การสร้างอัตลักษณ์และเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ผ้าทอย้อมสีจากใบมะยงชิดเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนของชุมชนนวัตวิถีในจังหวัดสุโขทัยสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1. กรรมวิธีการย้อมสีจากใบมะยงชิดในการสร้างอัตลักษณ์ ของศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นประเภทการทอผ้าของชุมชนในท้องถิ่นจังหวัดสุโขทัยที่นำมาต่อยอดส่งเสริม การเพิ่มมูลคำทางเศรษฐกิจอย่างเป็นรูปธรรม 2. แนวทางการนำผลิตภัณฑ์ผ้าทอย้อมสีจากใบมะยงชิดมา เพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจแก่ชุมชน การสร้างรายได้ให้แก่กลุ่มผู้ผลิตและส่งเสริมการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ของชุมชนนวัตวิถีในจังหวัดสุโขทัยสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ 3. แนวทางการพัฒนาศักยภาพทางด้านช่องทาง การจัดจำหน่ายและการส่งเสริมทางการตลาดของผลิตภัณฑ์ผ้าทอย้อมสีจากใบมะยงชิดให้แก่กลุ่มผัผลิผลิต และส่งเสริมการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนของชุมชน นวัตวิถีในจังหวัดสุโขทัยสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ เบื้องต้น ตรวจพบสารพฤกษเคมีในสารสกัดใบมะยงชิด 5 ชนิด ได้แก่ ฟืนอลิก แทนนิน ไดเทอร์พีน ไตรเทอร์พีน และแอนทราควิโนน และพบว่าสารสกัดจากใบมะยงชิดมีคุณสมบัติในการต้านอนุมูลอิสระที่ดี การศึกษา การย้อมสึใบมะยงชิดลดและแห้งด้วยสารช่วยย้อม (Mordant) 4 ชนิด คือ สารส้ม น้ำปูนใส เหล็ก และใบ ยูคาลิปตัส โดยใช้สภาวะการย้อมแบบ Pre-mordant พบว่าการย้อมสีด้วยใบมะยงชิดสดได้เฉดสีที่ แตกต่าง คือ การย้อมด้วยสารส้มได้เฉดสีเหลืองอมเขียว การย้อมด้วยน้ำปูนใสจะได้เฉดสีน้ำตาลเข้ม การ ย้อมด้วยสนิมเหล็กจะได้เฉดสีโทนเทา-ดำ และการย้อมด้วยใบยูคาลิปตัสจะได้เฉดสีสีน้ำตาลอ่อน ส่วนการ ย้อมสีจากใบมะยงชิดแห้งได้เฉดสีที่แตกต่างกัน คือ การย้อมด้วยสารส้มได้เฉดสีน้ำตาลอ่อน การย้อมด้วย น้ำปูนใสจะได้เฉดสีน้ำตาลเข้ม การย้อมด้วยสนิมเหล็กจะได้เฉดสีโทนเทา-ดำ และการย้อมด้วยใบยูคา ลิปตัสจะได้เฉดสีสีน้ำตาลอ่อน จากนั้นตรวจวัดค่าสี CIE L*a*b* หรือ CIELAB เห็นความแตกต่างของค่าสี ที่ได้จากการย้อมแต่ละเฉดสี การทดสอบความคงทนของสีต่อแสง การชัก เหงื่อ และการขัดถู พบว่าผล การทดลองความคงทนทั้ง 4 ชนิด อยู่ในระดับปานระดับดีถึงดีมาก ผลการทดสอบความเป็นพิษแบบ เฉียบพลันต่อการระคายเคืองและการกัดกร่อนของผิวหนังในกระต่ายของน้ำย้อมสีจากใบมะยงชิด พบว่า อยู่ในระดับที่ไม่มีการระคายเคืองกับผิวหนังกระต่าย มีการออกแบบลายผ้าทอย้อมสีจากใบมะยงชิดที่มีอัต ลักษณ์ใหม่ 3 ลาย ได้แก่ ลายมะยงชิด ลายใบมะยงชิด และลายดอกมะยงชิด พร้อมกับออกแบบ ผลิตภัณฑ์จากผ้าทอในรูปแบบชุดเสื้อสุภาพบุรุษ สุภาพสตรี และกระเป้า กิจกรรมถ่ายทอดองค์ความรู้ การย้อมสีจากใบมะยงชิด การทอลายใหม่ แก่กลุ่มทอผ้าบ้านตึกได้รับความพึงพอใจ การจัดจำหน่ายมี กลุ่มเป้าหมายคือผู้ที่ชื่นชอบผ้าไทย โดยจำหน่ายสินค้าแบบมีหน้าร้าน ได้แก่การเปิดร้านค้าในชุมชน โดย ใช้สถานที่ที่เป็นศูนย์กลางของชุมชน และการจัดจำหน่ายสินค้าแบบไม่มีหน้าร้าน โดยการเปิดเว็บไซด์ ชื่อ www.ผ้ามะยงข์ by บ้านตึกสุโขทัย.com คณะผู้วิจัยได้นำผลงานผลิตภัณฑ์ผ้าทอไปร่วมแสดงกิจกรรม นิทรรศการ พบว่าได้รับความสนใจ เนื่องจากเป็นผ้าย้อมสีธรรมชาติชนิดใหม่ ลวดลายสวยงาม รวมถึงมี การจัดทำแผนที่สถานที่ท่องเที่ยวชุมชนบ้านตึกเชื่อมโยงกับการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ผ้าทอย้อมสีจากใบ มะยงชิด คณะผู้วิจัยคาดว่าจะสามกรมสร้างรายได้แก่ทุมชนทอผ้าบ้านดีกอย่างมั่นคงและยื่น