การพัฒนาและเพิ่มมูลค่าปอเทืองด้วยนวัตกรรมและเทคโนโลยีเพื่อส่งเสริมเป็นสมุนไพรที่มีศักยภาพในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง

บทคัดย่อ

โครงการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการพัฒนากระบวนการสกัดปอเทืองด้วยเทคโนโลยีการสกัด และพัฒนา กระบวนการกักเก็บสารสกัดรูปแบบไขมันอนุภาคขนาดนาโน เพื่อเพิ่มมูลค่าของสารสกัดปอเทืองและส่งเสริมเป็น สมุนไพรที่ใช้ในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง โดยการศึกษาสภาวะการสกัดสารสกัดปอเทืองด้วยวิธีพื้นผิวตอบสนอง (response surface methodology) โดยศึกษาตัวแปรที่เกี่ยวข้อง 3 ตัวแปร คือ อัตราส่วนของดอกปอเทืองต่อ สารละลายเอทานอล (10-50 กรัมต่อมิลลิลิตร) ระยะเวลาในการสกัด (5-25 นาที) และความเข็มขันของเอทานอล (ความเข้มขันร้อยละ 50.95 โดยกยิ้มาตร) และคำนึงถึงตัวแปรคอบสนองของฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของสารสกัด คอกปอเทือง พบว่าสภาวะที่เหมาะสมของการสกัดดอกปอเทืองด้วยวิธีอัลตร้าโซนิก คือ การใช้อัตราส่วนของตอก ปอเทืองต่อสารละลายเอทานอลที่ 1:23.00 (g/ml), ระยะเวลาในการสกัดห์ 19.00 นาที และสารละลายเอทานอล ที่ความเข้มขัน 91.00 เปอร์เซ็นต์ และจากการสกัดด้วยสภาวะที่เหมาะสมดังกล่าว พบว่าสารสกัดดอกปอเทืองมี ฤทธิ์ด้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH สูงสุด มีค่า K เท่ากับ 0.539 mg/ml เมื่อนำมาวิเคราะห์ชนิดและปริมาณ อุทินด้วยเครื่อง HPLC และการตรวจสอบความถูกต้องของวิธีวิเคราะห์ความถูกต้องของวิธีวิเคราะห์ พบว่าวิธีที่ พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสมและสามารถนำไปใช้วิเคราะห์ปริมาณลูทีนและมี % (ecovery เท่ากับ 96.02 98.55% ซึ่งสารสกัดคอกปอเทืองให้ผลที่ถูกต้องและเชื่อถือได้ในเกณฑ์ที่กำหนด และจากการประเมินความปลอดภัยพบว่า สารสกัดดอกปอเทืองที่ได้จากการใช้คลื่นอัลตร้าโซนิกไม่ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนัง ไม่ก่อให้เกิดการแพ้ ต่อผิวหนัง และไม่พบการปนเปื้อนโลหะหนักหรือจุลินทรีย์ก่อโรค นอกจากนั้นพบว่า สารสกัดดอกปอเทืองมีฤทธิ์ กระตุ้นคอลลาเจนและอีลาสติน ฤทธิ์สมานผิว ฤทธิ์ยั้บยังเม็ดสีผิว ฤทธิ์ต้านการอักเสบและฤทธิ์ด้านอนุมูลิสระ จากการพัฒนากระบวนการกักเก็บสารสกัดรูปแบบไขมันอนุภาคขนาดนาใน สามารถเตรียมโดยเทคนิค by pressure homogenization อนุภาคมีขนาดอนุภาคอยู่ในช่วง 150.33 : 1.195 นาโนเมตร มีค่าการกระจาย ขนาด (PD) ในช่วง 0.228: 0.013 มีค่าประจุที่ผิวอนุภาคในช่วง 38.214 : 0.265 มิลสีโวลต์ ประสิทธิภาพการ กักเก็บร้อยละ 19.36 : 0.33 มีค่าการซึมผ่านของระบบ NCS คือ 0.2076 ไมโครกรัมต่อตารางเซนติเมตรต่อ ชั่วโมง จากผลการพัฒนากระบวนการสกัดดอกปอเทืองโดยการใช้เทคนิคอัลตราโซนิกร่วมกับตัวทำละลายสามารถ ให้ผอมลิตและประสิทธิภาพของสารสกัดได้มากกว่ากระบวนการอื่นๆ และมีข้อได้เปรียบด้านระกะเวลาและ พลังงานที่ใช้น้อยลง ในขณะที่การกักเก็บสารสกัดปอเพียงรูปแบบไขมันอนุภาคขนาดนาโน พบว่า อนุภาค NLCs ของสารสกัดที่พัฒนาขึ้นมีความคงตัวทางกายภาพสามารถช่วยเพิ่มอัตราการซึมผ่านผิวหนังได้ดี ดังนั้นสารสกัด และอนุภาคที่ได้จากโครงการสามารถออกเอกสารรับรองคุณภาพเพื่อนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์สำหรับอุตสาหกรรม การผลิตเครื่องสำอางและผลิตภัณฑ์สุขภาพได้ และจากกระบวนการพัฒนาดังกล่าวสามารถนำมาประยุกต์ใช้ใน การสกัดสมุนไพรอื่นๆ ได้อีกด้วย

คำสำคัญ