นที่ 6) อุปสรรคในการบริหารจัดการเด็กด้อยโอกาส 7) ข้อเสนอแนะรูปแบบ/แนวทางในการจัดการเรียนรู้ 3. นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาเด็กด้อยโอกาสให้มีขีดความสามารถในการแข่งขันในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1 ได้จากการวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูลจากการตอบแบบสอบถามเกี่ยวกับสภาพการจัดการเรียนรู้ และข้อมูลจากการสัมภาษณ์เกี่ยวกับกระบวนการจัดการเรียนรู้ นำมาพัฒนาเป็นนวัตกรรม คือคู่มือนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาเด็กด้อยโอกาสให้มีขีดความสามารถในการแข่งขันในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1 มีองค์ประกอบ ดังนี้ บทที่ 1 บทนำ ประกอบด้วย ความเป็นมาและความสำคัญ วัตถุประสงค์ของการจัดทำคู่มือ ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ ขอบเขตของการจัดทำคู่มือ บทที่ 2 แนวคิดและการดำเนินงาน ประกอบด้วย แนวคิดการจัดการเรียนรู้ในการพัฒนาเด็กด้อยโอกาส แนวคิดการบริหารงานในโรงเรียน แนวคิดเกี่ยวกับคู่มือ การดำเนินงานจัดทำคู่มือนวัตกรรม อำนาจหน้าที่สำนักงานศึกษาธิการภาค 10 และบทที่ 3 แนวทางการดำเนินงาน ประกอบด้วย การดำเนินงาน 2 ด้าน คือ ด้านการบริหารจัดการและด้านการจัดการเรียนรู้ จากการดำเนินงานครั้งนี้ คณะผู้วิจัยได้เกิดองค์ความรู้ในการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาเด็ก ด้อยโอกาสให้มีขีดความสามารถในการแข่งขันในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1 ที่ทำให้ประสบผลสำเร็จ คือรูปแบบกระบวนการจัดการเรียนรู้ BULN2 Model