การออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มโดยใช้ผ้าพื้นเมืองจังหวัดแพร่
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มโดยใช้ผ้าพื้นเมืองจังหวัดแพร่ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษา สำรวจ รวบรวม ชนิด/ประเภท ผ้าพื้นเมืองจังหวัดแพร่ 2) ออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มโดยใช้ผ้าพื้นเมืองจังหวัดแพร่ และ 3) ถ่ายทอดองค์ความรู้การออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่ม โดยใช้ผ้าพื้นเมืองจังหวัดแพร่ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพผสมผสานวิจัยเชิงปริมาณ เก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณด้วยวิธีการสัมภาษณ์ ชุมชนที่เก็บข้อมูลจำนวน 11 ชุมชน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์ แบบประเมินผลิตภัณฑ์ และแบบประเมินการเข้าร่วมกิจกรรม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและการเขียนบรรยายเชิงพรรณนา ผลการวิจัย พบว่า 1) ผ้าพื้นเมืองจังหวัดแพร่ที่เป็นเอกลักษณะเฉพาะในแต่ละชุมชนและยังมีการผลิตจำหน่ายในชุมชนต่าง ๆ ดังนี้ ผ้าตีนจก ผ้ากะเหรี่ยง ผ้าหม้อห้อม ผ้าทอไทลื้อ ผ้าปักอาข่า ผ้าปักม้ง และผ้าซิ่น (ซิ่นแหล้ ซิ่นก่าน ซิ่นตาซิว) และถอดบทเรียนได้ชุดองค์ความรู้ “วิถีภูมิปัญญาผ้าพื้นเมืองแพร่” 2) องค์ความรู้ วิถีภูมิปัญญาผ้าพื้นเมืองแพร่ สู่การออกแบบต้นแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่ม พิจารณาเลือกผ้าพื้นเมือง 4 ชนิด ได้แก่ ผ้าหม้อห้อมทอมือ ผ้าทอกะเหรี่ยง ผ้าปักอาข่า และผ้าซิ่นเมืองแพร่ ผลการออกแบบต้นแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่ม โดยนักออกแบบผ้าพื้นเมืองจังหวัดแพร่ ได้ต้นแบบผลิตภัณฑ์ที่มีความร่วมสมัย โดดเด่น คงเอกลักษณ์ของผ้าพื้นเมืองแพร่ ภายใต้แนวคิด คอลเลคชั่น “ผ้าแพร่” จำนวน 4 คอลเลคชั่น ๆ ละ 5 ชุด รวม 20 ชุด ประกอบด้วย กะเหรี่ยงค้างใจ หม้อห้อมทอมือยกลาย ซิ่นแหล้ และ โมเดิร์นอาข่า ผลการทดสอบตลาดด้วยส่วนผสมทางการตลาด 4P โดยการสุ่มสอบถามผู้ที่เข้ามาชมนิทรรศการงานแพร่คราฟท์ จำนวน คอลเลคชั่นละ 20 คน พบว่า ผู้บริโภคมีความพึงพอใจต่อต้นแบบผลิตภัณฑ์ทั้ง 4 คอลเลคชั่นในระดับมาก ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.42 คอลเลคชั่น ที่มีค่าเฉลี่ยความพึงพอใจสูงสุด อยู่ในระดับมากที่สุด คือ โมเดิร์นอาข่า มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.61 3) ผลการถ่ายทอดองค์ความรู้ โดยใช้หลักสูตรการออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มโดยใช้ ผ้าพื้นเมืองจังหวัดแพร่ ให้กับผู้ประกอบการผ้าและผู้สนใจเพื่อเป็นแรงบันดาลใจนำไปต่อยอดกับผลิตภัณฑ์ของตนเอง ผู้เข้าร่วมกิจกรรม จำนวน 30 คน พบว่า งานวิจัยออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มโดยใช้ผ้าพื้นเมืองจังหวัดแพร่ เป็นประโยชน์ต่อผู้ประกอบการผ้าและผู้ที่สนใจด้านการออกแบบผ้าพื้นเมือง ระดับมากที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ยความคิดเห็นเท่ากับ 4.85 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เท่ากับ .36 การถ่ายทอดองค์ความรู้ได้มีการบูรณาการร่วมกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี เพื่อจัดทำไซส์มาตรฐาน โดยได้ออกแบบตัดเย็บต้นแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มไซส์มาตรฐานตามผลการดำเนินงานของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี จำนวน 5 ไซส์ (S M L XL XXL) การวิจัยครั้งนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้ประกอบการผ้าและผู้สนใจในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ชุมชนและยังคงเอกลักษณ์ อัตลักษณ์ของวิถีชุมชน และเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าสูง สร้างโอกาสในการส่งออก ส่งเสริมเศรษฐกิจท้องถิ่น สร้างงาน สร้างรายได้ให้กับชุมชน ส่งเสริมการตลาดและการท่องเที่ยว อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริมสนับสนุนการใช้ทรัพยากรชุมชน ท้องถิ่น ให้เกิดความคุ้มค่าให้กับผู้ประกอบการและผู้บริโภคได้ตระหนักถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และที่สำคัญช่วยสร้างโอกาสทางการศึกษาให้กับคนในชุมชน ภายใต้หลักสูตรการออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มโดยใช้ผ้าพื้นเมืองจังหวัดแพร่