การพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้านริ้วรอยจากสารสกัดเปลือกของผลเสาวรสพันธุ์เปลือกสีม่วง

บทคัดย่อ

โครงการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางต้านริ้วรอยที่มีส่วนผสมของสารสกัดเปลือกของผลเสาวรสพันธุ์เปลือกสีม่วง จากการเตรียมสารสกัดเปลือกของผลเสาวรสพันธุ์เปลือกสีม่วงโดยการสกัดแบบเย็นด้วยการหมักด้วยน้ำและเอทานอลในความเข้มข้นต่างๆ [20, 40, 60 และ 95% (v/v)] ได้ทั้งหมด 5 ตัวอย่าง จากนั้นนำสารสกัดทั้งหมดมาวิเคราะห์หาปริมาณฟีนอลิกทั้งหมดและปริมาณฟลาโวนอยด์ทั้งหมด พบว่าสารสกัดเปลือกของผลเสาวรสพันธุ์เปลือกสีม่วงที่สกัดด้วย 60% (v/v) เอทานอล (PFE60) มีปริมาณฟีนอลิกทั้งหมดและปริมาณฟลาโวนอยด์ทั้งหมดสูงสุดเท่ากับ 38.53?0.50 mg GAE /g และ 46.08?0.76 mg QE /g ตามลำดับ เมื่อนำไปทดสอบฤทธิ์ทางชีวภาพที่เกี่ยวข้องกับฤทธิ์ต้านริ้วรอย พบว่า สารสกัดเปลือกของผลเสาวรสพันธุ์เปลือกสีม่วงที่สกัดด้วย 40% (v/v) เอทานอล (PFE40) มีฤทธิ์จับอนุมูลอิสระสูงสุด โดยมีค่า SC50 เท่ากับ 0.25?0.06 mg/ml และสารสกัดเปลือกของผลเสาวรสพันธุ์เปลือกสีม่วงที่สกัดด้วย 95% (v/v) เอทานอล (PFE95) มีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ไทโรซิเนสและคอลลาจิเนสสูงสุด โดยมีค่า IC50 เท่ากับ 0.20?0.09 และ 0.008?0.003 mg/ml ตามลำดับ สารสกัดทุกตัวอย่างไม่เป็นพิษต่อเซลล์ผิวหนังมนุษย์ที่ความเข้มข้น 0.0001-1 mg/ml จึงได้คัดเลือกสารสกัด PFE95 นี้ไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ต้านริ้วรอยเนื่องจากมีศักยภาพสูงสุดตามเกณฑ์ที่กำหนด สารสกัด PFE95 นี้มีสารสำคัญในกลุ่มแอนโทไซยานินเป็นองค์ประกอบ โดยมีปริมาณ kuromanin chloride เท่ากับ 13.43?0.39 ?g/mg ของสารสกัดเมื่อวิเคราะห์ด้วย HPLC อย่างไรก็ตาม สารสกัดนี้มีความคงตัวทางเคมีค่อนข้างต่ำ โดยหลังจากทดสอบในสภาวะเร่งพบว่ามีปริมาณสารสำคัญเหลือเท่ากับ 66.10?2.06% เมื่อเปรียบเทียบกับเมื่อเวลาเริ่มต้น ผลิตภัณฑ์เจลที่ดีที่สุดที่พัฒนาได้ที่มีส่วนผสมของ 2%w/w ของสารสกัด PFE95 และ 0.5%w/w white tender blossom fragrance มีความคงตัวทางกายภาพและเคมีหลังผ่านการทดสอบในสภาวะเร่ง โดยมีปริมาณสารสำคัญเหลือเท่ากับ 86.47?6.68% เมื่อเปรียบเทียบกับเมื่อเวลาเริ่มต้น ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ก่อการระคายเคืองต่อผิวหนังอาสาสมัคร 10 คนเมื่อทดสอบด้วยวิธี closed patch และสามารถลดริ้วรอยของผิวอาสาสมัครได้หลังทาทุกวันนาน 4 สัปดาห์ อาสาสมัครมีความพึงพอใจโดยรวมต่อผลิตภัณฑ์สูตรที่คัดเลือกมาเท่ากับ 4.42?0.51 คะแนน (จากคะแนนเต็ม 5 คะแนน) ต้นทุนการเตรียมผลิตภัณฑ์ต้านริ้วรอยจากสารสกัดเปลือกของผลเสาวรสพันธุ์เปลือกสีม่วงที่พัฒนาจากโครงการวิจัยนี้ในระดับห้องปฏิบัติการมีค่าเท่ากับ 822.6 บาทต่อกิโลกรัม ผลงานวิจัยนี้ได้แสดงถึงศักยภาพที่จะสามารถนำเปลือกของผลเสาวรสพันธุ์เปลือกสีม่วงซึ่งเป็นของเหลือจากอุตสาหกรรมการแปรรูปน้ำผลไม้หรือผลิตภัณฑ์ต่างๆ มาต่อยอดพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางต้านริ้วรอยจากสารสกัดเปลือกของผลเสาวรสพันธุ์เปลือกสีม่วงที่มีประสิทธิภาพสูงและปลอดภัยและตรงตามความต้องการของตลาดปัจจุบันในแนวโน้มของ circular economy ซึ่งจะมีศักยภาพสูงในเชิงพาณิชย์และสามารถนำไปต่อยอดในเชิงอุตสาหกรรมเพื่อทางธุรกิจเครื่องสำอางได้ต่อไปคำสำคัญ : เปลือกเสาวรส, ต้านริ้วรอย, อนุมูลอิสระ, เอนไซม์ไทโรซิเนส, เอนไซม์คอลลาจิเนส

คำสำคัญ