โครงการการพัฒนาและถ่ายทอดองค์ความรู้การย้อมสีธรรมชาติผ้าหม้อห้อม จังหวัดแพร่
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์การวิจัยหลักเพื่อ การพัฒนาประสิทธิภาพการย้อมผ้าหม้อห้อม จังหวัดแพร่ โดยการใช้วิทยาการเทคโนโลยีสมัยใหม่ โดยมีวัตถุประสงค์เฉพาะ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาศักยภาพบริบทชุมชนและประสานจุดยืนวางแผนร่วมกันของชุมชนกลุ่มเป้าหมายในการพัฒนาทักษะอาชีพการย้อมผ้าหม้อห้อมจังหวัดแพร่ 2) เพื่อทดลองหาวิธีเพิ่มประสิทธิภาพการย้อมผ้าหม้อห้อมจังหวัดแพร่ โดยการใช้วิทยาการเทคโนโลยีสมัยใหม่ 3) เพื่อฝึกอบรมถ่ายทอดการพัฒนาทักษะอาชีพการย้อมผ้าหม้อห้อมจังหวัดแพร่ เชิงพานิชย์ โดยการใช้วิทยาการเทคโนโลยีสมัยใหม่ วิธีดำเนินการวิจัยแบบผสมผสานวิธีพหุระยะ (Multi - phase mixed method research) ที่ใช้วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพและเชิงทดลอง มีภูมิปัญญาด้านผ้าหม้อห้อม จำนวน 7 คน นวัตกรรม จำนวน 4 คน และมีชุมชนได้รับการถ่ายทอดพัฒนาทักษะการย้อมผ้าหม้อห้อม จำนวน 20 คน ผู้เชี่ยวชาญร่วมพัฒนาผลิตภัณฑ์จำนวน 3 คน และมีผู้ทรงคุณวุฒิในการประเมินผลิตภัณฑ์ จำนวน 11 คน ผลการวิจัย พบว่า 1. ศึกษาศักยภาพบริบทชุมชนและประสานจุดยืนวางแผนร่วมกันของชุมชนกลุ่มเป้าหมายในการพัฒนาทักษะอาชีพการย้อมผ้าหม้อห้อมจังหวัดแพร่ สามารถระดมความคิดสรุปประเด็นความถูกต้องของข้อมูล และถอดบทเรียนชุดองค์ความรู้วิถีการย้อมผ้าหม้อห้อม ของชุมชนตำบลทุ่งโฮ้ง ได้ถอดบทเรียนชุดองค์ความรู้วิถีกาย้อมผ้าหม้อห้อม ได้ 2 ชุดองค์ความรู้ คือ ประวัติ และ กระบวนการย้อมห้อมแบบภูมิปัญญา ผู้ที่ทำย้อมผ้าหม้อห้อม ต้องการก่อหม้อย้อมผ้าห้อมจากธรรมชาติแต่ทำให้เกิดความรวดเร็วในการก่อหม้อย้อม โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมมาก และสามารถดูแลห้อมย้อม โดยใช้วิธีแบบภูมิปัญญาของบรรพบุรุษในชุมชน สามารถประหยัดเวลา และแรงงานในการประกอบอาชีพย้อมผ้าหม้อห้อม และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม 2. การทดลองหาวิธีเพิ่มประสิทธิภาพการย้อมผ้าหม้อห้อมจังหวัดแพร่ โดยการใช้วิทยาการเทคโนโลยีสมัยใหม่ สูตรก่อหม้อย้อมโดยใช้วัสดุธรรมชาติ ที่มีการกำกับค่าความเป็นกรด เป็นด่าง ของวัสดุก่อหม้อย้อมห้อมธรรมชาติ ใช้ระยะในการให้มีสถานพร้อมย้อม อยู่ที่ 12 ชั่วโมง สามารถลดระยะให้ลดน้อยลง และ ค่า pH ที่อยู่ในสถานพร้อมย้อม จะอยู่ที่ pH = 10 – 11 ทำให้ควบคุมคุณภาพการย้อมผ้าหม้อห้อมได้ และมีผลการทดสอบคุณสมบัติผ้าย้อมหม้อห้อมธรรมชาติ จำนวน 5 ตัวอย่าง ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน 3. ฝึกอบรมถ่ายทอดการพัฒนาทักษะอาชีพการย้อมผ้าหม้อห้อมจังหวัดแพร่ เชิงพานิชย์ โดยการใช้วิทยาการเทคโนโลยีสมัยใหม่ หลักสูตรหลักสูตรการเพิ่มประสิทธิภาพการย้อมผ้าหม้อห้อม โดยการใช้วิทยาการเทคโนโลยีสมัยใหม่ ประกอบด้วย การวิเคราะห์งาน ที่มาของหลักสูตร วัตถุประสงค์หลักสูตร แผนการจัดกิจกรรม หลักสูตรการย้อมผ้าหม้อห้อม 12 ชั่วโมง (ด้วยการอ้างอิงค่า pH) มีจำนวน 4 Modul การถ่ายทอดของนวัตกรรม ด้านความรู้ความเข้าใจ การนำไปปฏิบัติ การนำไปใช้ประโยชน์ ณ ชุมชนตำบลทุ่งโฮ้ง หมู่ที่ 5 ตำบลทุ่งโฮ้ง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( = .4.079 , S.D.= 0.63 ) พัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบที่เป็นเอกลักษณ์ของจังหวัดแพร่ ด้านรูปแบบ ประเภทผลิตภัณฑ์ วัสดุ ราคา กรรมวิธีการผลิต เฉดสี จำนวน 5 ผลิตภัณฑ์ คือ ผ้าคลุมไหล่ / ผ้าพันคอ หมวก หมอน เนคไท ผ้าซิ่น ส่วนการประเมินผลิตภัณฑ์จากนวัตกรรมชุมชน แนวทางการส่งเสริมการตลาดเชิงสร้างสรรค์นวัตกรรมผลิตภัณฑ์ผ้าหม้อห้อมของชุมชนบ้านทุ่งโฮ้ง จังหวัดแพร่ จำนวน 5 แบบ มีผลการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญจำนวน 11 คน อยู่ในระดับมาก ( = 3.84 , S.D. = 0.57 )